• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Historia Nigerii



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5]
    Przeczytaj także...
    Benue to jeden ze stanów Nigerii. Leży na południowym wschodzie kraju i sąsiaduje ze stanami Cross River, Taraba, Nassarawa, Kogi, Enugu i Ebonyi. Jego stolicą jest Makurdi. W Benue duże znaczenie ma produkcja rolna. Uprawia się tu ziemniaki, kassawę, soję, sorgo, len i sezam. Natomiast mieszkańcy nadrzecznych terenów zajmują się rybołówstwem.Biafra (Republika Biafra) - państwo, które istniało w południowo-wschodniej Nigerii od 30 maja 1967 do 15 stycznia 1970 i obejmowało obszar w okolicy wybrzeży Nigerii i Kamerunu. Jego nazwa pochodzi od Zatoki Biafra, części Zatoki Gwinejskiej.
    „Nieudana” Trzecia Republika[ | edytuj kod]

    Prezydent Babangida obiecał przywrócenie cywilnych rządów do 1990. Później przedłużono ten termin do stycznia 1993. Na początku 1989 Zgromadzenie Narodowe ukończyło prace nad konstytucją dla Trzeciej Republiki. Wiosną 1989 ponownie przywrócono możliwość swobody działalności politycznej. W październiku 1989 rząd stworzył dwie „obywatelskie” partie: National Republican Convention (NRC), mającą orientację „nieco prawicową”. oraz Social Democratic (SDP), o orientacji „nieco lewicowej”. Żadnym innym partiom gabinet Babangidy nie udzielił zgody na rejestrację.

    Klitoridektomia (zwana też obrzezaniem kobiet oraz wyrzezaniem) – częściowe lub całkowite usunięcie łechtaczki (łac. clitoris), czasem również warg sromowych mniejszych. Praktykowane ze względów religijnych lub estetycznych wśród niektórych ludów afrykańskich.Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.

    W kwietniu 1990 grupa oficerów średniej rangi podjęła nieudaną próbę obalenia Babangidy. Sześćdziesięciu dziewięciu spiskowców aresztowano, a potem rozstrzelano po tajnych procesach przed sądami wojskowymi. Po rozprawieniu się z puczem kontynuowano reformy. W grudniu 1990 rozpisano pierwszą turę wyborów na szczeblu lokalnym. Obyło się bez aktów przemocy i przy niskiej frekwencji. SDP zdobyła przewagę w większości lokalnych zgromadzeń stanowych.

    Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.Ife - miasto w południowo-zachodniej Nigerii, w stanie Osun. 390 tys. mieszkańców (2005). Węzeł drogowy, uniwersytet, przemysł spożywczy i włókienniczy.

    W grudniu 1991 rozpisano wybory parlamentarne. W tym samym czasie Babangida ogłosił, że politycy partii, które wcześniej nie zostały zalegalizowane, będą mogli kandydować w wyborach prezydenckich zaplanowanych na sierpień 1992. Zarówno te, jak i następne wybory prezydenckie, zaplanowane na wrzesień, zostały unieważnione ze względu na oszustwa wyborcze. Wszyscy zgłoszeni kandydaci zostali wykluczeni z ponownego kandydowania. Kolejne już wybory zostały rozpisane na 12 czerwca 1993, a zaprzysiężenie prezydenta elekta zaplanowano na 27 sierpnia – ósmą rocznicę przejęcia władzy przez Babangidę.

    Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:Murtala Ramat Mohammed (ur. 8 listopada 1938 w Kano, zm. 13 lutego 1976 w Lagos) – wojskowy przywódca (szef Wojskowego Rządu Federalnego) Nigerii w latach 1975-1976.

    Początkowe wyniki wyborów, które w opinii większości obserwatorów były najuczciwszymi w historii Nigerii, wskazywały na zdecydowane zwycięstwo bogatego biznesmena, pochodzącego z ludu Jorubów – M.K.O. Abioli. Pomimo to, 23 czerwca Babangida, używając jako pretekstu kilku nierozstrzygniętych procesów sądowych przeciwko Abioli, unieważnił wyniki wyborów, doprowadzając tym do bardzo wielu protestów i demonstracji. Ponad 100 osób zginęło w zamieszkach zanim Babangida zgodził się 27 czerwca oddać władzę tymczasowemu rządowi. Później próbował wycofać się z tej decyzji, lecz bez społecznego poparcia i wsparcia ze strony wojska został zmuszony do przekazania władzy Ernestowi Shonekanowi – bezpartyjnemu i popularnemu biznesmenowi. Shonekan miał sprawować rządy do nowych wyborów, zaplanowanych na luty 1994. Chociaż przewodził, powołanej przez Babangidę, Radzie Przejściowej do 1993, nie był w stanie zahamować wciąż narastających problemów gospodarczych kraju ani rozładować przeciągających się niepokojów politycznych.

