• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Instytucje, organy i agencje Unii Europejskiej



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Charles Michel (ur. 21 grudnia 1975 w Namurze) – belgijski i waloński polityk, od 2007 do 2011 minister ds. kooperacji. Syn Louisa Michela.Partia Europejskich Socjalistów (fr. Parti Socialiste Européen, PSE, ang. Party of European Socialists, PES) – europejska partia polityczna, w skład której wchodzą partie socjaldemokratyczne i demokratyczno socjalistyczne krajów Unii Europejskiej. PES powstała w listopadzie 1992 w wyniku przekształcenia Konfederacji Partii Socjalistycznych (utworzonej w 1974). Tworzy drugą co do wielkości frakcję w Parlamencie Europejskim.

    Spis treści

  • 1 Instytucje międzyrządowe
  • 1.1 Rada Europejska
  • 1.2 Rada
  • 1.2.1 Prezydencja
  • 1.2.1.1 Trojka
  • 1.2.2 COREPER
  • 1.2.3 Sekretariat Rady Unii Europejskiej
  • 1.2.3.1 Wysoki Przedstawiciel ds. WPZiB
  • 2 Instytucje ponadnarodowe
  • 2.1 Parlament Europejski
  • 2.2 Komisja Europejska
  • 3 Instytucje sądowe
  • 3.1 Trybunał Sprawiedliwości
  • 3.2 Sąd Pierwszej Instancji
  • 3.3 Sąd do spraw Służby Publicznej
  • 4 Instytucje kontrolne
  • 4.1 Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO)
  • 4.2 Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
  • 4.3 Europejski Pełnomocnik ds. Ochrony Danych
  • 5 Instytucje gospodarcze
  • 5.1 Europejski System Banków Centralnych
  • 5.2 Europejski Bank Centralny (EBC)
  • 6 Organy międzyinstytucjonalne
  • 6.1 Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich
  • 6.2 Europejski Urząd Doboru Kadr
  • 6.3 Europejska Szkoła Administracji
  • 7 Inne jednostki
  • 7.1 Europejski Bank Inwestycyjny (EBI)
  • 7.2 Instytucje doradcze
  • 7.3 Inne organy
  • 7.4 Pomocnicze jednostki organizacyjne
  • 8 Powiązane organizacje
  • 9 Zobacz też
  • 10 Przypisy
  • 11 Bibliografia
  • Instytucje międzyrządowe[ | edytuj kod]

    Rada Europejska[ | edytuj kod]

    Radę Europejską tworzą szefowie rządów państw członkowskich i prezydenci Francji i Finlandii (choć zwykle towarzyszą im też premierzy) oraz przewodniczący Komisji Europejskiej. W obradach biorą też udział ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich, a także jeden z członków Komisji.

    Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (pot. Monsieur PESC) - organ Unii Europejskiej odpowiedzialny za prowadzenie Wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Wysoki przedstawiciel jest powoływany na pięcioletnią kadencję. Pierwszym był Jürgen Trumpf, a obecnie (od 1 grudnia 2009 r.) funkcję tę sprawuje Brytyjka Catherine Ashton.Komitet Stałych Przedstawicieli (fr. Comité des représentants permanents, COREPER, ang. Committee of Permanent Representatives) składa się ze stałych przedstawicieli krajów członkowskich Unii Europejskiej przy Radzie Unii Europejskiej w Brukseli w randze ambasadorów oraz ich zastępców.

    Przewodniczący Rady Europejskiej jest wybierany przez Radę Europejską większością kwalifikowaną na okres 2,5 roku z jednokrotną możliwością odnowienia kadencji, przy czym Przewodniczący Rady Europejskiej musi pochodzić spoza grona Rady Europejskiej. Od 1 grudnia 2019 roku jest nim Charles Michael.

    Rada Europejska zbiera się co najmniej 4 razy w roku, na dwóch formalnych i dwóch nieformalnych, krótkich, zwykle dwudniowych posiedzeniach. Zgodnie z traktatem nicejskim, od momentu rozszerzenia Unii 1 maja 2004 r. wszystkie formalne spotkania Rady odbywają się w Brukseli.

