Historia wrestlingu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rozrywka sportowa, którą jest wrestling, wyewoluowała z zapasów organizowanych w europejskich i amerykańskich cyrkach oraz na amerykańskich festynach w XIX wieku. Choć organizowane zapasy opierały się na różnych zasadach w zależności od upodobań zawodników, widowni i promotora, przeważały style grecko-rzymski (klasyczny) i wolnoamerykański lub połączenie obu tych stylów. Zapaśnicy rzucali publiczności wyzwania i oferowali nagrody pieniężne tym, którzy ich pokonają. Czasami osoba wyłoniona z publiczności była podstawiona. Wraz z rosnącą popularnością widowiska powstały pierwsze trupy organizujące wyłącznie zapasy, a także zaczęto organizować turnieje zapaśników. Początkowo walki były w większości autentyczne, ale z czasem promotorzy, chcąc uatrakcyjnić przedstawienie dla publiki, zaczęli dodawać do widowiska coraz więcej elementów teatru (główną inspirację stanowiły wodewile) oraz wymyślać imiona, narodowości i historie dla zawodników, a walki zaczęto w coraz większym stopniu reżyserować. Świadomość elementów fikcji w wrestlingu stała się powszechna po 1900 roku. W 1908 roku amerykańskie media przestały traktować wrestling jako sport, a w czasach wielkiego kryzysu ludzie coraz rzadziej kupowali bilety na widowiska, jednak dzięki nowatorskim rozwiązaniom kolejnych promotorów, w szczególności Tootsa Mondta, wrestling przetrwał ten okres i cały czas się rozwijał. W latach 40. zaczął być emitowany w programach telewizyjnych; powstały też liczne organizacje wrestlingowe. W 1948 powstała National Wrestling Alliance (NWA), liga zrzeszająca największe organizacje wrestlingowe w Stanach Zjednoczonych. Także w latach 40. wrestling zyskał ogólnokrajową popularność w Meksyku za sprawą promotora Salvadora Lutterotha Gonzáleza i jego organizacji Empresa Mexicana de Lucha Libre (EMLL), a także popularnego wrestlera El Santo. W latach 50. Rikidōzan spopularyzował wrestling w Japonii. W latach 80. pozycja NWA ustąpiła ekspansji World Wrestling Federation (WWF) i World Championship Wrestling (WCW). W 1989 promotor WWF, Vince McMahon, oświadczył przed senatem stanowym New Jersey, że wrestling nie jest sportem, aby uniknąć regulacji, którymi obejmowano gale sportowe. 10 lutego ustawa deregulująca wrestling została przegłosowana przez senat. W latach 1995–2001 WWF i WCW rywalizowały ze sobą i transmitowały swoje programy w tym samym czasie. W 2001 WCW upadło, a WWF, przemianowane w 2002 na World Wrestling Entertainment (WWE), jest od 2001 monopolistą w Stanach Zjednoczonych.

Armeńska Socjalistyczna Republika Radziecka, Armenia (ros. Армянская Советская Социалистическая Республика, orm. Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Gruzińską SRR i Azerbejdżańską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Armenia.Oglądalność – procent grupy docelowej oglądający dany program telewizyjny, stację telewizyjną, reklamę, itp. Wyniki badań telemetrycznych są źródłem informacji dla stacji telewizyjnych, dzięki którym nadawcy wiedzą jak konstruować ramówki, by cieszyły się popularnością wśród widzów. Natomiast domy mediowe posługują się wynikami jako narzędziem do planowania kampanii reklamowych.

Choć w języku angielskim wrestling oznacza także olimpijskie zapasy, w języku polskim przyjęło się nazywać w ten sposób wyłącznie widowiska, w których elementy wyreżyserowane przeważają nad autentycznością.

Spis treści

  • 1 Geneza (XIX wiek i wczesny początek XX wieku)
  • 1.1 Cyrki w Europie
  • 1.2 Festyny w Stanach Zjednoczonych
  • 2 Powstawanie amerykańskiego stylu (I połowa XX wieku)
  • 2.1 Frank Gotch kontra Georg Hackenschmidt (1905–1911)
  • 2.2 Gold Dust Trio (lata 20. XX wieku)
  • 2.3 Moda na oryginalność (lata 30. XX wieku)
  • 2.4 Początek emisji walk w telewizji (lata 40. XX wieku)
  • 3 Wrestling w Stanach Zjednoczonych po 1948
  • 3.1 Okres terytoriów (1948–lata 80. XX wieku)
  • 3.2 Ekspansja WWF (lata 80. XX wieku po 1982)
  • 3.2.1 Skandal sterydowy (1991–1994)
  • 3.3 Ekspansja WCW (1988–początek lat 90. XX wieku)
  • 3.4 Poniedziałkowe wojny (1995–2001)
  • 3.5 Okres dominacji WWE (od 2001)
  • 3.5.1 WWE
  • 3.5.2 TNA i drugie Poniedziałkowe Wojny
  • 3.5.3 AEW i Środowe Wojny
  • 3.5.4 Inne organizacje
  • 4 Rozwój wrestlingu poza Stanami Zjednoczonymi
  • 4.1 Japonia
  • 4.2 Meksyk
  • 4.3 Polska
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Geneza (XIX wiek i wczesny początek XX wieku)[ | edytuj kod]

