Inwaginacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Inwaginacja (wpuklenie, wklęśnięcie, embolia) – typ gastrulacji. Polega na wpukleniu do wnętrza blastuli komórek bieguna wegetatywnego. Komórki te zbliżają się następnie do otaczających je komórek bieguna animalnego, co prowadzi do utworzenia dwuwarstwowej gastruli.

Biegun wegetatywny – część zwierzęcej komórki jajowej zawierająca cytoplazmę bogatą w materiał odżywczy (żółtko). Występuje w jajach typu telolecytalnego lub mezolecytalnego. Charakteryzuje się słabszym przebiegiem procesów metabolicznych. Powstaje z niego endoderma. Po jego przeciwnej stronie leży biegun animalny.Adam Urbanek (ur. 15 kwietnia 1928 w Krośnie) – polski biolog ewolucyjny, paleontolog, paleozoolog. Honorowy Przewodniczący Komitetu "Człowiek i Środowisko" Polskiej Akademii Nauk.

Gastrulacja przez inwaginację zachodzi w zarodkach mających niewielkie ilości żółtka i tworzących postać celoblastuli. Jest szeroko rozpowszechniona wśród niższych bezkręgowców (u nielicznych jamochłonów, wstężnic i mięczaków). Występuje też u szkarłupni, osłonic i u lancetnika.

Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.Jamochłony (Coelenterata) – tradycyjna nazwa grupy bezkręgowców wodnych obejmującej parzydełkowce i żebropławy (a czasem również gąbki), między którymi nie potwierdzono bliskiego pokrewieństwa. Grupa ta obejmuje ok. 10 tys. gatunków. Nazwa jamochłony wywodzi się z dawnego przekonania, że jama tych organizmów – zwana celenteronem (łac. coelenteron) – służy do trawienia i rozprowadzania pokarmu, natomiast wyścielające ją komórki wchłaniają rozłożony pokarm.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  1. Gastrulacja. W: Czesław Jura, Jerzy Klag (red.): Podstawy embriologii zwierząt i człowieka tom 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14462-9.
  2. Adam Urbanek: Jedno istnieje tylko zwierzę...: myśli przewodnie biologii porównawczej. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2007. ISBN 978-83-88147-08-1.
Gastrula (ang. gastrula) - stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt. Gastrula jest zbudowana z dwóch warstw komórek: ektodermy i endodermy nazywanych listkami zarodkowymi, które otaczają pierwotną jamę ciała, czyli gastrocel. W obrębie endodermy tworzy się prajelito z otworem - pragębą (gastropor). Na tym etapie rozwoju zatrzymują się gąbki (Porifera) i dwuwarstwowce (Diblastica). Gastrula może ulegać dalszym przekształceniom poprzez wytworzenie trzeciej warstwy komórek - mezodermy.Gastrulacja (ang. gastrulation) – faza w rozwoju zarodka zwierząt, następująca po bruzdkowaniu. W wyniku gastrulacji powstaje gastrula. W procesie gastrulacji dochodzi do zgrupowania komórek pełniących podobne funkcje w organizmie.




Warto wiedzieć że... beta

Wstężnice (Nemertea), wstężniaki (Nemertini lub Nemertina) – typ zwierząt bezkręgowych o bardzo długim, robakokształtnym, obłym lub płaskim, nieczłonowanym ciele, w większości wodnych, przeważnie morskich. Charakterystyczną cechą (synapomorficzną) wstężnic jest obecność długiego, wysuwanego, chwytnego ryjka (proboscis), oddzielonego od jelita, uzbrojonego lub nie. Typ obejmuje co najmniej 900 szeroko rozprzestrzenionych gatunków.
Mięczaki (Mollusca, od łac. molluscus – miękki) – typ zwierząt, najliczniejszy po stawonogach. Liczbę żyjących gatunków szacuje się na ok. 130 tysięcy. Odznaczają się olbrzymią różnorodnością morfologiczną i zróżnicowaniem rozmiarów. Żyją zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Typ ten bada malakologia.
Żółtko (deutoplazma) – substancja zapasowa w komórce jajowej, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla przyszłego zarodka. Żółtko powstaje w procesie witelogenezy. W skład deutoplazmy wchodzą białka, tłuszcze, oraz węglowodany. Głównym składnikiem żółtek jest lecytyna należąca do fosfolipidów. Organizmy zasobne w żółtko zwane są polilecytalnymi. Są to głównie owady, gady, ptaki. Ssaki łożyskowe są oligolecytalne. Ilość żółtka i sposób jego rozmieszczenia w komórce ma wpływ na bruzdkowanie. Żółtko u ptaków to produkt odżywczy (bogaty w tłuszcze). Zawieszone ono jest w jaju za pomocą chalaz stanowiących elastyczne, białkowe skrętki. Na kulce żółtka rozwija się zarodek. Embrion po spożytkowaniu całego pokarmu zawartego w żółtku wypełnia całe wnętrze jaja.

Reklama