• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Instrumentalizm

    Przeczytaj także...
    W najbardziej popularnym i inżynieryjnym sensie, funkcja jest to własność obiektu, urządzenia lub osoby związana z jego zastosowaniem, przeznaczeniem lub zadaniem. Równocześnie, w inżynierii, termin funkcja jest też czasami mylnie używany do nazwania procesu, zadania czy celu.Fakt w rozumieniu potocznym jest to wydarzenie, które miało miejsce w określonym miejscu i czasie. W tym sensie faktem nie może być zdarzenie, które nie miało jeszcze miejsca, można jednak mówić o przewidywaniu przyszłych faktów - czyli zdarzeń które najprawdopodobniej się wydarzą. Zdarzenia te jednak stają się faktami dopiero wtedy, gdy się już wydarzą.
    John Dewey (ur. 20 października 1859 w Burlington w stanie Vermont, zm. 1 czerwca 1952 w Nowym Jorku) – filozof, pedagog, czołowy przedstawiciel amerykańskiego progresywizmu. Twórca koncepcji szkoły pracy (1896–1902) w Chicago. Wykładał między innymi na uniwersytetach w Nowym Jorku na Uniwersytecie Columbia od 1904 oraz w Chicago.

    Instrumentalizm (łac. instrumentum "narzędzie"), (filozof.) – współczesny kierunek filozoficzny będący odmianą pragmatyzmu. Według niego cała wiedza i wszelka działalność ludzka pełnią jedynie funkcje instrumentalne, czyli stanowią narzędzia (instrumenty) służące przystosowywaniu się do środowiska i opanowywaniu go.

    Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.Pragmatyzm – system filozoficzny, którego podstawowym elementem jest pragmatyczna teoria prawdy, uzależniająca prawdziwość tez od praktycznych skutków, przyjmująca praktyczność za kryterium prawdy. Pragmatyzm przyjmuje wynikające z przyjmowania tez skutki i ich użyteczność za kryterium prawdy.

    Instrumentalizm uważany jest za późną odmianę pragmatyzmu, wyrażoną przez Johna Dewey'a. Głosił on program "powszechnej przebudowy" ustroju społecznego, w której nauka miała pełnić role instrumentu, służącego wprowadzaniu konkretnych zmian.

    Podstawowe założenia[ | edytuj kod]

    Według instrumentalistów, cała wiedza i wszelka działalność ludzka (w tym działalność tak intelektualna, jak i praktyczna), są jedynie reakcjami na bodźce środowiska i pełnią jedynie funkcje instrumentów. Są narzędziami, służącymi człowiekowi do przystosowania się do swojego środowiska i opanowania go. Instrumentalizm głosi, że teorii naukowych i twierdzeń nie można oceniać z punktu widzenia ich prawdziwości lub fałszywości, ponieważ są jedynie regułami wnioskowania; intelektualnymi narzędziami porządkowania danych pochodzących z doświadczenia. Tak rozumiany instrumentalizm wywodzi się bezpośrednio z poglądów Dewey'a.

    Wiedza – termin używany powszechnie, istnieje wiele definicji tego pojęcia. Nowa Encyklopedia Powszechna definiuje wiedzę jako „ogół wiarygodnych informacji o rzeczywistości wraz z umiejętnością ich wykorzystywania”.Behawioryzm (ang. behavior lub behaviour - zachowanie) - kierunek psychologiczny, który rozwinął się w XX wieku, przede wszystkim w USA.

    Szersze rozumienie instrumentalizmu[ | edytuj kod]

    Oprócz kierunku w filozofii, instrumentalizm może być także rozumiany szerzej – używanie pojęcia "instrumentalizm" w szerszym rozumieniu wywodzi się z pierwotnego oznaczenia poglądów Dewey'a. Tak więc instrumentalizm traktowany może być ogólnie jako praktyczny pogląd na teorię wiedzy, wedle którego o stopniu naukowości decyduje w stopniu dostatecznym przede wszystkim wysoki poziom użyteczności – pogląd taki reprezentowali m.in. Kartezjusz i Comte. Instrumentalizm rozumiany jest także jako stanowisko w filozofii nauki, zgodnie z którym tezy teoretyczne są wyłącznie narzędziami rozwiązywania zagadnień, porządkowania faktów i ich przewidywaniach (m.in. Duhem)

    Fałsz – jedna z dwóch podstawowych wartości logicznych. Drugą jest prawda. Fałsz jest niezgodnością treści sądu (zdania) z tym, do czego się odnosi.Auguste Comte, Izydor Maria August Franciszek Ksawery Comte (ur. 19 stycznia 1798 w Montpellier, zm. 5 września 1857 w Paryżu) – francuski filozof i pozytywista, twórca terminu socjologia.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Behawioryzm
  • Pragmatyzm
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Słownik Języka Polskiego;
  • Leksykon Filozoficzny PWN




  • Warto wiedzieć że... beta

    Pierre Maurice Marie Duhem (ur. 10 czerwca 1861 w Paryżu – zm. 14 września 1916) - francuski fizyk, filozof nauki i matematyk. Jego stanowisko filozoficzne bliskie było pozytywizmowi i konwencjonalizmowi. Uważał, że celem nauki nie jest dostarczanie wyjaśnień lecz jedynie systematyzowanie zjawisk. Dorobek naukowy Duhema obejmuje około 400 artykułów i 22 książki.
    Doświadczenie jest powszechnym pojęciem składającym się z wiedzy lub umiejętności w obserwacjach pewnych rzeczy, wydarzeń, uzyskanych poprzez zaangażowanie w ujawnienie tych rzeczy lub wydarzeń. Historia słowa doświadczenie (w tym staropolskiego słowa eksperiencja) jest blisko związana z pojęciem eksperymentu.
    Kartezjusz (fr. René Descartes, łac. Renatus Cartesius, ur. 31 marca 1596 w La Haye-en-Touraine w Turenii, zm. 11 lutego 1650 w Sztokholmie) – francuski filozof, matematyk i fizyk, jeden z najwybitniejszych uczonych XVII wieku, uważany za prekursora nowożytnej kultury umysłowej.
    Filozofia (gr. φιλοσοφία – umiłowanie mądrości) – rozważania na temat podstawowych problemów takich jak np. istnienie, umysł, poznanie, wartości, język.
    Prawda – cecha wypowiadanych zdań określająca ich zgodność z rzeczywistością. W mowie potocznej oraz w logice tradycyjnej prawda to stwierdzenie czegoś, co miało faktycznie miejsce lub stwierdzenie niewystępowania czegoś, co faktycznie nie miało miejsca.
    Filozofia nauki – dział filozofii zajmujący się badaniem filozoficznych podstaw nauki oraz jej metod, starający się odpowiedzieć na pytanie, jakie poglądy można uznać za naukowe, a jakie nie i dlaczego.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.71 sek.