    Cyrki w Europie[ | edytuj kod]

    Walka o pas między Paulem Ponsem, a Raoulem le Boucherem w 1902, zdjęcie w magazynie La Vie

    Jedne z pierwszych udokumentowanych prób połączenia zapasów i spektaklu miały miejsce we Francji około 1830. Zapaśnicy posługujący się takimi pseudonimami ringowymi, jak „Edward, pożeracz stali”, „Gustave z Awinionu, niszczyciel kości”, czy „Bonnet, wół z Alp Południowych”, podróżowali z trupami cyrkowymi i rzucali wyzwania publiczności. Tym, którzy dadzą radę pokonać cyrkowego zawodnika oferowano 500 franków. W 1848 Jean Broyassei, weteran Wojen napoleońskich posługujący się pseudonimem Jean Exbroyat, stworzył pierwszą wrestlingową trupę cyrkową i ustanowił zasadę aby nie zakładać chwytów poniżej talii. Nazwał ten styl lutte à mains plates. Po śmierci Exbroyata w 1872 jego trupę przejął prawnik z Lyonu, Rossignol-Rollin, któremu przypisuje się aranżowanie walk. Francuski styl z czasem stał się popularny w Imperium Austro-Węgierskim, Włoszech, Danii oraz Imperium Rosyjskim i był nazywany grecko-rzymską odmianą zapasów, zwaną także klasyczną. Termin grecko-rzymski styl wprowadził włoski zapaśnik Basilio Bartoletti. W grecko-rzymskich zapasach ciosy poniżej pasa były zakazane, ale zezwalano się na takie ruchy jak ciągnięcie za ramię, bear hug (duszenie przeciwnika przez ściskanie jego tułowia), headlock (ściskanie głowy przeciwnika wewnętrzną częścią ramienia), suples (podniesienie przeciwnika i obalenie go na matę przerzucając go za siebie), body slam (podniesienie przeciwnika i obalenie go na matę rzucając go przed siebie), chokehold (duszenie chwytem zakładanym na szyję) i uderzenia głową. Takie walki trwały zwykle około 2-3 godzin.

    Gold Dust Trio – nazwa grupy składającej się z trzech organizatorów walk wrestlerskich, którzy współpracowali ze sobą i dominowali w latach 20. XX wieku. Należeli do niej wrestlerzy Toots Mondt i Ed Lewis oraz menedżer wrestlingowy Billy Sandow. Austriacy – naród pochodzenia germańskiego, zamieszkujący głównie Austrię oraz włoski region Trydent-Tyrol Południowy. Ich językiem ojczystym jest język niemiecki – na terenie Austrii występuje kilka dialektów języka niemieckiego, a w powszechnym użyciu jest odrębny wariant tego języka (język niemiecki w Austrii). Dominującym wśród nich wyznaniem jest katolicyzm.

    W 1871 promotor John Graham Chambers zaprezentował w londyńskim ośrodku sportowym Lillie Bridge Grounds styl catch-as-catch-can, znany również jako styl wolny (a w języku polskim jako Wolnoamerykanka ze względu na jego późniejszą popularność w Stanach Zjednoczonych). Catch-as-catch-can łączył ze sobą między innymi styl grecko-rzymski, irlandzki collar-and-elbow, angielski Cumberland and Westmorland, ludowe style z Kornwalii, Devon i Lancashire, oraz japońskie judo i ju-jitsu. W przeciwieństwie do stylu grecko-rzymskiego, w stylu wolnym chwyty poniżej pasa były dozwolone. Wolnoamerykanka jest uważana za bezpośredniego prekursora wrestlingu oraz mieszanych sztuk walki.