    Togo, Republika Togijska – państwo w zachodniej Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Ghaną, Beninem i Burkina Faso.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Widząc pogrążający się w chaosie kraj, minister obrony Sani Abacha szybko przejął władzę wymuszając na Shonekanie dymisję 17 listopada 1993. Na polecenie nowego nigeryjskiego przywódcy zlikwidowano wszelkie instytucje demokratycznego państwa. Wybranych przez społeczeństwo gubernatorów zastąpili oficerowie. Abacha przyrzekł przywrócić cywilne rządy, lecz odmówił przedstawienia kalendarza planowanych zmian. Obiecał podanie go do publicznej wiadomości w swym przemówieniu z okazji dnia niepodległości 1 października 1995.

    Abdulsalami Alhaji Abubakar (ur. 13 czerwca 1943) - nigeryjski generał i polityk, szef sztabu generalnego sił zbrojnych od 1997 do 1998, przewodniczący Tymczasowej Rady Rządzącej (szef państwa) Nigerii od 17 listopada 1998 (dzień śmierci poprzedniego prezydenta Saniego Abachy) do 8 czerwca tego samego roku, kiedy oddał władzę Olusegunowi Obasanjo wybranemu w demokratycznych wyborach.Muhammadu Buhari (ur. 17 grudnia 1942 w Daura w stanie Katsina) – nigeryjski generał i polityk, Przewodniczący Najwyższej Rady Wojskowej w latach 1983-1985.

    Wobec unieważnienia wyborów z 12 czerwca Stany Zjednoczone i inne państwa nałożyły różnorodne sankcje na Nigerię. Wśród nich można wymienić ograniczenie możliwości wjazdu dla nigeryjskich dygnitarzy i ich rodzin, wstrzymanie sprzedaży broni i zawieszenie pomocy wojskowej. Kolejne sankcje nałożono, gdy prowadzone przez państwo działania antynarkotykowe okazały się niewystarczające. Wstrzymano loty do Stanów Zjednoczonych, uznając, że międzynarodowe lotnisko w Lagos nie spełnia standardów bezpieczeństwa pod kątem zapobiegania przemytowi narkotyków. Komunikację lotniczą z USA przywrócono dopiero w 1999.

    Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata , jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.Abudża (ang. Abuja) – miasto w Nigerii, od 1991 stolica tego kraju, w stanie Federalne Terytorium Stołeczne. Węzeł komunikacyjny, port lotniczy, uniwersytet.

    Chociaż przejęcie władzy przez Abachę początkowo przyjęto przychylnie, rozczarowanie gwałtownie narastało. Kilka znaczących postaci zjednoczyło się tworząc opozycyjne ugrupowanie – National Democratic Coalition (NADECO). Jego głównym postulatem było natychmiastowe przywrócenie rządów cywilnych. Władze aresztowały członków NADECO, usiłujących przywrócić działanie Senatu i innych rozwiązanych instytucji demokratycznego państwa. Na 23–28 maja rozpisano wybory mające wyłonić delegatów do Zgromadzenia Konstytucyjnego podporządkowanego władzom. Jednak głosowanie zostało zbojkotowane przez większość Nigeryjczyków.

    Oyo, znane także jako Ojo – nieistniejące obecnie państwo w Afryce. Powstało około XIV w. na terenie dzisiejszej Nigerii.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    11 czerwca 1994 wykorzystując podstawy stworzone przez NADECO, Abiola ogłosił się prezydentem i zaczął się ukrywać. Kiedy ponownie pojawił się publicznie, został aresztowany 23 czerwca. Po aresztowaniu Abioli zaostrzyły się nastroje społeczne. Abacha 27 czerwca zwołał Zgromadzenie Konstytucyjne, które niemal natychmiast zawiesiło swą działalność i nie zebrało się do 11 lipca.

