Henryk III Dostojny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Margrabia Henryk Dostojny, Codex Manesse

Henryk III Dostojny (ur. ok. 1215; zm. 15 lutego 1288 w Dreźnie) – od 1221 jako Henryk III margrabia Marchii Miśnieńskiej i jako Henryk IV margrabia Marchii Łużyckiej, landgraf Turyngii i palatyn Saksonii.

Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Wacław I zwany Jednookim czes. Václav I. (ur. 1205; zm. 22 września 1253 w Počaplach, dziś część miasta Králův Dvůr) – król Czech w latach 1230–1253.

Życiorys[ | edytuj kod]

Henryk był młodszym synem margrabiego Dytryka I i Juty z Turyngii. Po śmierci ojca znalazł się pod opieką wuja landgrafa Turyngii Ludwika IV, a po jego śmierci w 1227 księcia saskiego Albrechta I.

Już w 1230 został uznany za pełnoletniego i w 1234 ożenił się z Konstancją, córką księcia austriackiego Leopolda VI Sławnego. Z tego małżeństwa pochodziło dwóch synów: Albrecht i Dytryk.

W 1237 wziął udział w krucjacie przeciw Prusom. Wkrótce popadł w konflikt z margrabiami brandenburskimi Janem I i Ottonem III o tereny na wschód od Berlina. W 1245 po sześcioletniej wojnie musiał z nich zrezygnować. Udało mu się jedynie zyskać teren wokół Szydłowa, na którym założył miasto Fürstenberg.

Codex Manesse, Manesse Codex (niem. Große Heidelberger Liederhandschrift) – najważniejszy zbiór średniowiecznej poezji niemieckiej spisany na pergaminie i bogato zilustrowany w latach 1305 – 1340. Autorami zebranych w księdze utworów są szlachetnie urodzeni muzycy i poeci liryczni zwani minnesingerami. Inspiracją dla nich była twórczość francuskich trubadurów. Księga zawiera utwory 139 autorów i 137 wyjątkowej urody miniatury przedstawiające minnesingerów i ich herby.Henryk Raspe (ur. 1201, zm. 17 lutego 1247 w Wartburgu) – landgraf Turyngii w latach 1242–1247, antykról niemiecki w latach 1246–1247.

W czasie walk między cesarstwem a papiestwem stanął po stronie władcy Niemiec. W zamian za poparcie cesarz Fryderyk II w 1242 przyznał mu prawo do Turyngii i Saksonii, a w 1243 zaręczył swoją córkę Małgorzatę z synem Henryka Albrechtem Zwyrodniałym.

Dopiero po wycofaniu się króla Konrada IV z Niemiec uznał władzę Wilhelma z Holandii. Po śmierci antykróla Henryka Raspe w 1247 Henryk Dostojny walczył o Turyngię z Zofią Brabancką, córką Ludwika IV Świętego i małżonką Henryka II brabanckiego oraz z hrabią Zygfrydem anhalckim. W wyniku wojny Henryk Dostojny musiał oddać Hesję synowi Zofii Henrykowi I. Zdołał natomiast zatrzymać Turyngię i palatynat saski, które otrzymał jego syn Albrecht II Wyrodny.

Albrecht (Albert) II Wyrodny, Albrecht Zwyrodniały niem. Albrecht II. der Entartete (ur. ok. 1240, zm. 20 listopada 1314 lub w 1315) – landgraf Turyngii od 1265 do 1294, palatyn saski od 1265 do 1281 i margrabia Miśni od 1288 do 1292 z dynastii Wettinów.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Po śmierci Konstancji Henryk Dostojny ożenił się w 1244 z Agnieszką, córką króla Czech Wacława I i Kunegundy Hohenstauf. Małżeństwo było bezdzietne. Jego trzecią żoną była córka ministeriała Elżbieta Maltitz. Z tego związku pochodzili synowie: Fryderyk Mały i Herman Długi.

Dytryk I Zgnębiony, niem. Dietrich der Bedrängte (ur. ok. 1170 r., zm. 17 lutego 1221 r.) – margrabia Miśni od 1197 r. i margrabia Łużyc od 1210 r. z dynastii Wettinów.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Literatura[ | edytuj kod]

  • Allgemeine Deutsche Biographie, Bd. 11, Leipzig 1880, s. 544-546.
  • Jörg Rogge, Die Wettiner. Aufstieg einer Dynastie im Mittelalter, Ostfildern 2005
  • Friedrich Wilhelm Tittmann, Geschichte Heinrichs des Erlauchten, Leipzig 1845-1846, 2 Bände.
  • Kunegunda Hohenstauf, niem. Kunigunde von Schwaben, czes. Kunhuta Švábská, (ur. ok. 1200 r. - zm. 13 września 1248 r.) – królowa czeska, żona Wacława I.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Zofia z Turyngii (Zofia Brabancka, niem. Sophie von Brabant, Sophie von Thüringen, ur. 20 marca 1224 na zamku Wartburg, zm. 29 maja 1275 w Marburgu) – córka św. Elżbiety z Turyngii, księżna Brabancji, żona Henryka II, matka Henryka I Dziecię, pierwszego landgrafa Hesji i założyciela dynastii heskiej.
    15 lutego – jest 46. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 319 (w latach przestępnych 320) dni.
    Szydłów (dawna niem. nazwa Schiedlo) – opustoszała dawna wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Cybinka, położona na prawym brzegu Odry naprzeciw ujścia Nysy Łużyckiej, do Odry. Aktualnie nieistniejąca. W 1910 roku zamieszkiwało ją 34, a w 1939 roku 22 mieszkańców.
    Albrecht I (ur. ok. 1175, zm. 26 czerwca lub 8 listopada 1261) – książę Saksonii od 1212, arcymarszałek i elektor Rzeszy z dynastii askańskiej.
    Wilhelm z Holandii, Wilhelm II Holenderski zwany Papieskim Królem (de. Wilhelm von Holland, Pfaffen-König) (ur. ok. 1227, zm. 28 stycznia 1256 pod Alkmaar) - hrabia Holandii i Zelandii, antykról niemiecki w latach 1247-1254, król Niemiec w latach 1254-1256.
    Palatynat saski – istniejące w średniowieczu jedno z państw Rzeszy, położone na terenie centralnych Niemiec, w rejonie Soławy i Unstruty. Został utworzony przez cesarza Ottona I w 965 r. w południowej części ówczesnego księstwa saskiego. W 1180 r. dostał się pod berło landgrafów Turyngii z dynastii Ludowingów. Po śmierci ostatniego z nich, antykróla Niemiec Henryka Raspe w 1247 r. godność palatynów saskich przeszła w ręce Wettynów. Utracona przez nich pod koniec XIII w. została odzyskana w 1423 r. i palatynat saski połączony z Saksonią-Wittenbergią, Miśnią i Turyngią stał się częścią elektoratu saskiego.

    Reklama