Historia ecclesiastica gentis Anglorum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skan z rękopisu Bedy Czcigodnego

Historia ecclesiastica gentis Anglorum (pol. Historia kościelna ludu angielskiego; ang. Ecclesiastical history of the English people) – kronika Bedy Czcigodnego, napisana w języku łacińskim, której tematem jest historia chrześcijaństwa w średniowiecznej Brytanii, a zwłaszcza konflikt między kościołem rzymskim (łacińskim) a iroszkockim, zwanym również celtycko-chrześcijańskim.

Beda, zwany Czcigodnym lub Wspaniałym, łac. Venerabilis, sang. Bǣda lub Bēda (ur. 672 w Wearmouth k. Sunderlandu w Anglii lub 673, zm. 25 maja 735 w Jarrow) – anglosaski mnich i benedyktyn, prezbiter, związany z klasztorami w Wearmouth oraz Jarrow w Nortumbrii (obecnie klasztor Wearmouth-Jarrow ), wszechstronny uczony.Edwin (ur. ok. 584, zm. 12 października 632 lub 633) – król Nortumbrii od 616, męczennik chrześcijański i święty Kościoła katolickiego i anglikańskiego.

Kronika ta jest jednym z niewielu zachowanych źródeł, dokumentujących historię heptarchii.

Dzieło zostało przetłumaczone na język staroangielski w IX wieku, za czasów Alfreda Wielkiego.

Treść[ | edytuj kod]

Historia ecclesiastica gentis Anglorum podzielona jest na pięć ksiąg. Opisuje historię polityczną i kościelną w Brytanii, od czasów Juliusza Cezara do roku 731 – czyli do momentu ukończenia dzieła.

  • Przedmowa – Beda poświęca swoje dzieło królowi NorthumbriiCeolwulfowi.
  • Księga I – rozpoczyna się od krótkiego opisu geograficznego średniowiecznej Brytanii. Następnie Beda krótko streszcza historię wyspy od inwazji wojsk Juliusza Cezara w 55 roku p.n.e. Następnie skupia się na chrystianizacji Brytanii, opisując m.in. męczeństwo św. Albana oraz misję św. Augustyna w 597, który jako pierwszy podjął dzieło nawracania ludów anglosaskich.
  • Księga II – rozpoczyna się od 604 roku i śmierci papieża Grzegorza I. Beda opisuje rozprzestrzenianie się religii chrześcijańskiej oraz pierwsze próby nawracania Northumbrii, zakończone niepowodzeniem po przegranej bitwie z pogańską Mercją, w której zginął król Northumbrii – św. Edwin.
  • Księga III – opisuje rozwój chrześcijaństwa w Northumbrii za panowania królów Oswalda i Oswiu. Znajduje się tu również relacja z synodu w Whitby, który rozwiązał spór między kościołem rzymskim a iroszkockim.
  • Księga IV – rozpoczyna się od mianowania Teodora z Tarsu biskupem Canterbury. Następnie Beda relacjonuje misję podjętą przez św. Wilfryda celem nawrócenia Królestwa Sussex.
  • Księga V – opisuje misje we Fryzji oraz relacje ze sporu na temat datowania Wielkanocy.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ecclesiastical History of the English People – tłumaczenie (ang.). Abaut.com. [dostęp 2010-09-10].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum (łac.)
  • Ecclesiastical History of the English People – tekst w języku angielskim
  • Skany rękopisu w zbiorach Corpus Christi College w Oxfordzie
  • Święty Oswald (ur. ok. 604 w Deirze, zm. 5 sierpnia 642 pod Maserfield) - król Northumbrii (634–641), święty Kościoła katolickiego.Heptarchia anglosaska – nieformalna koalicja siedmiu germańskich państw na podbitych w okresie średniowiecza terenach Brytanii.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język staroangielski (stang. Ænglisc sprǣc) lub język anglosaski (Ængle-Seaxisce sprǣc) – wczesna forma języka angielskiego, którą posługiwano się na terenie dzisiejszej Anglii i południowej Szkocji między V a XII wiekiem. Był to język zachodniogermański, zbliżony do starofryzyjskiego i starosaksońskiego. Uległ również wpływowi języka staronordyjskiego, należącego do powiązanej grupy północnogermańskiej.
    Sussex – historyczne hrabstwo w południowo-wschodniej Anglii nad Kanałem La Manche, o terytorium zbliżonym do dawnego Królestwa Sussex. Graniczy od północy z hrabstwem Surrey, od północnego wschodu z hrabstwem Kent i od zachodu z hrabstwem Hampshire. Ze względów administracyjnych dzieli się na hrabstwa West Sussex i East Sussex oraz City of Brighton and Hove. Hove zostało wydzielone w 1997 r. a status city uzyskało w 2000. Do tego czasu w hrabstwie Sussex status city posiadało jedynie miasto Chichester.
    Kościół iroszkocki, Kościół iryjski – specyficzna, odrębna od Kościoła rzymskokatolickiego forma organizacji kościelnej we wczesnym średniowieczu na obszarze Irlandii, później także Szkocji i Northumbrii.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.
    Wilfryd z Yorku, Wilfryd z Ripon, Wilfrith (ur. 634 w Nortumbrii, zm. 709 w Oundle) – angielski duchowny, opat klasztoru w Ripon, biskup Yorku i Hexham, święty Kościoła katolickiego oraz anglikańskiego.
    Augustyn z Canterbury, cs. Swiatitiel Awgustin, jepiskop Kantenberskij (ur. ?, zm. 26 maja 604 lub 605) – pierwszy arcybiskup Canterbury, nazywany apostołem Anglii, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego i prawosławnego.

    Reklama