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy, MFW (ang. International Monetary Fund, IMF) – międzynarodowa organizacja w ramach ONZ, zajmująca się kwestiami stabilizacji ekonomicznej na świecie. Dostarcza pomocy finansowej zadłużonym krajom członkowskim, które w zamian są zobowiązane do dokonywania reform ekonomicznych i innych działań stabilizujących.Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.

    4 lipca związek zawodowy branży paliwowej ogłosił strajk, żądając zwolnienia Abioli i przekazania mu władzy. Pozostałe związki przyłączyły się do strajku, co sparaliżowało gospodarkę okolic Lagos i prawie całej południowo-zachodniej części kraju. Po odwołaniu zapowiadanego w lipcu strajku generalnego, zrzeszenie związków zawodowych (Nigeria Labour Congress – NLC) musiało ponownie zastanowić się nad jego ogłoszeniem w sierpniu, wobec przedstawienia przez władze warunków zwolnienia Abioli. 17 sierpnia władze usunęły i aresztowały przywódców związku zawodowego branży paliwowej, a także NLC, zastępując ich swoimi ludźmi. Choć strajkujący powrócili do pracy, władze aresztowały przeciwników politycznych, prześladowały niezależną prasę i dążyły do wyciszenia głosów sprzeciwu.

    Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.Oluṣẹgun Matthew Okikiọla Arẹmu Ọbasanjọ (ur. 3 marca 1937 w Abeokuta) – emerytowany generał armii Nigerii i były dwukrotny prezydent Nigerii, w latach 1976-1979 jako przewodniczący Federalnego Rządu Wojskowego, a od 1999 do 2007 demokratycznie wybrany prezydent. Jest chrześcijaninem pochodzącym z plemienia Joruba.

    Na początku 1995 władze ogłosiły, iż blisko 40 cywilów i wojskowych planuje zamach stanu. Służby bezpieczeństwa błyskawicznie zatrzymały podejrzanych, wśród których znalazł się między innymi były przywódca państwa Obasanjo i jego były zastępca, emerytowany generał Shehu Musa Yar'Adua. Po tajnym procesie większość oskarżonych została skazana. Zapadło kilka wyroków śmierci. W procesach tych oskarżono i skazano także wielu obrońców praw człowieka, dziennikarzy i innych osób, nie wyłączając krewnych podejrzanych o spisek, za ich „antypaństwową” działalność. W październiku władze ogłosiły, iż Prowizoryczna Rada Rządząca (Provisional Ruling Council – PRC) oraz Abacha zatwierdzili ostateczne wyroki dla podejrzanych o spisek.

    Bayelsa to jeden ze stanów Nigerii. Leży na południu kraju nad Zatoką Gwinejską i sąsiaduje ze stanami Rivers i Delta. Jego stolicą jest Yenagoa. Powstał w 1996. Według danych szacunkowych na rok 2012 liczy prawie 2 mln mieszkańców.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

    Pod koniec 1994 powołano specjalny trybunał (Ogoni Civil Disturbances Special Tribunal), którego celem miało być wyjaśnienie, jaką rolę odegrał w zabójstwie czterech polityków pochodzących z ludu Ogoni, popełnionym w maju 1994, wpływowy pisarz i aktywista Ogoni – Ken Saro-Wiwa. On i czternastu innych oskarżonych nie przyznało się do winy. 31 października sąd skazał Saro-Wiwę i ośmiu innych na karę śmierci przez powieszenie. Na początku listopada Abacha i PRC zatwierdzili wyrok. Saro-Wiwę i ośmiu współoskarżonych powieszono 10 listopada.

    Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.Zapalenie osierdzia (łac. – pericarditis acuta, ang. acute pericarditis) – stan zapalny blaszek osierdzia, o różnej etiologii, któremu zwykle towarzyszy gromadzenie się płynu pomiędzy blaszkami osierdzia w tak zwanym worku osierdziowym.

