Idealizm (filozofia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Idealizm – pogląd, wedle którego świat dostępny ludzkim zmysłom nie jest całością rzeczywistości. Prócz tego wymiaru poznawczego istnieją bowiem byty niematerialne, które są wieczne i niezmienne. Są one dostępne człowiekowi poprzez poznanie drogą rozumowania.

Absolut (łac. absolutus – bezwarunkowy, niezwiązany) – osobowy lub bezosobowy pierwotny byt, doskonały, najwyższy, pełny, całkowicie niezależny, nieuwarunkowany i niczym nieograniczony.Iwan Wasiljewicz Kuzniecow (ros. Ива́н Васи́льевич Кузнецо́в; ur. 1911 w Moskwie, zm. 24 listopada 1970 tamże) – radziecki filozof, doktor nauk filozoficznych (1961), profesor (1962). Brał udział w II wojnie światowej. Był członkiem zespołu redakcyjnego Encyklopedii Filozoficznej(ros.) oraz jednym z autorów dwóch podręczników akademickich z filozofii marksistowsko-leninowskiej.

Pojęcie idealizmu[ | edytuj kod]

Idealizm jest pojęciem, które pozostaje w stałej opozycji do materializmu. Filozofia marksistowsko-leninowska określa idealizm jako kierunek filozoficzny głoszący pierwotność ducha, idei w stosunku do materii. Wyrażenie „idealizm”, wzięte w jego znaczeniu filozoficznym, niczego ponad to nie zawiera.

Gieorgij Chosrojewicz Szachnazarow (orm. Գեորգի Խոսրովի Շահնազարով, ros. Георгий Хосроевич Шахназаров; ur. 4 października 1924 w Baku, ZSRR — 15 maja 2001 w Obwodzie tulskim) – radziecki politolog, prawnik i działacz partyjny pochodzenia ormiańskiego, absolwent Bakijskiego Uniwersytetu Państwowego, doktor nauk prawnych (odpowiednik polskiego stopnia doktora habilitowanego), członek-korespondent Akademii Nauk ZSRR, uhonorowany w 1980 roku Nagrodą Państwową ZSRR za podręcznik szkolny „Wiedza o społeczeństwie”. Jest ojcem reżysera Karena Szachnazarowa. Mark Moisiejewicz Rozental (ros. Марк Моисе́евич Розента́ль; ur. 1906 w Uściu, zm. 1975 w Moskwie) – radziecki filozof, specjalista w zakresie materializmu historycznego i historii filozofii rosyjskiej, doktor nauk filozoficznych, profesor, uhonorowany tytułem „Zasłużony Działacz Nauki RFSRR”. Pod jego redakcją ukazał się Krótki słownik filozoficzny. Jeden z autorów podręcznika filozofii marksistowsko-leninowskiej, który miał wiele wydań i został przetłumaczony na kilka języków obcych.

Główne odmiany idealizmu[ | edytuj kod]

Istnieją dwie zasadnicze odmiany filozofii idealistycznej: idealizm obiektywny i idealizm subiektywny. Idealizm obiektywny wychodzi z założenia, że istnieje jakaś nadprzyrodzona, ponadludzka siła duchowa, która określa wszystkie procesy materialne. Ta koncepcja nazywa się idealizmem obiektywnym dlatego, że uznaje niezależne od świadomości ludzkiej istnienie jakiejś „duszy świata”, „światowego ducha”, który stworzył wszystko, co istnieje w przyrodzie i społeczeństwie. Najwybitniejszym przedstawicielem idealizmu obiektywnego był w filozofii starożytnej Platon, a w filozofii nowożytnejHegel.

