• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Historia Chin



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7] [8]
    Przeczytaj także...
    Era militarystów (chiń.: 軍閥時代; pinyin: Jūnfá shídài) – okres w historii Republiki Chińskiej przypadający na lata 1916-1928. Czasy te to okres największego rozbicia Chin. Wiele regionów stało się de facto niezależnymi państwami władanymi przez lokalnych watażków lub koterie.Palenie ksiąg i grzebanie uczonych – okres w historii Chin pomiędzy 213 a 206 rokiem p.n.e., kiedy prowadzono politykę niszczenia klasycznych ksiąg chińskich i prześladowania konfucjańskich uczonych.
    Epoka Trzech Królestw (220–265)[ | edytuj kod]
    Państwa Shu Han, Wei i Wu ok. 262 roku
     Osobny artykuł: Epoka Trzech Królestw.

    Na gruzach cesarstwa Han powstały 3 organizmy państwowe. Pierwszy obejmował północne Chiny, od środkowej Korei na wschodzie po rejon miasta Dunhuang na zachodzie i sięgał na południu aż do basenu rzeki Jangcy. W latach 220–265 władała nim dynastia Wei. Drugi skupiał rozległe południe, od ujścia rzeki Jangcy na wschodzie po granicę obecnej prowincji Syczuan na zachodzie i środkowego Wietnamu. Władzę sprawowała tam dynastia Wu (222–280). Trzecim organizmem, obejmującym ziemie zachodnie od południa części obecnej prowincji Shaanxi do prowincji Yunnan na południu, władała dynastia Shu (221–263), boczna linia obalonej dynastii Han. Powstałe 3 królestwa toczyły walki między sobą; początkowo ustaliła się między nimi równowaga sił, z czasem najsilniejsze stało się królestwo Wei ze względu na największą liczbę ludności oraz zajmowane obszary, które w tym czasie stanowiły główny rejon rolniczy Chin. W 263 podbiło ono królestwo Shu. W tym samym czasie w królestwie Wei wzrosła potęga rodu Sima, który 265 w wyniku przewrotu pałacowego obalił dynastię Wei i wprowadził na tron cesarską dynastię Jin.

    Dou Wu, imię publiczne: Youping, chiń 游平 (ur. ? – zm. 25 października 168 roku w Luoyangu) – ojciec cesarzowej wdowy Dou i regent na początku panowania cesarza Linga (168 - 189). Epoka Trzech Królestw (chiń. trad. 三國時代, chiń. upr. 三国时代, pinyin: Sānguó shídài; 220 - 265) - za datę jej początku uznaje się najczęściej upadek dynastii Han w 220 r. Dla wielu chińskich historyków Epokę otwiera jednak już powstanie Żółtych Turbanów w 184 r. W 220 r. Cesarstwo rozpadło się na trzy oddzielne państwa: Shu Han (蜀漢, zwane także Shu, 蜀), Wei (魏) oraz Wu (吳).

    Dynastia Jin (265–420)[ | edytuj kod]

    Wschodnia dynastia Jin i Wcześniejsze Qin, ok. 376 roku
     Osobny artykuł: Dynastia Jin (265-420).

    Władcy dynastii Jin, po opanowaniu ziem królestw Wei i Shu rozpoczęli działania zmierzające do zjednoczenia wszystkich ziem Chińskich. Zjednoczenia dokonali w 280, po pokonaniu dynastii Wu. Władali oni terytorium dawnego cesarstwa Han do 316 i czasy te noszą nazwę okresu Zachodniej dynastii Jin. W następnym roku, w wyniku najazdów plemion koczowniczych, dynastia straciła ziemie północne i znaczną część ziem zachodnich; stolicę państwa przeniesiono do obecnego Nankinu, i przez ponad sto lat dynastia Jin panowała nad dawnym terytorium królestwa Wu. Te czasy noszą nazwę okresu Wschodniej dynastii Jin, jej ostatni władca został w 420 pozbawiony tronu przez swego generała, Liu Yu. Tymczasem na dawnych ziemiach królestw Wei oraz Shu plemiona niechińskie: Xiongnu, Jie, Xianbei, Di i Qiang zakładały lokalne państewka; zapoczątkowało to, według nazewnictwa historiografii chińskiej, Okres Szesnastu Królestw Pięciu Ludów Barbarzyńskich (304-387). Powstały też efemeryczne chińskie dynastie narodowe, jak np. Wcześniejsza dynastia Liang (314-376), panująca na pograniczu obecnych prowincji Gansu i regionu autonomicznego Ningxia. Na północy Chin powstała, utworzona przez ród Tuoba ze związku plemiennego Xianbei, północna dynastia Wei (386–535), która początkowo panowała na pograniczu prowincji Shanxi i Mongolii Wewnętrznej ze stolicą w Datong, a następnie podporządkowała sobie całe północne Chiny.