    Generał Sani Abacha w swym orędziu do narodu, wygłoszonym 1 października 1995, ogłosił trzyletni plan przejścia do rządów cywilnych. Jedynie pięć, spośród starających się o rejestrację partii politycznych, uzyskało zgodę na legalną działalność. W wyborach lokalnych rozpisanych na grudzień 1997 frekwencja wyniosła zaledwie 10%. Do kwietnia przeprowadzono wybory do zgromadzenia narodowego i na stanowiska gubernatorów. Wszystkie partie, podczas swych budzących kontrowersje konwencji, zaakceptowały Abocha’ę jako swego kandydata na prezydenta. Społeczeństwo, widząc taki obrót spraw, pogrążało się w apatii i niemal całkowicie zbojkotowało elekcję.

    Jorubowie, Joruba, Ọmọ Yorùbá – lud afrykański (populacja ok. 27 milionów osób – 2005), posługujący się językiem joruba z wielkiej rodziny nigero-kongijskiej (według niektórych klasyfikacji język ten należy do podrodziny kwa). Zamieszkują zachodnią część Afryki, największe skupiska w Nigerii, Beninie i Togo. Większość Jorubów mieszka obecnie w miastach, trudniąc się handlem i rzemiosłem (tkactwo, kowalstwo, rzeźba). Jorubowie mieszkający na wsi oprócz rolnictwa zajmują się tradycyjną sztuką ludową (rękodziełem).Yakubu "Jack" Dan-Yumma Gowon (ur. 19 października 1934 w Lur Panshim w stanie Plateau) – szef Federalnego Rządu Wojskowego Nigerii w latach 1966-1975.

    21 grudnia 1997 władze aresztowały drugiego najwyższego rangą oficera, szefa sztabu generalnego, generała Oladipo Diyę, dziesięciu oficerów i ośmiu cywilów pod zarzutem planowania zamachu stanu. Następnie zatrzymano jeszcze kilka osób, odgrywających istotną rolę w planowanym przewrocie. Sprawę wniesiono w kwietniu przed specjalny sąd wojskowy. W utajnionym procesie Diya’ę i ośmiu innych spiskowców skazano na śmierć.

    Kukurydza zwyczajna (Zea mays) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Należy do zbóż. Pochodzi z Meksyku. Nie występuje w formie dzikiej. Największymi producentami są Stany Zjednoczone, Chiny i Brazylia.Strajk (ang. strike, niem. Streik) - forma nacisku i protestu społecznego stosowanego przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych. Znane są różne formy strajku, większość z nich polega na dobrowolnym powstrzymaniu się od pracy przez protestujących.

    Podczas rządów Abachy, administracja państwowa wykorzystywała wojsko, policję i sądy, dla narzucenia społeczeństwu swej władzy, o wątpliwej zresztą legalności. Podczas rządów tego polityka wszystkie rodzaje sił bezpieczeństwa dopuszczały się łamania praw człowieka. Po przejęciu władzy przez Abubakara i wzmocnieniu wsparcia ze strony PRC przypadki łamania praw człowieka stały się rzadsze. Wciąż nie udało się rozwiązać takich kwestii, jak łamanie wolności słowa, mediów, zgromadzeń, stowarzyszeń, poruszania się, a także przemocy wobec kobiet, ich dyskryminacji oraz procederu ich obrzezywania.

    Kanem-Bornu - państwo afrykańskie, istniejące od VIII do XIX w. w okolicach jeziora Czad. Jego nazwa jest połączeniem nazw dwóch państw: Kanem i Bornu, które następowały po sobie. Bornu uważane jest za kontynuację Kanem, ze względu na ciągłość władzy sułtańskiej w obu tych państwach. Sułtani z założonej w 800 roku dynastii Saif rządzili ponad 1000 lat.Hausa – (inaczej: Hausańczycy, Hausowie, nazwa własna Hausawa) lud afrykański, którego tereny macierzyste obejmują północno-zachodnią Nigerię i południowy Niger. Skupiska Hausańczyków znajdują się w wielu krajach Afryki Zachodniej wskutek ich działalności handlowej i misjonarskiej. Posługują się językiem hausa.

    Prawa pracownicze doznawały uszczerbku, gdy administracja rządowa ograniczała fundamentalne prawa wolności i niezależności związków zawodowych. Po dojściu do władzy w czerwcu 1998, rząd Abubakara podjął działania w celu przywrócenie możliwości działania wolnych związków zawodowych, które zostały poważnie uszczuplone w latach 1993–1998. Zwolniono więzionych do tej pory liderów związkowych. Uchylono postanowienia usuwające demokratycznie wybrane kierownictwo zrzeszenia związków zawodowych i związku zawodowego branży paliwowej. Zezwolono również na przeprowadzanie wyborów władz w tych zrzeszeniach.