Aleksander Spirkin (ros. Александр Георгиевич Спиркин: Aleksander Georgijewicz Spirkin; ur. 24 grudnia 1918 w obwodzie saratowskim, zm. 28 czerwca 2004) – radziecki i rosyjski filozof oraz psycholog.Idea (gr. ιδέα) – jedno z głównych pojęć filozoficznych, wprowadzone przez Platona, rozumiane przez niego jako niematerialny byt, który nie jest nam bezpośrednio dany. W metafizyce platońskiej (ontologii) przez idee rozumie się tożsame z sobą, niezłożone, niezmienne i doskonałe byty duchowe, poznawalne rozumowo i będące realnymi odpowiednikami pojęć powszechnych oraz wzorami zmiennych rzeczy materialnych.

Idealizm subiektywny tym różni się od idealizmu obiektywnego, że sprowadza świat do postrzeżeń utrzymując, jakoby wszystkie przedmioty postrzegane za pośrednictwem naszych zmysłów nie istnieją niezależnie od naszych wrażeń zmysłowych i występują jako kombinacje naszych wrażeń, wyobrażeń. Tak np. idealista subiektywny George Berkeley twierdził, iż rzeczy, które widzimy, postrzegamy, dotykamy, istnieją jedynie w naszych postrzeżeniach zmysłowych.

Plotyn (gr. Πλωτῖνος Plotinos, ur. ok. 204 w Lykopolis w Egipcie, zm. 269) – filozof starożytny, twórca systemu filozoficznego zwanego neoplatonizmem. Młodość spędził w Aleksandrii. Tam w 28 roku życia rozpoczął studia filozoficzne pod okiem Ammoniosa Sakkasa. 12 lat później, ok. 244 roku, przeniósł się do Rzymu, gdzie założył własną szkołę (najpierw w Mitylenie, potem w Atenach).Empiryzm (od stgr. ἐμπειρία empeiría – "doświadczenie") – doktryna filozoficzna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są wyłącznie lub przede wszystkim bodźce zmysłowe docierające do naszego umysłu ze świata zewnętrznego, zaś wszelkie idee, teorie itp. są w stosunku do nich wtórne.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) jest ogólnie dostępną encyklopedią internetową filozofii opracowaną przez Stanford University. Każde hasło jest opracowane przez eksperta z danej dziedziny. Są wśród nich profesorzy z 65 ośrodków akademickich z całego świata. Autorzy zgodzili się na publikację on-line, ale zachowali prawa autorskie do poszczególnych artykułów. SEP ma 1260 haseł (stan na 20 stycznia 2011). Mimo, że jest to encyklopedia internetowa, zachowano standardy typowe dla tradycyjnych akademickich opracowań, aby zapewnić jakość publikacji (autorzy-specjaliści, recenzje wewnętrzne).
"Rzecz sama w sobie", noumen (gr. νοούμενoν; rzecz wyobrażona; pomyślana od nous - rozum, duch) – termin wprowadzony do filozofii przez Immanuela Kanta oznaczający rzecz samą w sobie. Dla Kanta noumen oznaczał rzeczywistość, która istnieje niezależnie od świadomości i która jest absolutnie niepoznawalna, i nie może się stać "rzeczą dla nas", tzn. nie może być poznana.
Filozofia marksistowsko-leninowska – radziecka wersja filozofii marksizmu, która powstała w latach 20. XX wieku i przez dziesięciolecia była oficjalną filozofią w Związku Radzieckim oraz w krajach bloku wschodniego.
Idealizm obiektywny – jedna z podstawowych form idealizmu obok idealizmu subiektywnego. Idealiści obiektywni uznają istnienie realnego świata poza człowiekiem, ale uważają, że u podstawy świata leży rozum, że świat materialny jest produktem rozumu świata. Idealizm obiektywny sprowadza świat do idei istniejących poza zjawiskami materialnymi i niezależnie od nich.
Immanuel Kant (ur. 22 kwietnia 1724 w Królewcu, zm. 12 lutego 1804 tamże) – niemiecki filozof oświeceniowy, profesor logiki i metafizyki na Uniwersytecie Królewieckim.
Georg Wilhelm Friedrich Hegel (ur. 27 sierpnia 1770 w Stuttgarcie, zm. 14 listopada 1831 w Berlinie) – niemiecki filozof, twórca nowoczesnego systemu idealistycznego.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Reklama