Ifis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ifis (stgr. Ἶφις) – w mitologii greckiej córka Lygdosa i Teletuzy, która za sprawą interwencji bogini Izydy zmieniła płeć. Po tej zamianie został mężem Janty. Ich historię opisał Owidiusz w swoich Metamorfozach.

Owidiusz, Publius Ovidius Naso (43 p.n.e. - 17 lub 18 n.e.) – jeden z najwybitniejszych elegików rzymskich, najbardziej utalentowany poeta epoki Augusta, należący do młodszego pokolenia twórców augustowskich. Syn bogatego ekwity z Sulmony (środkowa Italia). Zrezygnował z kariery urzędniczej i poświęcił się pisarstwu. Znajomy Horacego, przyjaciel Propercjusza. Najbardziej znany z utworów o tematyce miłosnej: Ars amatoria (Sztuka kochania), Amores - Pieśni miłosne, a także poematu epickiego "Metamorfozy". Utwór Sztuka kochania (Ars amandi, Ars amatoria) w 1564 r. trafił do indeksu ksiąg zakazanych.Metamorfozy (także Przemiany, łac. Metamorphoseon, Libri Quindecim) – złożony z piętnastu ksiąg poemat epicki, napisany przez rzymskiego poetę Owidiusza, przedstawiający przy pomocy wątków mitologii greckiej i rzymskiej stworzenie i historię świata. Owidiusz opowiada lub wspomina 250 mitów zawierających motyw przemiany.

Treść mitu[ | edytuj kod]

W pobliżu Knossos mieszkało małżeństwo, Lygdos i Teletuza. Po kilku latach od ślubu Teletuza zaszła w ciążę, co bardzo uradowało rodzinę. Lygdos, który nie był przesadnie zamożny, postanowił, że w przypadku gdy urodzi się dziewczyna, będzie musiała zginąć. W noc poprzedzającą poród Teletuzie przyśniła się bogini Izyda, która w towarzystwie swojego orszaku, zabroniła kobiecie wykonywać poleceń męża. Stwierdziła również, że w godzinie potrzeby, pomoże swojej wiernej czcicielce.

Izyda (stgr. Ἶσις Isis, dopełniacz Ἴσιδος Isidos, egip. Iset, Iszet) – w mitologii egipskiej bogini płodności, opiekunka rodzin. W okresie rzymskim uważana za jedno z wcieleń Wielkiej Macierzy. Przypisywanym jej niekiedy zwierzęciem kultowym była krowa.Mitologia grecka – zbiór mitów przekazywanych przez starożytną grecką tradycję opowieści o bogach i herosach, wyjaśniających miejsce człowieka w świecie, oraz samo funkcjonowanie świata, jego stworzenie i historię. Z mitologii czerpano wiedzę na temat świata i rozwijano na tej podstawie normy etyczne wyznaczające miejsce człowieka w ustalonym porządku świata. Wiedza płynąca z mitów nie stanowiła jednak nigdy "prawdy objawionej" i otwarta była na dyskurs, polemikę i krytykę. Sama zaś starożytna religia grecka, chociaż nie sposób o niej mówić w oderwaniu od mitologii będącej jej elementarną częścią składową, opierała się w znacznym stopniu na ortopraksji (jedności praktyk religijnych), nie zaś ortodoksji (jedności poglądów).

Teletuza urodziła dziewczynkę. Poleciła jednak piastunce, aby powiadomiła Lygdosa że urodził im się syn. Ten postanowił nazwać go, na cześć swojego dziadka, Ifis. Dziewczynę przez kilkanaście lat ubierano w męskie ubrania i uczono wszystkich umiejętności, jakie powinien posiąść chłopiec. Gdy osiągnął wiek trzynastu lat, Lygdos postanowił znaleźć młodzieńcowi narzeczoną. Wybór padł na Jantę, córkę Telestesa z Krety. Para zakochała się w sobie, Ifis dręczyła jednak wiedza, że ich ewentualne małżeństwo skazane jest na niepowodzenie.

Teletuza pamiętała jednak obietnicę bogini i udała się wraz z Ifis do jej świątyni, by błagać o pomoc. Tetyda wysłuchała modłów i zamieniła Ifis w mężczyznę. Następnego dnia udały się tam ponownie aby złożyć dary dziękczynne, a wieczorem tego samego dnia odbyło się huczne wesele.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Mariusz Zagórski: Czy Owidiusz mógł być czcicielem Izydy? (pol.). Traditio Europae. [dostęp 2011-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  2. Mariusz Zagórski: I. Mikołajczyk: Księga Pamiątkowa ofiarowana Profesorowi dr. hab. Marianowi Szarmachowi z okazji 65 rocznicy urodzin. Toruń: UMK, 2004, s. 365-374.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Stanisław Stabryła: Złote jabłka Afrodyty. Greckie legendy o miłości. Warszawa: Czytelnik, 2007, s. 82-88. ISBN 978-83-07-03121-7.




  • Reklama