    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.Nok, kultura Nok - kultura ludu zamieszkującego niegdyś tereny na południe od Sahary, między rzekami Niger i Benue (tereny dzisiejszej środkowej Nigerii). Lud ten prowadził osiadły tryb życia oraz zajmował się rolnictwem i hodowlą bydła. Istnienie kultury Nok datuje się na okres od około 500 roku p.n.e. do około 200 roku n.e.. Pozostałe po niej ślady są najstarszymi rozpoznawalnymi dowodami istnienia zorganizowanego społeczeństwa na tym terenie Afryki.

    Abacha, który miał, jak się powszechnie spodziewano, objąć stanowisko „cywilnego” prezydenta 1 października 1998, zmarł nagle na zawał serca 8 czerwca tegoż roku. Zastąpił go generał Abdulsalami Abubakar, który, do chwili aresztowania Diyi, był trzecim w hierarchii wojskowym. PRC pod nowym kierownictwem złagodziła w lipcu 1998 wyroki dla skazanych za udział w spisku z 1997 roku. W marcu 1999 Diya i 54 inne osoby skazane za udział w próbach dokonania przewrotów w 1990, 1995 i 1997 zostały zwolnione. Po śmierci Abachy w czerwcu zwolniono niemal wszystkich cywilnych więźniów politycznych w tym i M.K.O. Abiolę, który wciąż uważał się za legalnego prezydenta. Ten ostatni zmarł jednakże w sierpniu, tuż przed zwolnieniem z więzienia.

    Terakota (wł. terra cotta – ziemia wypalona) – wyroby z dobrze oczyszczonej i wypalonej gliny w formie figurek lub płytek, stosowane do zdobień.Plateau to jeden ze stanów Nigerii. Leży w centrum kraju i sąsiaduje ze stanami Nassarawa, Taraba, Bauchi i Kaduna. Jego stolicą jest Jos. Powstał w 1976. W 1996 oddzielono od niego stan Nassarawa. W 2006 roku liczył ok. 3,2 mln mieszkańców, na rok 2012 szacuje się ok. 3,6 mln mieszkańców

    Tak w czasie rządów Abachy, jak i Abubakara głównym ciałem decyzyjnym była wyłącznie wojskowa Prowizoryczna Rada Rządząca (Provisional Ruling Council – PRC), sprawująca władzę za pomocą dekretów. Rada ta nadzorowała trzydziestodwuosobową federalną radę wykonawczą, składającą się z cywilów i wojskowych. Oczekując na wprowadzenie nowej konstytucji przygotowywanej przez zgromadzenie konstytucyjne w 1995, władze przestrzegały niektórych postanowień konstytucji z 1979 i 1989. Ani Abacha ani Abubakar nie uchylił dekretu zawieszającego konstytucję 1979, zaś konstytucja 1989 nie została wprowadzona w życie. Niezależność władzy sądowniczej była znacząco naruszana podczas rządów Abachy, gdy uchylono władzę sądów nad wojskowymi i ich działaniami. System sądowniczy, nawet po śmierci Abachy, był przesiąknięty korupcją i brakiem wystarczających środków finansowych. By złagodzić te trudności, rząd Abubakara wprowadził podwyżki wynagrodzeń dla urzędników publicznych, jak również wprowadził inne reformy.

    Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.Niger – trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka Afryki (po Nilu i Kongo). Od rzeki swoje nazwy wzięły państwa Niger oraz Nigeria. Jest najważniejszą rzeką Afryki Zachodniej, jej długość wynosi 4184 km, a powierzchnia dorzecza ok. 2 117 700 km². Płynie na terytorium Gwinei, Mali, Nigru, Beninu i Nigerii.