    Eduardo Gory Guerrero, znany jako Eddie Guerrero (ur. 9 października 1967 w El Paso, zm. 13 listopada 2005 w Minneapolis) – meksykański wrestler.Interia.pl – portal internetowy, założony w 1999, przy czym oficjalna premiera podstawowej usługi - portalu internetowego - odbyła się 11 lutego 2000 r. Od 18 października 1999 do 11 lutego następnego roku serwis umożliwiał jedynie korzystanie z bezpłatnych kont poczty elektronicznej ("poczta.fm"). Portal jest prowadzony przez Grupę INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp. k., która od stycznia 2008 niemal w całości (96.6.% akcji i 99% głosów na walnym zgromadzeniu) należy do niemieckiego przedsiębiorstwa Grupa Bauer Media Polska.

    Profesjonalne walki zapaśnicze były organizowane w całej Europie i miewały różne dodatkowe zasady w zależności od upodobań zawodników, promotorów i publiczności. Najczęściej były oparte na klasycznym stylu grecko-rzymskim, ale z elementami stylu wolnego. Kończyły się powaleniem przeciwnika na łopatki lub osiągnięciem wyraźnej przewagi technicznej przez jednego z zawodników. Zdarzały się dyskwalifikacje za brutalność i niedozwolone chwyty. Niekiedy sędziowie orzekali remis, co było sposobem na pobudzenie emocji publiczności i zachęcenie jej do powrotu na walkę rewanżową.

    Memphis – miasto w środkowej części Stanów Zjednoczonych, w południowo-zachodniej części hrabstwa Shelby, w stanie Tennessee, nad rzeką Missisipi. Nazwa pochodzi od miasta Memfis w starożytnym Egipcie. Obszar metropolitalny Memphis obejmuje 1,35 mln mieszkańców (2018). Zawał mięśnia sercowego (łac. infarctus myocardii), nazywany też zawałem serca i atakiem serca – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem na skutek zamknięcia tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do obszaru serca.

    W 1873 w Paryżu wystąpił pierwszy zapaśnik w masce – posługiwał się on pseudonimem Zamaskowany Zapaśnik. 27 grudnia 1898 Francuz Paul Pons zwany Kolosem został pierwszym światowym mistrzem zapasów na turnieju organizowanym w Paryżu. Kolejnymi mistrzami byli między innymi Polak Władysław Pytlasiński, Turek Kara Ahmed alias Wschodni Potwór lub Straszliwy Turek, Bułgar Nikola Petrov alias Lew Bałkanów, Ukrainiec Iwan Poddubny alias Ukraiński Olbrzym lub Mistrz Mistrzów oraz Estończycy Georg Lurich i Georg Hackenschmidt. Pod koniec XIX wieku zapasy były jedną z najbardziej popularnych rozrywek w Europie, jednak po 1900 nastąpiła ich degradacja z powodu coraz powszechniejszej świadomości częstych praktyk aranżowania walk, ustawiania zwycięstw oraz zmyślania narodowości i przeszłości zawodników.

    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Człowiek z Księżyca – komediodramat z 1999 roku, w reżyserii Miloša Formana, będący fabularyzowaną biografią kontrowersyjnego amerykańskiego komika Andy’ego Kaufmana.

    Festyny w Stanach Zjednoczonych[ | edytuj kod]

    William Muldoon na karcie kolekcjonerskiej Allen & Ginter

    W latach 30. XIX wieku irlandzcy imigranci spopularyzowali wolnoamerykankę w Stanach Zjednoczonych w formie powszechnie wówczas nazywanej collar-and-elbow (pl. Kołnierz i łokieć), w której zawodnicy zaczynali walki w pozycji z jedną ręką na ramieniu przeciwnika i drugą ręką tuż nad łokciem przeciwnika. Do popularności wolnoamerykanki przyczyniła się także kampania prezydencka Abrahama Lincolna w 1860 roku, ponieważ często podkreślano przeszłość zapaśniczą kandydata W 1831 w New Salem w stanie Illinois Lincoln miał pokonać lokalnego awanturnika, Jacka Armstronga. Po wojnie secesyjnej wolnoamerykanka była organizowana na festynach. Zawodnicy nosili kolorowe stroje, często zmyślali swoje imiona i ubarwiali swoją przeszłość oraz dokonania. Oferowali nagrody pieniężne dla dowolnej osoby z widowni, która albo będzie w stanie ich powalić i przytrzymać leżących na łopatkach na czas odliczania do trzech, albo wytrzyma w ringu niepokonana przez 15 minut. Czasem osoba wyłoniona z publiczności była podstawiona, a walka ustawiona. 29 stycznia 1858, w nowojorskim miejscu zgromadzeń Chinese Assembly Rooms, miała miejsce pierwsza sfilmowana walka – Louis Ainsworth pokonał Johna Farleya. W 1874 były niewolnik z Beaufort w Karolinie Północnej, Viro Small, stał się pierwszym słynnym afroamerykańskim zapaśnikiem. W 1875 Francuz Thiebaud Bauer zaczął organizować w Stanach Zjednoczonych pierwsze walki w stylu grecko-rzymskim.

    Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.

    Niektórzy uważają Williama Muldoona za ojca amerykańskiego wrestlingu (na przykład autorzy książek o historii wrestlingu Scott Beekman i Keith Elliot Greenberg). Był on policjantem aktywnym zawodowo w Nowym Jorku w XIX wieku. Praktykował boks i zapasy zarówno w stylu grecko-rzymskim, jak i wolnoamerykańskim. Często występował w stroju rzymskiego gladiatora. 26 stycznia 1880 walczył z Profesorem Williamem Millerem przez 9 godzin i 35 minut, aż ich starcie zakończyło się remisem. W 1881 zmierzył się z Clarencem Whistlerem, ich pojedynek trwał 7 godzin, aż do godziny czwartej rano. Promotor zdecydował się zakończyć walkę wyłączając światła, po tym jak większość publiczności opuściła widowisko.

    Randal Keith Orton, znany jako Randy Orton (ur. 1 kwietnia 1980 w Knoxville) – amerykański wrestler. Najbardziej znany z występów w World Wrestling Entertainment w brandzie WWE SmackDown!, którego członkiem był do 2013 roku. Należał do grup: „Evolution”, „Rated RKO” i „The Legacy”. Orton jest najmłodszym w historii zdobywcą tytułu WWE World Heavyweight Championship.Herman Rohde (ur. 20 lutego 1921 r. w Camden, New Jersey, zm. 26 lipca 1992 r.) amerykański wrestler, niemieckiego pochodzenia znany pod pseudonimem Nature Boy Buddy Rogers. Pierwszy w historii WWE Champion.

    Na początku XX wieku na festynach zaczęto wystawiać także walki kobiet. Niektóre z nich, na przykład Cora Livingstone, walczyły zarówno z kobietami, jak i mężczyznami. W 1901 w San Francisco miała miejsce pierwsza walka tag teamów.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Mistrzostwa świata w zapasach rozegrane zostały po raz pierwszy w stylu klasycznym w 1904 roku w Wiedniu, a w stylu wolnym w 1951 roku w Helsinkach. Kobiety przystąpiły do rywalizacji w 1987 roku w Lørenskog. Zawody organizuje FILA.
    Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.
    New World Order (nWo) – stajnia heelów, powstała w 1996 w organizacji World Championship Wrestling (WCW). Przypisuje się jej znaczące przyczynienie do wzrostu popularności WCW. Należało do niej ponad 50 różnych osób.
    Big E, właśc. Ettore Ewen (ur. 1 marca 1986 w Tampie na Florydzie) – amerykański wrestler występujący w WWE. Jest jednym z trzech członków The New Day wraz z Kofim Kingstonem i Xavierem Woodsem,jednokrotnym posiadaczem Intercontinental Champion,obecnym dwukrotnym posiadaczem WWE Tag Team Championship oraz jednokrotnym NXT Championem. Przed dołączeniem do WWE, Ewen był mistrzem w podnoszeniu ciężarów, który ustanowił wiele międzynarodowych i państwowych rekordów.
    Over the Edge było cyklem gal profesjonalnego wrestlingu produkowanym w maju w latach 1998-1999, przez World Wrestling Federation i nadawanym na żywo w systemie pay-per-view. Cykl został stworzony w 1998 i jego pierwsza gala była częścią cyklu In Your House. Cykl został wycofany po tym jak Owen Hart, członek i wrestler WWF, zmarł podczas Over the Edge w 1999 kiedy to spadł na ring z dużej wysokości podczas wejściówki.
    National Wrestling Alliance – amerykańska federacja wrestlingu oraz liga zrzeszająca inne niezależne federacje, która została założona w 1948 roku.
    Sztuki walki (niekiedy błędnie utożsamiane ze sportami walki i systemami walki) są sposobami walki wręcz, czasami z użyciem broni białej. Podstawą nauki wszelkich sztuk walki jest trening, który zazwyczaj uczy umiejętności samokontroli wybuchów agresji, samoobrony, poprawia wydolność organizmu oraz redukuje poziom strachu.

    Reklama