    Cesarzowa wdowa (ang: Empress Dowager, chin., kor. i jap.: 皇太后), tytuł nadawany czasami matce chińskiego lub japońskiego cesarza, często związany ze sprawowaniem władzy w imieniu małoletniego syna (regent). Wpływy uzyskane w czasie tych rządów często pozostawały również w okresie pełnoletności cesarza.Chen Jiongming (ur. 13 stycznia 1878 w Haifengu, zm. 22 września 1933 w Hongkongu) – chiński polityk i wojskowy, militarysta.

    Epoka Dynastii Południowych i Północnych (420–589)[ | edytuj kod]

    Epokę tę zapoczątkował upadek Wschodniej Dynastii Jin i powstanie cesarstwa dynastii Song (420-479), zwanej także Liu Song dla odróżnienia jej od późniejszej dynastii o tej samej nazwie; władcy tej dynastii znacznie rozszerzyli obszar swego władania, zdobywając m.in. Shandong. Po upadku dynastii Liu Song południem Chin władały kolejno dynastie: Qi (479-502), Liang (502-557) i Chen (557-589), które ponownie utraciły Shandong. W tym samym czasie na północy Chin nastąpił rozpad cesarstwa Północnej Dynastii Wei na dwa państwa, w których panowały: Zachodnia dynastia Wei (535–554) i Wschodnia dynastia Wei (535-550). Pierwsza z nich została wkrótce zastąpiona przez Północną dynastię Zhou (557–581), natomiast druga ustąpiła miejsca Północnej Dynastii Qi (550-581). Blisko 400-letni okres rozbicia Chin po upadku dynastii Han spowodował wyraźny regres w życiu politycznym i ekonomicznym. W tym czasie nastąpiła znaczna buddyzacja kraju. Wzniesiono niezliczone świątynie i klasztory, po raz pierwszy pojawiła się warstwa kapłanów i mnichów oraz wielka własność ziemska świątynna i klasztorna pochodząca z nadań i darowizn. Rozbicie Chin wpłynęło też na rozwój kultury; północ była otwarta na wpływy docierające z buddyjskich krajów Indii i Azji Środkowej wzdłuż Jedwabnego Szlaku, przejmowała obce wzorce kulturowe (świątynie skalne), natomiast południe było w zasadzie odcięte od wpływów ind.; cesarze byli w większości żarliwymi buddystami, zwłaszcza z Północnej dynastii Wei i dynastii Liang. W 581 władzę w państwie Północnej Dynastii. Qi, po dokonaniu przewrotu pałacowego, objął Yang Jian i w ciągu kilku lat podbił całe północne Chiny; w 589 jego armie zajęły Jianghang i wkrótce zakończyły podbój południowych Chin. W 589 roku Yang Jian proklamował się cesarzem znanym jako Wen Di. Panował do 604 roku i stał się założycielem dynastii Sui.

    Xianbei chiń. upr.: 鲜卑; chiń. trad.: 鮮卑; pinyin: Xiānbēi; Wade-Giles: Hsien-pei – azjatycki lud koczowniczy, od III w. p.n.e. zajmujący terytoria na północny zachód od Chin, który w IV wieku założył szereg państw na terenie północnych Chin, w tym cesarstwo Północnej dynastii Wei (386 - 535).Wuyue (chiń. upr.: 吴越国; chiń. trad.: 吳越國; pinyin: Wúyuè Guó) – krótkotrwałe państwo w nadbrzeżnych Chinach, jedno z Dziesięciu Królestw.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6] [7] [8]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Aisin Gioro Puyi, trad. chin. 溥儀; upr. chin. 溥仪, (ur. 6 lutego 1906, zm. 17 października 1967) – ostatni cesarz Chin. Należał do mandżurskiej dynastii Qing, zmuszony w 1912 roku do abdykacji. Od 1934 roku cesarz marionetkowego państwa Mandżukuo, a od 1945 roku więzień – najpierw radziecki, a potem chiński. Po uwolnieniu w 1959 roku został zwykłym obywatelem Chińskiej Republiki Ludowej i pracował jako ogrodnik, a potem archiwista.
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
    Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści. Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.
    Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964.
    Kultura archeologiczna - zespół stale współwystępujących ze sobą na pewnym terytorium i w pewnym czasie charakterystycznych form źródeł archeologicznych.
    Powstanie tajpingów (1851-1864) – powstanie ludowe w Chinach. W powstaniu tajpingów zginęło co najmniej 20 mln ludzi.
    Hong Xiuquan (ur. 1814, zm. 30 czerwca 1864) – przywódca powstania tajpingów, chłopskiej rebelii skierowanej przeciwko chińskim władcom z mandżurskiej dynastii Qing.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.741 sek.