    W sierpniu 1998 gabinet Abubakara powołał Niezależną Narodową Komisję Wyborczą, by ta przeprowadziła wybory samorządowe, do Zgromadzeń Stanowych, na gubernatorów, do Zgromadzenia Narodowego i na prezydenta. Udało się jej przeprowadzić je kolejno 5 grudnia 1998, 9 stycznia, 20 i 27 lutego 1999. Trzy najbardziej liczące się w wyborach parlamentarnych partie to People’s Democratic Party (PDP), All Peoples Party (APP) i Aliance for Democracy (AD), w której główną rolę odgrywali Jorubowie. Niedawny wojskowy przywódca kraju Olusẹgun Ọbasanjọ, zwolniony przez Abubakara z więzienia, wystartował jako „cywilny” kandydat na prezydenta i wygrał wybory. Liczne nieprawidłowości negatywnie wpłynęły na obraz wyborów w efekcie czego pokonany kandydat – Olu Falae – zaskarżył wyniki do sądu.

    Kaduna to jeden ze stanów Nigerii. Leży w centrum kraju i sąsiaduje z Federalnym Terytorium Stołecznym - Abudża oraz ze stanami Nassarawa, Plateau, Bauchi, Kano, Katsina, Zamfara i Niger. Jego stolicą jest Kaduna. Powstał w 1967. W 1989 oddzielono od niego dzisiejszy stan Katsina.Ibrahim Badamasi Babangida, znany także pod akronimem IBB (ur. 17 sierpnia 1941 w Minnie) – nigeryjski polityk i wojskowy, zwierzchnik armii i głowa państwa (1985-93).

    Prowizoryczna Rada Rządząca uchwaliła nową konstytucję, opartą przeważnie na zawieszonej konstytucji z 1979 przed objęciem władzy przez prezydenta elekta 29 maja 1999. Konstytucja przewidywała istnienie dwuizbowego parlamentu – Zgromadzenia Narodowego z Izbą Reprezentantów (360 członków) i Senatem (109 członków). Władza wykonawcza i urząd prezydenta miały utrzymać silną pozycję w ramach federacyjnego państwa. Nieistniejąca przez lata władza ustawodawcza, pochodząca z demokratycznych wyborów, oraz władza sądownicza, przez lata ulegająca politycznym naciskom, musiały zostać odbudowane niemalże od podstaw, by spełniać wymogi demokratycznego państwa.

    Lagos – największe miasto Nigerii, około 10 mln mieszkańców (2010). Największe obok Kinszasy i Kairu miasto w Afryce. Stolica Nigerii do 1991, kiedy stolicę przeniesiono do Abudży. Lagos, mimo przeniesienia stolicy do Abudży, pozostało gospodarczym centrum kraju. Lagos jest położone na wybrzeżach Zatoki Lagos oraz na kilku wyspach. Początkowo w miejscu miasta leżała wioska Eko. Jej położenie w zatoce u wybrzeży Atlantyku uczyniło ją dogodnym miejscem dla kontaktów z Europejczykami. W XV wieku przybywający tu Portugalczycy utworzyli pierwszą stację handlową, którą nazwali Lagos (dosł. Jeziora), którą to nazwę nosiło miasto w południowo-zachodniej Portugalii. Handlowano przyprawami, kością słoniową i niewolnikami. Miasto zostało przejęte przez Brytyjczyków w 1807 w celu powstrzymania handlu niewolnikami. Zostało wcielone do kolonii Nigerii w 1900. W 1962 roku założono jedyny w mieście uniwersytet.Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

    Rządy Obasanjo[ | edytuj kod]

    Powstanie demokratycznej Nigerii w maju 1999 zakończyło szesnastoletni okres nieprzerwanych rządów wojskowych. Olusẹgun Ọbasanjọ został przywódcą państwa borykającego się z kryzysem gospodarczym i rozkładem instytucji demokratycznych. Obasanjo, dawny generał, był podziwiany za wystąpienie przeciwko dyktaturze Abachy, udane przekazanie władzy federalnej w cywilne ręce w 1979 i jego chęć zostania reprezentantem wszystkich Nigeryjczyków, bez względu na wyznawaną religię.

    Kenule Beeson Saro-Wiwa (ur. 10 października 1941 w Bori, Nigeria, zm. 10 listopada 1995 w Porcie Harcourt) – nigeryjski pisarz, producent telewizyjny i działacz ekologiczny.Wolność słowa – prawo do publicznego wyrażania własnego zdania oraz poglądów, a także jego poszanowania przez innych. Współcześnie jest uznawana jako standard norm cywilizacyjnych, chociaż często nakładane są na nią pewne ograniczenia, np. w sprawach publicznego obrażania innych osób.

