Henryk Groszyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Henryk Józef Groszyk (ur. 2 października 1926 w Sępólnie Krajeńskim, zm. 10 grudnia 2009 w Lublinie) – polski prawnik, profesor zwyczajny nauk prawnych, członek Trybunału Stanu od 1982 do 1985 oraz sędzia Trybunału Konstytucyjnego w latach 1985–1993, przewodniczący komisji problemowej PRON w 1982, członek Komitetu Wykonawczego Rady Krajowej PRON w 1983 roku.

Profesor zwyczajny (skrót: prof. zw., z łac. professor ordinarius) – stanowisko na uczelni przewidziane dla pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, który posiada tytuł naukowy profesora (art. 114, ust. 1 Ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Stanowisko profesora zwyczajnego jest ukoronowaniem kariery naukowej pracowników uczelni. Wiąże się bowiem z największym prestiżem – jest przyznawane szczególnie zasłużonym dla uczelni i wyróżniającym się naukowcom z tytułem naukowym profesora. Do roku 1990 profesor zwyczajny i profesor nadzwyczajny były to dwa odrębnie tytuły naukowe nadawane przez Przewodniczącego Rady Państwa. Profesor zwyczajny był wyższy rangą niż profesor nadzwyczajny.Komisja Konstytucyjna Zgromadzenia Narodowego została utworzona przez ustawę konstytucyjną z dnia 23 kwietnia 1992 r. o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 67, poz. 336; zm.: Dz. U. z 1994 r. Nr 61, poz. 251).

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie urzędniczej, syn Władysława i Stefanii. Naukę w szkole przerwał mu wybuch II wojny światowej. Wraz z rodziną został wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie w okresie niemieckiej okupacji pracował i uczył się na tajnych kompletach, jednocześnie biorąc czynny udział w konspiracyjnej walce z okupantem jako żołnierz AK – pseudonim „Mewa”. Aresztowany przez gestapo i uwięziony na Pawiaku w Warszawie został deportowany do obozu koncentracyjnego Stutthof.

Dziekan – kierownik wydziału uczelni, jednoosobowy organ szkoły wyższej, jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. W uczelni publicznej dziekan wydziału i prodziekani pochodzą z wyboru, którego tryb określa statut uczelni. Ich kadencja trwa cztery lata i nie mogą być wybrani na więcej niż dwie następujące po sobie kadencje.Pawiak – nieistniejące obecnie więzienie śledcze w Warszawie, popularnie zwane Pawiakiem (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się jedna z bram wjazdowych), zbudowane w latach 1830−1836 według projektu znanego warszawskiego architekta Henryka Marconiego. W latach okupacji niemieckiej 1939−1944 największe niemieckie więzienie w Generalnym Gubernatorstwie.

Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (1950), uzyskał stopień doktora nauk prawnych w 1959, zaś doktora habilitowanego w 1965. Profesorem zwyczajnym został w 1977.

Pełnił funkcję Kierownika Katedry Teorii Państwa i Prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w latach 1969–1970. W okresach od 1970 do 1971 oraz od 1983 do 1997 był kierownikiem Zakładu Teorii Państwa i Prawa UMCS a dyrektorem Instytutu Historii i Teorii Państwa i Prawa UMCS w latach 1977–1981. W 1981 został prodziekanem Wydziału Prawa i Administracji UMCS i był nim do 1982, od 1982 do 1984 piastował stanowisko dziekana tegoż Wydziału. Od 1965 aż do śmierci był opiekunem Studenckiego Koła Naukowego Prawników UMCS.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) – organizacja polityczna (początkowo pod nazwą Obywatelskie Komitety Ocalenia Narodowego) utworzona w okresie stanu wojennego przez PZPR i podporządkowane jej stronnictwa polityczne oraz zależne od władz organizacje katolickie w celu propagandowego wykazania poparcia społeczeństwa dla polityki partii, a w szczególności wprowadzenia stanu wojennego. PRON miał nawiązywać do tradycji działalności Frontu Jedności Narodu, jednoczącego patriotycznie nastawionych Polaków różnych orientacji politycznych i światopoglądowych (stąd istotny był udział organizacji katolickich).

W latach 1981–1982 wchodził w skład Międzyklubowego Zespołu Ekspertów, powołanego w sprawie utworzenia Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Stanu i urzędu Prezydenta zaś od 1982 do 1985 zasiadał w Trybunale Stanu. Był ekspertem Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego w latach 1995–1997 i członkiem Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów w latach 1984–1987 i 1994–1998. Od 1994 do 1998 zasiadał w Komisji Prezesa Rady Ministrów ds. Nagród Naukowych.

Nauki prawne – zbiór nauk społecznych zawierających elementy nauk humanistycznych i nauk ścisłych, zajmujących się prawem.Teoria prawa – jedna z ogólnych nauk prawnych, zajmująca się teoretyczną refleksją nad prawem. W odróżnieniu od filozofii prawa jej przedmiotem jest zwykle konkretne prawo pozytywne.

