• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hypatia z Aleksandrii



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Areometr - urządzenie służące do mierzenia gęstości cieczy, w którym wykorzystuje się siły wyporu, z jaką ciecz działa na zanurzone w niej ciało stałe; rodzaj densymetru.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH




    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Pamięć o Hypatii[ | edytuj kod]

    W wierszu „Traktat moralny” napisanym w 1947 polski poeta Czesław Miłosz wspomina o Hypatii:

    Biedna Hypatia, z której zdarli
    Suknie na placu Aleksandrii

    Powyższy cytat stanowi również motto książki Marii Dzielskiej Hypatia z Aleksandrii.

    Na cześć Hypatii została nazwana planetoida (238) Hypatia, krater i grupa rowów na Księżycu, planeta krążąca wokół gwiazdy jota Draconis oraz rodzaj ciem z rodziny niedźwiedziówkowatych.

    Dobre Miejsce (ang.The Good Place) – amerykański serial telewizyjny (sitcom) wyprodukowany przez The District oraz Universal Television. Twórcą serialu jest Mike Schur. „The Good Place” jest emitowany od 19 września 2016 roku przez NBC. Serial w Polsce został udostępniony w serwisie VOD Netflix, pierwszy sezon w całości od 21 września 2017 roku, a odcinki drugiego sezonu są emitowane dzień po premierze amerykańskiej. Serapejon (gr. Serapejon, łac. Serapeum) – świątynia Serapisa. Najważniejsza z świątyń o tej nazwie znajdowała się w Aleksandrii w Egipcie. W czasie panowania dynastii Ptolemeuszy, znajdował się tam ośrodek myśli filozoficznej oraz ogromna biblioteka, skupiająca około 70.000 rękopisów. W 391 roku, Serapeum zostało zburzone na rozkaz cesarza Teodozjusza, w ramach wprowadzania w życie Dekretów teodozjańskich.

    Hypatia w kulturze[ | edytuj kod]

