Hetyckie pismo hieroglificzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hetyckie pismo hieroglificzne, inne nazwy: hieroglify luwijskie, hieroglify anatolijskie – system znaków graficznych, którego używano w państwie Hetytów od około połowy drugiego tysiąclecia p.n.e. do około połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e. Zostało odkryte w pierwszej połowie XIX wieku, odczytane zaś – w 1915 roku przez Bedřicha Hrozný'ego. Pochodzenie pisma jest nieznane.

Pismo starożytnego Egiptu opiera się na 3 rodzajach hieroglifów: znakach fonetycznych, ideograficznych oraz determinatywach. Odpowiedni ich układ pozwala tworzyć domyślny lub precyzyjny układ zdania mówionego. W razie potrzeby (zwłaszcza przy zapisywaniu obcojęzycznych nazw) starożytni Egipcjanie używali alfabetu - grupy znaków jednospółgłoskowych reprezentujących 24 dźwięki. Samogłoski nie były zapisywane.Ignace Gelb (ur. 14 października 1907 w Tarnowie, zm. 22 grudnia 1985 w Chicago) – amerykański historyk i językoznawca pochodzący z Tarnowa.

Badania[ | edytuj kod]

Po raz pierwszy naukowcy zetknęli się z hetyckim pismem hieroglificznym w 1812 roku. W Hamat odnaleziono wówczas tabliczkę glinianą zapisaną niespotykanym przedtem pismem hieroglificznym. Badania nad nim prowadzili Archibald Sayce i William Wright. Naukowcy odkryli, że tabliczka należy do kręgu cywilizacji hetyckiej. Ich próby odcyfrowania pisma zakończyły się jednak niepowodzeniem, ponieważ badacze zastosowali przy jej odczytaniu metodę znaną z badań nad egipskim pismem hieroglificznym. W latach trzydziestych XX wieku pracę nad odczytaniem hetyckiego pisma hieroglificznego prowadzili Emil Forrer, Piero Meriggi, Ignace Gelb i Helmuth Theodor Bossert. Uczeni dokonali podziału znaków na ideograficzne, sylabiczne i fonetyczne. Według Meriggiego pismo to zawierało 419 symboli, choć według innych było ich około 220. Gelb wyróżnił 57 znaków sylabicznych.

Kamień z Rosetty – zabytek piśmiennictwa staroegipskiego, którego odkrycie stało się przełomem na drodze do odczytania egipskich hieroglifów.Karkemisz (asyr. Karkamisz, egip. Karkamesza) - starożytne miasto położone w dzisiejszej wschodniej Turcji, w prowincji Gaziantep na granicy z Syrią. Najbliższym współczesnym miastem jest Dżarabulus po stronie syryjskiej. W Turcji w pobliżu kompleksu ruin położona jest wieś Kargamiş.

Gdy odkryto inskrypcję z Karatepe, zasób znanych słów pisanych hetyckim pismem hieroglificznym uległ poszerzeniu. Inskrypcję okrzyknięto drugim kamieniem z Rosetty, ponieważ zawierała dwujęzyczny tekst. Niemniej zdaniem Gelba odkryte źródło nie wyjaśnia gramatyki pisma hetyckiego.

Syria starożytna – terytorium, którego granice w okresie od około VII tys. p.n.e. do około 330 roku p.n.e. zakreślały od zachodu Morze Śródziemne, od wschodu – Eufrat, od północy – góry Taurus, od południa – linia graniczna starożytnej Palestyny. Terytorium to nie pokrywa się obszarowo ze współczesną Syrią.Bustrofedon (z gr. bous - wół, strophe - bruzda - "bruzdy, jakie znaczy pługiem wół") – sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian od prawej do lewej, i od lewej do prawej.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Kursywa – termin oznaczający używanie znaków pisarskich w postaci pochylonej, przy czym jego stosowanie odnosi się zarówno do pisma ręcznego (także w alfabetach wcześniejszych niż łaciński), jak i pisma maszynowego (czcionka lub font).
Język luwijski – wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich, którym posługiwali się w okresie III-I tysiąclecia p.n.e. Luwijczycy, zamieszkujący państwo Hetytów w północnej części Azji Mniejszej.
Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII w. p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii. Potęga państwa opierała się na znakomicie, jak na owe czasy, uzbrojonej armii (broń z żelaza, zbroje, doskonałe rydwany bojowe). W okresie swojej największej świetności Hetyci kontrolowali Anatolię, północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Państwo Hetytów upadło około 1200 p.n.e. prawdopodobnie pod naporem Ludów Morza, chociaż nieliczne hetyckie miasta-państwa w północnej Syrii przetrwały do roku 708 p.n.e.
Ideogram (łac. idea – prawzór; gr. idea – kształt, wyobrażenie, gr. grámma – litera, pismo) – umowny znak graficzny lub pisemny wyrażający określone pojęcie bez użycia liter. Ideogramami posługuje się współcześnie pismo chińskie, a w starożytności także hieroglify egipskie i pismo klinowe.
Starożytny Egipt (egip. Kemet, Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie). W okresie największego rozkwitu (Nowe Państwo) obejmująca swoim zasięgiem także Nubię (Kusz) oraz Punt na południu, Syropalestynę (Retenu) na północnych rubieżach azjatyckich, oraz tereny libijskie na północnym zachodzie.
Bedřich Hrozný (ur. 6 maja 1879 w Lysej nad Łabą, zm. 12 grudnia 1952) – czeski orientalista i lingwista. Udało mu się odczytać pismo starożytnych Hetytów. Jest uznawany za ojca nauki zajmującej się tym ludem, tj. hetytologii.
Piktogram (łаc. pictus — narysowany i gr. γράμμα — pismo) – przedstawienie wyrazu za pomocą obrazka w oderwaniu od zapisu.

Reklama