Od 1981 do 1987 był członkiem Komitetu Nauk Prawnych PAN, a w latach 1972–1996 członek Komitetu Nauk Politycznych PAN, zaś w latach 1990–1993 także członkiem Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium PAN. Od 1989 do 1992 prezesował Zarządowi Głównemu Polskiemu Towarzystwu Nauk Politycznych. Profesor Groszyk był również członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa (IVR) i Polskiego Towarzystwa Legislacji oraz Lubelskiego Towarzystwa Naukowego.

Komitet Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk – powołany w 1952 r. Zakres działania Komitetu obejmuje problematykę nauk prawnych, w tym: historii prawa, historii doktryn polityczno-prawnych oraz badania nad kulturą prawną. Komitet pełni funkcję Komitetu Narodowego ds. Współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Nauk Prawnych.Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (WPiA UMK) – jeden z 17 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Współtwórcą był polski prawnik, historyk prawa karnego Karol Koranyi. W latach 1964–1973 profesorem WPiA Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu był Kazimierz Kolańczyk, który przyczynił się do rewindykacji rozproszonego księgozbioru Wydziału Prawa. Katedra Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji UMK we współpracy z Towarzystwem Naukowym Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora” corocznie organizuje dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych Olimpiadę Wiedzy o Prawach Człowieka, ogólnopolską olimpiadę przedmiotową. Wydział posiada II kategorię jednostek naukowych. W rankingu tygodnika "Wprost" w 2014 r. WPiA UMK zajął 3. miejsce w Polsce wśród wydziałów prawa.

Profesor H. Groszyk był autorem ponad 100 publikacji naukowych, w tym kilku monografii z zakresu teorii państwa i prawa. W 1981 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w zakresie kształcenia kadr. Został również wyróżniony Medalem Komisji Edukacji Narodowej w 1978 oraz Odznaką „Zasłużony dla miasta Lublina” w 1969. W 2004 odznaczono go Medalem „Zasłużony dla Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej”, a w 1984 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1965 oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi w 1956. Postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z dnia 11 listopada 1997, w uznaniu wybitnych osiągnięć w kształtowaniu prawnych podstaw demokratycznego i praworządnego państwa, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Prezes Rady Ministrów (potocznie premier) – polityk, osoba kierująca Radą Ministrów w ustroju politycznym Polski. Zwyczajowo Prezes Rady Ministrów nazywany jest premierem. W Polsce występuje w podwójnej roli, jako przewodniczący Rady Ministrów oraz jako odrębny naczelny organ administracji rządowej.

16 grudnia 2009 na Wydziale Prawa i Administracji UMCS przy auli uniwersyteckiej, gdzie profesor Groszyk od lat prowadził wykład ze Wstępu do prawoznawstwa, odbyła się uroczystość pożegnalna. Obecni byli, między innymi, JM Rektor UMCS, Dziekan WPiA UMCS, członkowie Rady Wydziału, wychowankowie profesora, członkowie koła naukowego, studenci. Po uniwersyteckim pożegnaniu trumna z ciałem profesora została przewieziona do Kalisza na uroczystości pogrzebowe, które odbyły się 18 grudnia 2009.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Prof. dr hab. Henryk Groszyk, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2009-12-17].
  • Sylwetka na Stronie Trybunału Konstytucyjnego
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Dziennik Polski”, r. XXXVIII, nr 223 (11 807), Kraków, 20 grudnia 1982, s. 1.
    2. Trybuna Robotnicza, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
    3. M.P. z 1998 r. nr 6, poz. 110
    Komitet Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk – jednostka organizacyjna Polskiej Akademii Nauk utworzona w 1972. Zakres działania Komitetu obejmuje "naukę o polityce, w szczególności: teoretyczne podstawy nauk politycznych, systemy polityczne i mechanizmy ich funkcjonowania, główne nurty myśli politycznej we współczesnym świecie, przeobrażenia systemu politycznego w Polsce, współczesne stosunki międzynarodowe". Działalnością Komitetu kieruje 7-osobowe prezydium.Trybunał Stanu (TS) – w Polsce konstytucyjny organ władzy sądowniczej, którego główne zadanie polega na egzekwowaniu odpowiedzialności najwyższych organów i urzędników państwowych za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania, jeśli czyn ten nie wyczerpuje znamion przestępstwa (inaczej: popełnienie deliktu konstytucyjnego) oraz za przestępstwa pospolite i skarbowe w przypadku Prezydenta RP.




    Warto wiedzieć że... beta

    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Trybunał Konstytucyjny (TK) – polski sąd konstytucyjny, organ władzy sądowniczej. Został utworzony w 1982 i rozpoczął działalność orzeczniczą w 1986. Jego podstawowym zadaniem jest sądowa kontrola konstytucyjności prawa: kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. sąd prawa).
    Monografia – praca naukowa omawiająca jakieś zagadnienie w sposób wyczerpujący. Zebranie i omówienie wszystkich dostępnych informacji dotyczących bezpośrednio danego zagadnienia.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej – jeden z jedenastu wydziałów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Został powołany 12 września 1949 roku. Obecnym dziekanem wydziału jest prof. dr hab. Anna Przyborowska-Klimczak.
    Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.

    Reklama