    Fotografia z 1867 roku autorstwa Cameron pt. Hypatia
  • 2009 – film Agora, reż. Alejandro Amenábar, w roli głównej (jako Hypatia) Rachel Weisz.
  • W latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku w Brooklyn Museum otwarto wystawę ceramiczną poświęconą Hypatii.
  • Smithsonian Institution posiada w swoich zbiorach rycinę, przedstawiającą atak chrześcijańskiego tłumu na Hypatię.
  • Angielska fotografka Julia Margaret Cameron wykonała zdjęcie zatytułowane Hypatia.
  • Postać Hypatii pojawia się w odcinku Patty amerykańskiego serialu komediowego Dobre miejsce
  • Hypatia jest jedną z wielkich naukowców w grze „Cywilizacja 6"
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Hypatia z Aleksandrii, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2010-03-20].
    2. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 12. Cytat: Ten, kto pragnie dowiedzieć się czegoś więcej ... musi sięgnąć oczywiście do poświęconych jej naukowych prac monograficznych. Większość opracowań tego typu pochodzi z drugiej połowy XIX wieku i pomimo że można w nich znaleźć i ciekawe analizy i interesujące argumenty, są to prace już przestarzałe... Na specjalną uwagę zasługują badania W.R. Knorra i A. Camerona, którzy dodają nowe, oryginalne spostrzeżenia, do dotychczasowych ustaleń, na temat komentarzy Hypatii (i jej ojca Teona) do Almagestu Ptolemeusza i prac innych matematyków aleksandryjskich. Wiele nowych poglądów i refleksji nad życiem i myślą Hypatii wprowadza Cameron (współautorka J. Long) również do swojej najnowszej książki poświęconej Synezjuszowi z Cyreny pt. „Barbarians and Politics at the Court of Arcadius”.
    3. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 175, 176. Cytat: Gdy ojciec pisał komentarze do Euklidesa i Ptolemeusza, Hypatia pracowała nad dziełami Apolloniusza z Perge, Diofantosa i również Ptolemeusza. Wiemy o tym dzięki wiadomościom przechowanym przez Hezychiusza z Miletu.
    4. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2006, wydanie drugie, poprawione, s. 78.
    5. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 179.
    6. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 169.
    7. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 159, 168, 169, 178.
    8. Por. J. Chapman, St. Cyril of Alexandria w: Catholic Encyclopedia (1913 (ang.) – wraz z bibliografią.
    9. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 130.
    10. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 162.
    11. Por. Historia Kościoła, V,22; przekład polski: Historia Kościoła. S. J. Kazikowski (przekład), E. Wipszycka (wstęp), A. Ziółkowski (komentarz). Warszawa: IW PAX, 1986, s. 612. ISBN 83-211-0519-X.
    12. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 170. Cytat: Ostrożny w swych sądach i oskarżeniach Sokrates nie może jednak, w konkluzji swego opowiadania o tych tragicznych wydarzeniach, oprzeć się uczuciu oburzenia na Cyryla i jego Kościół i pisze: „Zbrodnia ta ściągnęła na Cyryla i na Kościół w Aleksandrii niemało hańbiących zarzutów”.
    13. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 168, 169.
    14. Chrześcijaństwo antyczne, Tadeusz Zieliński, Toruń 1999, s. 303.
    15. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 154.
    16. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 164, 165.
    17. Aleksander Krawczuk, Ostatnia Olimpiada, Ossolineum, Wrocław 1988, s. 92.
    18. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 14. Cytat: Wielką zaletą jego sprawozdania jest to, że umieszcza morderstwo Hypatii w szerokim kontekście wydarzeń aleksandryjskich lat 412–415, umożliwiając dociekania nad przyczynami jej śmierci.
    19. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 26. Cytat: Pewne powiązania z ... Hypatią ma natomiast najbardziej chyba lubiana i znana święta i męczennica aleksandryjska – Katarzyna. Jak twierdzą badacze legendy Katarzyny, w jej hagiograficznym wizerunku, kształtowanym od ok. VIII wieku, znajdują się motywy zaczerpnięte z biografii Hypatii. W nieznanej na Zachodzie książce poświęconej Hypatii B.A. Myrsilidesa znajdujemy niezwykle ciekawą wiadomość potwierdzającą... poglądy uczonych na temat związku legendy św. Katarzyny z historycznymi losami Hypatii. Pisze on, że w Azji Mniejszej, koło miasta Laodycea, w dolinie rzeki Pyramos, niedaleko dzisiejszego Denizli znajdował się kościół ku czci filozofki Hypatii alias św. Katarzyny. Myrsilides wspomina o tym, że znalazłszy się w Denizli został zaproszony przez starszyznę gminy do ruin kościoła na obrządek religijny poświęcony „św. Hypatii-Katarzynie”. W ruinach kościoła widział też zatartą w wielu miejscach inskrypcję wspominającą fundację kościoła ku czci i pamięci Hypatii (alias Katarzyny lub noszącej drugie imię „Katarzyna”!). ... Możemy wiec zapytać, czy legenda św. Katarzyny nie stanowi czegoś w rodzaju chrześcijańskiej ekspiacji za niezasłużoną śmierć Hypatii oddając pod imieniem i doświadczeniami losu uczonej Katarzyny hołd jej duchowym zaletom, wiedzy i moralnej godności?.
    20. G.B. Bronzini, La leggenda di Sa Caterina d’Alessandria. Passioni greche e latine, „Attidelia Accademia Nazionale dei Linzei”, anno CCCLVII, 1960, ser. Ottava, Memorie, Classe di scienze morali, storiche e filologiche IX (Roma 1960), s. 255–413.
    21. [Oxford Dictionary of Byzantium], ed. A. P. Kazhdan, Oxford University Press 1991, s.v. Catherine of Alexandria.
    22. Jan z Nikiu, Historia świata, 84.87-103.
    23. Zob. Przypis 8. łacińskiego tłumacza Historii Kościelnej, H. Valesius’a, który przytacza po łacinie cały fragment Żywota Izydora zamieszczony w Księdze Suda dotyczący Hypatii, PG 67, 769.
    24. M. B. Ogilvie: Women in science: Antiquity through the 19th century. Cambridge MA: The MIT Press, 1986. (ang.)
    25. Maria Dzielska, „Hypatia z Aleksandrii”, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 104.