    Nowy prezydent objął urzędowanie w państwie stojącym wobec wielu trudności, jak m.in. niesprawny aparat administracyjny, zrujnowana infrastruktura, czy kwestia sprostania oczekiwaniom przedstawicieli armii w zakresie wynagrodzenia ich i wyrażenia wdzięczności za nieingerencję w ostatnie wydarzenia polityczne. Obasanjo podjął dynamiczne działania. Zwolniono ze służby setki wojskowych, sprawujących funkcje polityczne. Powołano specjalną komisję do zbadania naruszeń praw człowieka, która miała uwolnić ludzi więzionych bez postawienia zarzutów. Komisja ta miała także rozwiązać umowy i kontrakty zawierane przez wojskowe instytucje ze szkodą dla państwa. Nowy gabinet podjął również starania, by odzyskać miliony dolarów wyprowadzonych z budżetu państwa na prywatne zagraniczne konta.

    Ernest Adegunle Oladeinde Shonekan (ur. 9 maja 1936 w Lagos) – nigeryjski polityk i prawnik, dziewiąty prezydent Nigerii.Nassarawa to jeden ze stanów Nigerii. Leży w centrum kraju i sąsiaduje z Federalnym Terytorium Stołecznym - Abudża oraz ze stanami Kogi, Benue, Taraba, Plateau i Kaduna. Jego stolicą jest Lafia. Powstał w 1996 po odłączeniu części stanu Plateau. Oficjalnym językiem jest angielski, popularny jest hausa.

    Nigeryjczycy szybko dostrzegli znaczącą poprawę w zakresie przestrzegania praw człowieka, jaka dokonała się za rządów Obasanjo. Prasa cieszyła się większą wolnością niż za poprzednich rządów. Z chwilą wykształcenia się demokracji reprezentacyjnej ujawniły się konflikty między władzą ustawodawczą a wykonawczą, dotyczące głównych wydatków i innych proponowanych rozwiązań prawnych. Oznaką rosnącego federalizmu państwa było zwiększenie roli gubernatorów w poszczególnych stanach i naturalne tarcia pomiędzy rządem federalnym a poszczególnymi częściami składowymi nigeryjskiej federacji w sprawie określonego wydatkowania środków budżetowych.

    Pszenica (Triticum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowej Azji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy. Oprócz jęczmienia jest najstarszym zbożem chlebowym uprawianym od co najmniej 6 tysięcy lat. Zajmuje trzecie (po kukurydzy i ryżu) miejsce w światowej produkcji zbóż. Gatunkiem typowym jest pszenica zwyczajna Triticum aestivum L..Berberowie (Berberzy, Amazygowie) – rdzenna ludność Berberii w północnej Afryce i na Saharze, pochodzenia chamito-semickiego.

    Przed rządem Obasanjo już na samym początku pojawił się problem niepokojów społecznych na tle religijnym i etnicznym. W maju 1999, w stanie Kaduna wybuchły zamieszki spowodowane sporem o następstwo po lokalnym emirze. W ich rezultacie zginęło ponad 100 osób. W listopadzie 1999 wojsko zniszczyło miasto Odi w stanie Bayelsa i zabiło wielu cywilów w odwecie za zamordowanie przez lokalny gang 12 policjantów. W okresie od lutego do maja 2000 w zamieszkach po wprowadzeniu szariatu zginęło ponad 1000 osób. Setki członków ludu Hausa zostało zabitych w atakach odwetowych w południowo-wschodniej części kraju. We wrześniu 2001 ponad 2 tys. osób zginęło w zamieszkach religijnych w Jos. W październiku setki osób zginęły a tysiące wypędzono w wyniku niepokojów w stanach Benue, Taraba i Nassarawa. 1 października 2001 prezydent Obasanjo ogłosił powstanie Narodowej Komisji Bezpieczeństwa (National Security Commission), mającej zająć się kwestią rozruchów.

    Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu (ur. 4 listopada 1933 w Zungeru, zm. 26 listopada 2011 w Londynie) – lider secesjonistów z ludu Igbo i pierwszy prezydent Republiki Biafry (1967–1970).Historia – nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia).