    EURES - skrót od (ang.) European Employment Services, czyli Europejskie Służby Zatrudnienia. W praktyce stosuje się ogólnie rozpoznawany skrót w całej Europie, zamiast pełnej nazwy przetłumaczonej na języki narodowe krajów członkowskich. Sieć tę tworzy Komisja Europejska oraz publiczne służby ds. zatrudnienia w krajach, które należą do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (kraje członkowskie Wspólnoty oraz Norwegia, Islandia i Liechtenstein) i w Szwajcarii (która posiada status obserwatora EOG). Celem sieci EURES jest świadczenie usług na rzecz poszukujących pracy i pracodawców w ramach zapisanego w unijnym prawodawstwie (ale w niektórych wypadkach ograniczonego w praktyce okresami przejściowymi dla nowych członków Unii) swobodnego przepływu osób oraz propagowanie mobilności pracowników wewnątrz Unii Europejskiej.Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (ang. The European Economic and Social Committee; EESC) – organ doradczy i opiniodawczy Unii Europejskiej, powołany do życia w 1957 na mocy traktatu rzymskiego. Reprezentuje na forum unijnym przedstawicieli szeroko rozumianego zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, wywodzących się z różnych grup zajmujących się działalnością gospodarczą i społeczną. Są to m.in. pracodawcy, związki zawodowe, rolnicy, konsumenci i pozostałe grupy interesów. Głównym zadaniem Komitetu jest sprawowanie funkcji doradczej wobec Rady Unii Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej w kwestiach dotyczących polityki gospodarczej i społecznej.

    Nie należy jej mylić z Radą Europy, która jest osobną organizacją.

    Kompetencje Rady Europejskiej:

  • Określa ogólne wytyczne polityki Europejskiej
  • Wyznacza kierunki rozwoju organizacji
  • Koordynuje politykę zagraniczną państw członkowskich oraz zajmuje stanowisko wobec najważniejszych problemów światowych
  • Podejmuje decyzje o przyjęciu nowych członków i układach stowarzyszeniowych
  • Rada[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Rada Unii Europejskiej.

    Rada Unii Europejskiej, dawniej zwana Radą Ministrów lub Radą Ministrów Unii Europejskiej, a od Traktatu z Lizbony zwana po prostu „Radą”, jest głównym organem decyzyjnym Wspólnot Europejskich. Rada UE przybrała obecną nazwę na mocy własnej decyzji w 1993 roku. Jednakże w traktatach stanowiących podstawę Unii cały czas widnieje nazwa Rada (Wspólnot Europejskich). Członkami są ministrowie resortowi poszczególnych krajów członkowskich. Możliwe konfiguracje Rady UE:

    Sąd do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (ang. the Civil Service Tribunal) rozstrzyga spory między Unią Europejską a urzędnikami jej służby publicznej. Powołany decyzją Rady 2004/752/WE, Euratom z dnia 2 listopada 2004 r. Ustanowiony 2 grudnia 2005 roku. Funkcjonuje przy Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej.Europejski System Banków Centralnych, ESBC (ang. European System of Central Banks) - działający w ramach Unii Europejskiej system, którego rdzeniem jest Europejski Bank Centralny.
    1. Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych
    2. Rada ds. Gospodarczych i Finansowych (Ecofin)
    3. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (JHA)
    4. Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Polityki dotyczącej Konsumentów
    5. Rada ds. Konkurencyjności
    6. Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii
    7. Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa
    8. Rada ds. Środowiska
    9. Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury.

    Prezydencja[ | edytuj kod]

    Przewodniczącym Rady jest minister z kraju sprawującego aktualnie prezydencję. Prezydencja Rady przypada co pół roku na kolejne państwo członkowskie. Jest ściśle związana z Radą UE, a nie z Radą Europejską.

    Agencje Unii Europejskiej to specjalne zdecentralizowane organy Unii Europejskiej zajmujące się określoną niewielką wydzieloną dziedziną polityki UE. Najczęściej pełnią one funkcje informacyjne czy techniczne.Partia Europejskiej Lewicy (ang. Party of the European Left) – partia polityczna działająca na poziomie europejskim, grupująca partie i organizacje socjalistyczne i komunistyczne z Unii Europejskiej oraz innych krajów europejskich. Możliwe jest również członkstwo w EPL osób prywatnych oraz innych grup politycznych. EPL została założona w 2004 w celu startu w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Partia powstała 8 maja 2004 w Rzymie.
    Trojka[ | edytuj kod]

    COREPER[ | edytuj kod]

    Składa się ze stałych przedstawicieli państw członkowskich. Jego głównym zadaniem jest przygotowywanie posiedzeń Rady. Faktycznie większość decyzji głosowanych w Radzie zapada właśnie już na szczeblu ambasadorów/stałych przedstawicieli. Na szczeblu ministerialnym dyskutuje się tematy sporne i drażliwe.

    Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.Komitet Regionów - organ doradczy i opiniodawczy Wspólnot, powołany do życia w 1994 roku na mocy Traktatu o Unii Europejskiej z Maastricht i reprezentujący interesy 250 regionów (do 31.12.2006 r.), na które podzielona jest Unia Europejska.

    Sekretariat Rady Unii Europejskiej[ | edytuj kod]

    Wysoki Przedstawiciel ds. WPZiB[ | edytuj kod]

    Instytucje ponadnarodowe[ | edytuj kod]

    Sala obrad plenarnych Parlamentu Europejskiego w Strasburgu

    Parlament Europejski[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Parlament Europejski.

    Parlament Europejski jest jednoizbowy i reprezentuje obywateli państw należących do Unii. Oficjalną siedzibą Parlamentu jest Strasburg, choć komisje parlamentarne i władze klubów mieszczą się w Brukseli. Sekretariat i biblioteka ma zaś swoją siedzibę w Luksemburgu. Parlament Europejski liczy obecnie (na mocy Traktatu z Lizbony) 705 członków (deputowanych) plus przewodniczący, sprawujących mandat wolny, wybieranych na pięcioletnią kadencję. W Polsce w stosunku do członków PE używa się potocznie określenia „europarlamentarzysta” lub „eurodeputowany”, natomiast oficjalne określenie brzmi: „poseł do Parlamentu Europejskiego”. Najważniejsze uprawnienia Parlamentu to:

    Kompromis luksemburski to porozumienie zawarte w 1966 r. w Luksemburgu przez państwa członkowskie Wspólnot Europejskich, dotyczące sposobu głosowania w Radzie Wspólnot.Euro, ευρώ, евро (znak: €, kod ISO 4217: EUR) – nazwa przyjęta na posiedzeniu w Madrycie w grudniu 1995 roku – wspólna waluta europejska wprowadzona w miejsce walut krajowych. W formie gotówkowej została wprowadzona w obieg 1 stycznia 2002 r.
  • współudział w tworzeniu prawa poprzez:
  • konsultacje;
  • współpracę;
  • współdecydowanie;
  • akceptację (zgodę) – uprawnienie to dotyczy tylko niektórych dziedzin polityki wspólnotowej, co do wielu pozostałych dziedzin wyłączne kompetencje prawodawcze ma Rada Unii Europejskiej;
  • uprawnienia budżetowe – Parlament zatwierdza corocznie budżet i udziela Komisji absolutorium z jego wykonania;
  • uprawnienia kontrolne;
  • zatwierdzanie Komisji i jej przewodniczącego;
  • prawo uchwalenia wotum nieufności wobec Komisji (większością 2/3 głosów);
  • prawo zadawania pytań Komisarzom;
  • zwyczajowa możliwość zadawania pytań Radzie;
  • powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich.
  • Kandydaci do Parlamentu startują w wyborach zwykle w barwach którejś z partii istniejącej w swoim kraju, jednak po wejściu do Parlamentu przyłączają się oni zwykle do jednej z frakcji politycznych funkcjonujących oficjalnie w Parlamencie lub pozostają niezależni. Frakcje te odpowiadają mniej więcej ogólnemu podziałowi partii politycznych w Europie. Posłowie zasiadają w izbie parlamentu według przynależności do frakcji, a nie według przynależności narodowej.

    Traktat nicejski (oficjalnie: Traktat z Nicei zmieniający Traktat o Unii Europejskiej, Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską oraz niektóre związane z nimi akty prawne), TN – umowa międzynarodowa parafowana w grudniu 2000 r., podpisana 26 lutego 2001 r. w Nicei. TN wszedł w życie 1 lutego 2003 roku.Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich wydawnictwo instytucji i organów Unii Europejskiej podporządkowane Komisji Europejskiej, z siedzibą w Luksemburgu. Urząd przygotowuje i rozpowszechnia publikacje urzędowe, takie jak Dziennik Urzędowy UE, Budżet UE oraz Raport Generalny na temat działalności UE (przewidziane przepisami Unii), a także inne biuletyny informacyjne. Urząd prowadzi także kilka portali internetowych związanych z działalnością Unii (EUR-Lex, TED, EU Bookshop, CORDIS) oraz ma własną internetową księgarnię.