    26. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 174.
    27. Władysław Dziewulski, Zwycięstwo chrześcijaństwa w świecie starożytnym, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1969, s. 164.
    28. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 168.
    29. Aleksander Krawczuk, Ostatnia Olimpiada, Ossolineum, Wrocław 1988, s. 90.
    30. Adam Łukaszewicz, Egipt Greków i Rzymian, KiW, Warszawa 2006, s. 378.
    31. Aleksander Krawczuk, Ostatnia Olimpiada, Ossolineum, Wrocław 1988, s. 91.
    32. Religie starożytne Bliskiego Wschodu, praca zbiorowa pod red. Krzysztofa Pilarczyka, WAM, Kraków 2008, s. 59.
    33. Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła, Ks. VII,15, Pax, Warszawa 1986, s. 514–515; PG 67, 767-769.
    34. Por. Cesarstwo bizantyjskie jako cesarstwo chrześcijańskie. W: J.Daniélou, I. Marrou: Historia Kościoła. M. Tarnowska (przekład), R. Aubert (wprowadzenie). T. 1: Od początku do roku 600. Warszawa: IW PAX, 1986, s. 286. ISBN 83-211-0577-7. Cytat: Z tą samą polityką /przeciw pogaństwu/ wiąże się zamknięcie w roku 529 neoplatońskiej szkoły ateńskiej, która jak wiemy, stała się wówczas fanatycznym centrum pogaństwa i okultyzmu. (...) Pomimo paru epizodów będących przejawem bezprawia, jak samosąd wobec Hypatii, pogańskiej kobiety-filozofa, w roku 415 czy wobec chrześcijańskiego studenta około roku 485 lub 487, będące tam /w Aleksandrii/ w rozkwicie studia filozoficzne rozwijają się w atmosferze religijnej neutralności. Wprawdzie aż do początków VI wieku wykładowcy w szkole są poganami, jednakże ich nauczanie już od zarania wieku V ma taki charakter, że mogą w nim uczestniczyć także uczniowie chrześcijańscy.
    35. Patrologia. Warszawa 1990. s. 388. Cytat: Jego gwałtowne i bezwzględne występowanie przeciw nowacjanom i Żydom z Aleksandrii doprowadziło do konfliktu z namiestnikiem Orestesem. Nie można pomawiać go o winę za zamordowanie w 415 r. słynnej neoplatonki Hypatii.
    36. Praca zbiorowa: Świat Bizancjum. C. Morrisson (red.), A. Graboń (przekład), dr. hab D. Brodka (konsultacja naukowa). T. 1: Cesarstwo wschodniorzymskie 330-641. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007, s. 29. ISBN 978-83-7318-746-7.
    37. Religie starożytne Bliskiego Wschodu, praca zbiorowa pod red. Krzysztofa Pilarczyka, WAM, Kraków 2008, s. 59.
    38. Maria Dzielska, Hypatia z Aleksandrii, Universitas, Kraków 2010, wyd. III poprawione, s. 11.
    39. Lunar Topographic Orthophotomap (LTO) Series – LTO-78B4 Hypatia. Lunar and Planetary Institute, 2010. [dostęp 2010-06-11].
    40. Hypatia – Butterflies and Moths of the World (ang.). The Natural History Museum, 2007. [dostęp 2010-06-11].
    41. Brooklyn Museum: Elizabeth A. Sackler Center for Feminist Art: The Dinner Party: Place Setting: Hypatia (ang.). .brooklynmuseum.org, 2007-03-21. [dostęp 2011-01-14].
    42. Hypatia, Ancient Alexandria’s Great Female Scholar (ang.). .smithsonianmag.com, 2010-03-15. [dostęp 2011-01-14].
    Lektor – chrześcijanin powołany do funkcji czytania Słowa Bożego w zgromadzeniu liturgicznym. W Kościele Katolickim odczytuje lekcje z Pisma Świętego (nie zaś Ewangelię); może w braku diakona czy też kantora zapowiadać wezwania modlitwy powszechnej, a także wykonać psalm responsoryjny. W czasie procesji na wejście, gdy nie ma diakona, może także wnieść Księgę Ewangelii (Ewangeliarz).Hypatia (jota Draconis b) – planeta typu jowiszowego odkryta 8 stycznia 2002 roku. Krąży wokół gwiazdy jota Draconis (Edasich). Jej masa jest co najmniej 8,82 razy większa od masy Jowisza.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Katarzyna Aleksandryjska, cs. Wielikomuczenica Jekatierina (ur. ok. 282, zm. ok. 300) – męczennica chrześcijańska, jedna z Czternastu Świętych Wspomożycieli, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.
    Agora – hiszpański dramat historyczny z 2009 roku w reżyserii Alejandro Amenábara, na podstawie scenariusza napisanego przez jego samego oraz Mateo Gila. W rolach głównych wystąpili Rachel Weisz oraz Max Minghella. Film zdobył 7 filmowych nagród Goya w 2010 roku, w tym za najlepszy scenariusz oryginalny.
    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.
    Maria Celina Dzielska, z domu Dąbrowska, 1o voto Józefowicz (ur. 18 września 1942 w Krakowie) – prof. dr hab., polska uczona, historyk i filolog klasyczny, tłumacz tekstów źródłowych, zajmuje się historią późno-antycznego Rzymu i wczesnego Bizancjum. Po maturze (1960) podjęła studia historyczne w Uniwersytecie Jagiellońskim, które ukończyła w 1965. Studia filologii klasycznej odbywała w UJ i w latach 1965-1968 w Uniwersytecie Łódzkim. Tytuł magistra filologii klasycznej otrzymała 20 lutego 1968 roku na podstawie pracy zatytułowanej „Tyrania Nabisa na tle ruchów rewolucyjnych w Sparcie w III i II wieku”, napisanej pod kierunkiem doc. dra hab. Beniamina Nadela (druk w 1970 na łamach „Zeszytów Naukowych UJ. Prace Historyczne” 30, 1970, s. 37-47, pod nazwiskiem Maria Józefowicz). Karierę akademicką zaczynała na Uniwersytecie Łódzkim, będąc asystentką stażystką w Katedrze Filologii Klasycznej Uniwersytetu Łódzkiego, potem asystentką w Katedrze Historii Powszechnej Starożytnej i Średniowiecznej UŁ. Kolejne stopnie kariery akademickiej zdobywała na macierzystej uczelni krakowskiej: doktorat (1972), habilitacja (1984), profesura nadzwyczajna (1992).
    Ewa Maria Wipszycka-Bravo (ur. 27 listopada 1933 w Warszawie) – historyk starożytności, profesor emeritus Uniwersytetu Warszawskiego.
    Księga Suda (gr. Biblíon Súda), nazywana też Suda lub nawet Suidas, cytowana często pod łacińskim tytułem Liber Suda – leksykon bizantyjski z X w. obejmujący ok. 30 tys. haseł, z czego ok. 900 to artykuły rzeczowe, w większości historyczne i literackie. Zawiera także liczne dodatki późniejsze.
    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.062 sek.