    26 grudnia 2006 w Agule Egba, w okolicach Lagos, miała miejsce eksplozja rurociągu naftowego, w wyniku której zginęło ponad 260 osób, a ok. 300 zostało rannych. Agencja Reuters podała, że na ziemi widziano ponad 500 spalonych ciał.

    29 maja 2007 władzę w Nigerii przejął Umaru Musa Yar'Adua, który był członkiem centro-prawicowej Ludowej Partii Demokratycznej. Zmarł 5 maja 2010 z powodu ostrego zapalenia osierdzia. Nowym prezydentem Nigerii został Goodluck Jonathan. Władzę sprawował od 6 maja 2010 do 29 maja 2015. Faktycznie wypełniał obowiązki prezydenckie już od 9 lutego 2010, zastępując ciężko chorego prezydenta Yar’Adui’ego. Kolejną głową państwa został Muhammadu Buhari.

    Dżos (ang. Jos) - miasto w północno-centralnej Nigerii, położone na płaskowyżu Dżos, stolica stanu Plateau, znajduje się na terenach plemienia Hausa. Założone przez brytyjskich kolonizatorów, jego nazwa to skrót angielskiego wyrażenia "Jesus Our Saviour" (Jezus Naszym Zbawicielem). Obecna liczba mieszkańców to ponad 800 000 (stan na 1 stycznia 2005).Przemoc wobec kobiet – termin używany całościowo wobec aktów przemocy skierowanych głównie lub wyłącznie wobec kobiet. Jest typem działania z nienawiści (wielokrotnie wyczerpującego znamiona przestępstwa), w której głównym motywem jest płeć ofiary.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Czad (fr. Lac Tchad) – jezioro bezodpływowe w Afryce, położone w Kotlinie Czadu. Jego zlewisko obejmuje obszar 2 434 tys. km². Ma duże znaczenie ekonomiczne jako zbiornik wody dla ponad 20 mln osób zamieszkujących jego okolice w czterech krajach: Czadzie, Nigerii, Nigrze i Kamerunie. Obecnie zanikające.
    Goodluck Ebele Jonathan (ur. 20 listopada 1957 w Otuoke) – nigeryjski polityk, członek rządzącej Ludowej Partii Demokratycznej, gubernator stanu Bayelsa w latach 2005-2007. Wiceprezydent Nigerii od 29 maja 2007. Od 6 maja 2010 do 29 maja 2015 prezydent Nigerii. Faktycznie wypełniał obowiązki prezydenckie już od 9 lutego 2010, zastępując ciężko chorego prezydenta Umaru Yar’Adui.
    Odzież – okrycie ludzkiego ciała. Istnieją takie typy odzieży jak: służbowa (np. mundur, kitel), wizytowa (garnitur, suknia wieczorowa), sportowa (dres), ochronna (np. fartuch ochronny, rękawice ochronne), zwykła (domowa, np. szlafrok). Istnieje także odzież dla zwierząt.
    Sól kuchenna – artykuł spożywczy, będący prawie czystym chlorkiem sodu (NaCl), stosowany jako przyprawa i konserwant. W handlu dostępna zwykle w formie nieoczyszczonej soli kamiennej oraz oczyszczonej soli warzonej. Często wzbogacona jest w niewielkie ilości (rzędu kilkudziesięciu ppm) związków jodu (zwykle w postaci jodku potasu lub jodanu potasu), dla zapewnienia spożywającym odpowiedniej ilości tego pierwiastka w pożywieniu. Może zawierać przeciwzbrylacze, np. żelazocyjanek potasu (E-536) w ilości ok. 10 ppm.
    Taraba to jeden ze stanów Nigerii. Leży na południowym zachodzie kraju i sąsiaduje ze stanami Adamawa, Gombe, Bauchi, Plateau, Nassarawa i Benue. Jego stolicą jest Jalingo. Powstał w 1991. Jego nazwa pochodzi od przepływającej przezeń rzeki Taraba.
    Wolność prasy (wolność druku, wolność mediów) – jedna z podstawowych wolności obywatelskich, oznaczająca funkcjonowanie prasy i druku bez prawnych i politycznych restrykcji czy ingerencji cenzury.
    Sani Abacha (ur. 20 września 1943 w Kano, zm. 8 czerwca 1998 w Abudży) – nigeryjski generał, wojskowy przywódca Nigerii od 1993 aż do śmierci, członek ludu Hausa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.