    Komisja Europejska[ | edytuj kod]

    Budynek Berlaymont w Brukseli, siedziba Komisji Europejskiej

    Komisja Europejska, oficjalnie Komisja Wspólnot Europejskich, to rodzaj rządu Unii Europejskiej, odpowiedzialnego za bieżącą politykę Unii, nadzorującą prace wszystkich jej agencji i zarządzającej funduszami Unii. Siedzibą Komisji jest Bruksela. Po wejściu w życie traktatu nicejskiego członkami Komisji jest każdorazowo tyluż komisarzy, ile państw liczy Unia (od początku lipca 2013 roku, po wejściu Chorwacji liczba ta wynosi 28). Każdy z komisarzy jest odpowiedzialny za określony dział pracy, są więc oni odpowiednikami ministrów w zwykłym rządzie. Ich wyznaczenia dokonuje jednak nie przewodniczący Komisji, lecz rządy poszczególnych państw. Członkowie komisji nie mogą czuć się związani żadnymi instrukcjami – są politykami, których powołanie rekomenduje Rada Europejska i zatwierdza Parlament Europejski. Ich zadaniem jest nadzór nad przydzielonymi im dyrekcjami generalnymi.

    Europejska Szkoła Administracji (ang. European Administrative School, wł. Scuola Europea Di Amministrazione) – oficjalny skrót: EAS – została utworzona 26 stycznia 2005 r., jako specyficzny rodzaj szkoły, będący odrębną, europejską akademią dyplomatyczną, której zadaniem i rolą jest organizowanie odpowiednich szkoleń z wykorzystaniem sieci współpracujących ze sobą krajowych akademii dyplomatycznych.Europejski Urząd Doboru Kadr (ang. European Personnel Selection Office, fr. Office Européen de Sélection du Personnel, niem. Europäisches Amt für Personalauswahl) - instytucja zajmująca się procesem rekrutacji personelu zatrudnianego w instytucjach Unii Europejskiej. W języku polskim używana jest często skrótowa nazwa "EPSO", pochodząca od nazwy angielskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Europejski Instytut Walutowy (ang. European Monetary Institute - EMI) to prekursor Europejskiego Banku Centralnego. Instytucja ta została powołana po podpisaniu traktatu o Unii Europejskiej w Maastricht. EIW działał od 1 stycznia 1994 roku aż do 1 stycznia 1999 roku kiedy to jego obowiązki przejął Europejski System Banków Centralnych.
    Europejski Urząd Statystyczny (ang. European Statistical Office), Eurostat – urząd Komisji Europejskiej z siedzibą w Luksemburgu, powstał w 1972 roku.
    Traktaty Unii Europejskiej – umowy międzynarodowe zawarte między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, dające podwaliny pod organizację i porządek prawny Unii. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego publicznego są to umowy międzynarodowe, jednak w stosunkach wewnętrznych (między państwami członkowskimi) ustanowiły one autonomiczny porządek prawny i są obecnie elementem prawa pierwotnego Unii Europejskiej.
    Przewodniczący Rady Europejskiej jest wybierany przez Radę Europejską większością kwalifikowaną na okres 2,5 roku z jednokrotną możliwością odnowienia kadencji, przy czym Przewodniczący Rady Europejskiej musi pochodzić spoza grona Rady Europejskiej. Nowym uprawnieniem przewodniczącego jest reprezentowanie Unii na zewnątrz w sprawach dotyczących wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, ale bez uszczerbku w stosunku do Wysokiego Przedstawiciela ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.
    Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (pot. euroombudsman; ang. European Ombudsman) – jeden z organów pomocniczych Unii Europejskiej, powołany na mocy traktatu z Maastricht z 1992, rozpoczął swoją działalność we wrześniu 1995, jednak Biuro Ombudsmana zainaugurowało ją 8 kwietnia 1997. Siedziba Rzecznika mieści się w Strasburgu.
    Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (ang. Alliance of European Conservatives and Reformists, AECR) – europejska partia polityczna o orientacji centroprawicowej, założona 1 października 2009 przez członków grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy (ECR) w Parlamencie Europejskim. W styczniu 2010 oficjalnie uznana przez Parlament Europejski. Skupia partie konserwatywne, konserwatywno-liberalne i umiarkowanie eurosceptyczne. Przy ugrupowaniu jako think tank działa fundacja New Direction – Foundation for European Reform. Przewodniczącym Sojuszu jest czeski eurodeputowany Jan Zahradil (jednocześnie szef ECR). Partia zastąpiła dotychczasowe ugrupowania: Sojusz na rzecz Europy Narodów (AEN) i Ruch na rzecz Reform Europejskich (MER).
    Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA) – międzynarodowa organizacja krajów europejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.161 sek.