Inicjator reakcji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Inicjator chemiczny)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Inicjator reakcji, induktor reakcjizwiązek chemiczny lub zjawisko fizyczne zapoczątkowujące lub przyśpieszające reakcję chemiczną. W odróżnieniu od podobnie działającego katalizatora inicjator zużywa się bezpowrotnie w trakcie reakcji.

Zjawisko fizyczne – przemiana, na skutek której zmieniają się właściwości fizyczne ciała lub obiektu fizycznego.Monomery – cząsteczki tego samego lub kilku różnych związków chemicznych o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej, z których w wyniku reakcji polimeryzacji, mogą powstawać różnej długości polimery. Fragmenty monomerów w strukturze polimeru noszą nazwę merów.

Inicjatory ulegają zazwyczaj rozkładowi z wydzieleniem aktywnych cząsteczek (jonów lub rodników), które następnie reagują z jednym z substratów, trwale się do niego przyłączając, co modyfikuje właściwości tego substratu tak, że jest on zdolny dalej reagować.

Przykładem tego rodzaju procesu jest reakcja polimeryzacji rodnikowej. W pierwszym etapie inicjator ulega samorzutnemu rozpadowi (zwykle pod wpływem ciepła lub światła) na dwa rodniki:

Rodniki (dawn. wolne rodniki) – atomy lub cząsteczki zawierające niesparowane elektrony, czyli charakteryzujące się spinem elektronowym różnym od 0. Niektóre układy o całkowitym spinie równym 0, lecz wykazujące tzw. polaryzację spinową (np. niektóre stany przejściowe) czasem traktowane są jako dwurodniki.Inhibitor (łac. inhibeo – zatrzymuję) – związek chemiczny powodujący zahamowanie bądź spowolnienie reakcji chemicznej. Proces ten nazywa się inhibicją. Inhibitorem można nazwać zarówno substancję powodującą spowolnienie lub zatrzymanie reakcji niekatalizowanej jak i substancję obniżającą aktywność katalizatora w reakcji katalizowanej. Ponieważ w przeciwieństwie do katalizatorów, inhibitory mogą ulegać zużyciu w trakcie reakcji, nazywanie ich ujemnymi katalizatorami jest niezalecane. Odwrotnym działaniem do inhibitora charakteryzuje się inicjator.
A-A → 2A*

W drugim etapie rodniki pochodzące z inicjatora przyłączają się do monomeru, w wyniku czego powstaje jego aktywna forma: A* + M → A-M*

W kolejnych etapach forma ta przyłącza kolejne monomery: A-M* + M → A-M-M* A-M-M* + M → A-M-M-M* itd...

Ostatecznie powstaje polimer posiadający na jednym z końców fragment inicjatora, pochodzący z jego pierwotnego rozpadu: A-MMMMMMMMMM....

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Definicja inicjatora w IUPAC Gold Book
  • Definicja inicjowania w IUPAC Gold Book
  • Praca zbiorowa, Chemia polimerów, red. Zbigniew Florjańczyk, Stanisław Penczek, Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej, 2002, tom 1, ​ISBN 83-7207-368-6
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • inhibitor
  • Związek chemiczny – jednorodne połączenie co najmniej dwóch różnych pierwiastków chemicznych za pomocą dowolnego wiązania.Katalizator – substancja chemiczna, która dodana do układu powoduje zmianę ścieżki kinetycznej reakcji chemicznej, na taką, która ma niższą energię aktywacji, czego efektem jest wzrost szybkości reakcji chemicznej. W trakcie procesów z udziałem katalizatora reakcja chemiczna przebiega drogą o energii mniejszej w stosunku do reakcji bez udziału katalizatora. Dzieje się tak, ponieważ w trakcie reakcji powstaje dodatkowy kompleks przejściowy katalizator-substrat, który ulega reakcji w wyniku dostarczenia mniejszej ilości energii niż dla reakcji bez udziału katalizatora.




    Reklama