Henryk Gordon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Henryk Gordon de Huntly herbu własnego Bydant (w Polsce pisany także G. de Hunlej, żył w XVII wieku, ur. około 1635, zm. w marcu ok. 1674/1675 w Strathbogie w Szkocji) – szlachcic szkocki i polski, pułkownik polskich wojsk koronnych, uczestnik rokoszu Lubomirskiego.

Adam Boniecki, właśc. Adam Józef Feliks Fredro-Boniecki herbu Bończa (ur. 19 listopada 1842 w Żydowie (kieleckie), zm. 24 czerwca 1909 w Warszawie) – polski historyk, heraldyk, prawnik.Indygenat (z łac. indigena – krajowiec, tubylec; krajowy, swojski) – uznanie obcego szlachectwa i nadanie rodowi szlacheckiemu, wobec którego stosowano indygenat, przywilejów szlacheckich w państwie uznającym.
Bydant, herb Gordonów

Szkic biograficzny[ | edytuj kod]

Najmłodszy syn George'a Gordona i Anny Campbell, córki Archibalda Campbella. Urodzony ok. 1635 we Francji, został tam wraz z siostrą-bliźniaczką Katarzyną pozostawiony po powrocie rodziców do Szkocji w 1636. Po śmierci rodziców i najstarszego brata rodzeństwo zostało porzucone przez rodzinę i trafiło pod opiekę lekarza Williama Davidsona. Davidson wyemigrował do Polski, zabierając ze sobą Gordona. Prawdopodobnie za wstawiennictwem Davidsona młody Gordon uzyskał stopień w armii koronnej. Brał udział w wojnach z Kozakami, Rosją i Szwecją. Walczył m. in w bitwach pod Korsuniem i Cudnowem.

Peterhead – miasto w Szkocji, w Aberdeenshire. Leży 44,9 km od miasta Aberdeen, 237,7 km od miasta Glasgow i 193,7 km od Edynburga. W 2015 roku miasto liczyła 18 700 mieszkańców. Patrick Leopold Gordon herbu własnego Bydant (ur. 31 marca 1635 na zameczku Auchleuchries w hrabstwie Aberdeenshire, zm. 29 listopada 1699 w Moskwie) – szwedzki i polski oficer, generał i kontradmirał wojsk rosyjskich, przyjaciel cara Piotra Wielkiego, pamiętnikarz.

W roku 1658 otrzymał od sejmu indygenat polski z zachowaniem rodzinnego szkockiego herbu, w Polsce nazwanego Bydant. 1665 wziął udział w rokoszu hetmana Jerzego Sebastiana Lubomirskiego, walcząc przeciw wojskom króla Jana Kazimierza.

Pod koniec życia wyjechał do Szkocji, gdzie poślubił Katherine Rolland, córkę szynkarza z Aberdeen. Zmarł ok. 1674/1675.

29 kwietnia 1659 Katarzyna poślubiła podskarbiego wielkiego koronnego, poetę Jana Andrzeja Morsztyna. Patrick Gordon napotkał ich w tym roku w obozie Lubomirskiego, co wspomina w swym dzienniku. Morsztynowie mieli czworo dzieci, córki: Teresę, która wstąpiła do konwentu wizytek w Paryżu, Ludwikę Marię (zm.1730), która wyszła za Kazimierza Ludwika Bielińskiego, Izabelę (zm. 1758), która poślubiła Kazimierza Czartoryskiego, oraz syna Michała Alberta (poległ w 1695 pod Namur), który po emigracji rodziny Morstinów do Francji przybrał miano hrabiego de Châteauvillain i zaciągnął się do armii francuskiej. Żonaty z Teresą z ks. de Luynes z najwyższej arystokracji francuskiej, pozostawił dwie córki. W ten sposób drobny szlachcic i skromny oficer Henry Gordon stał się przodkiem wielu potomków wysokiej arystokracji europejskiej.

Rokosz Lubomirskiego – konfederacja wojskowa zawiązana w roku 1665 przeciw Janowi II Kazimierzowi przez hetmana polnego koronnego Jerzego Sebastiana Lubomirskiego.Bitwa pod Cudnowem została stoczona w dniach 14 października - 2 listopada koło 1660 Cudnowa na żytomierszczyźnie pomiędzy wojskami Rzeczypospolitej i Rosji. Była jedną z batalii wojny polsko-rosyjskiej 1654-1667. Wygrana przez Polaków.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. John Malcolm Bulloch: The Gordons in Poland. "Marquises of Huntly" with a line in Saxony. Peterhead: The Buchan Club, 1932, s. 3-15. (ang.)

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Adam Boniecki, Herbarz polski, t. I-XVI, Warszawa 1891- 1913
  • Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, Wrocław-Kraków-Warszawa 1959-60, t. XXII, 1976
  • Bydant (herb szlachecki) – używany bez tej nazwy w Szkocji, Austrii i Prusach herb szlachecki, w Polsce według narodowego zwyczaju nadawania herbom nazw określony pochodzącą od zawołania klanowego Gordonów nazwą Bydant (Pozostać).Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jan Andrzej Morsztyn herbu Leliwa (ur. 24 czerwca 1621, zm. 8 stycznia 1693 w Paryżu) – polityk, poeta, podskarbi wielki koronny, starosta tucholski, przywódca stronnictwa profrancuskiego, czołowy przedstawiciel polskiego baroku dworskiego, marinista, pradziad Stanisława Augusta Poniatowskiego, ostatniego króla Polski oraz Michała Jerzego Poniatowskiego, ostatniego prymasa I Rzeczypospolitej.
    Hetman (czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann) – historyczna nazwa głównodowodzących armiami czeskich taborytów, (w tym Ukrainy).
    Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
    Zakon Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, łac. Ordo Visitationis Beatissimae Mariae Virginis – klauzurowe zgromadzenie zakonne - żeński zakon, w Polsce zwany potocznie siostrami wizytkami.
    Namur (nid. Namen) – miasto w południowej Belgii, położone u ujścia rzeki Sambry do Mozy. Stolica regionu Walonia i prowincji Namur.
    29 kwietnia jest 119. (w latach przestępnych 120.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 246 dni.
    Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

    Reklama