Henrietta Lacks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Henrietta Lacks, właśc. Loretta Pleasant (ur. 1 sierpnia 1920 w Roanoke, zm. 4 października 1951 w Baltimore) – Afroamerykanka, której komórki rakowe dały początek HeLi, pierwszej linii nieśmiertelnych ludzkich komórek. HeLa jest jedną z najważniejszych linii komórkowych w badaniach medycznych. „Unieśmiertelniona” linia komórkowa w określonych warunkach może rozmnażać się w nieskończoność. Do dziś stanowi ona źródło bezcennych danych medycznych.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

Materiał do badań pobrano poprzez biopsję szyjki macicy w Johns Hopkins Hospital w Baltimore, w stanie Maryland, w 1951 roku. Komórki te były następnie hodowane przez George’a Otto Geya, którego uważa się za twórcę HeLi. Nigdy jednak nie uzyskano zgody Henrietty na hodowlę jej komórek. Na przestrzeni lat również ani ona, ani jej rodzina nie otrzymali rekompensaty za ich wykorzystanie.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Henrietta Lacks dorastała w stanie Wirginia. Po urodzeniu dwójki dzieci wyszła za mąż za swojego kuzyna Davida „Daya” Lacksa. W 1941 roku para wraz z dziećmi przeniosła się do Turner Station, niedaleko Dundalk w stanie Maryland. Po tym, jak Lacks urodziła swoje piąte dziecko, zdiagnozowano u niej raka szyjki macicy.

Biopsja (stgr. βίος /bios/ - w znaczeniu: życie biologiczne, odnoszący się do życia i żywych organizmów + stgr. ό̉ψις /opsis/ - obserwowanie, patrzenie) - rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego (badanie histopatologiczne). Niekiedy materiał pobrany metodami biopsyjnymi (tzw. bioptat) jest wykorzystywany do badań innych niż morfologiczne (np. wirusologicznych, biochemicznych itp.).Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Po kilku miesiącach leczenia Henrietta Lacks zmarła.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Henrietta Lacks – Biography & Facts, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-04-11] (ang.).
  2. Henrietta Lacks, MSA SC 3520-16887, msa.maryland.gov [dostęp 2020-04-11].
  3. Benjamin Butanis, The Legacy of Henrietta Lacks, hopkinsmedicine.org [dostęp 2020-04-11] (ang.).
  4. Podziękujmy za dar Henrietty Lacks, wyborcza.pl [dostęp 2020-04-11].
  5. Leonard Hayflick, Myth-busting about first mass-produced human cell line, „Nature”, 464 (7285), 2010, s. 30, DOI10.1038/464030d, ISSN 1476-4687 [dostęp 2020-04-11] (ang.).c?
  6. Henrietta Lacks. „Jej komórki żyją poza organizmem znacznie dłużej, niż żyły w jej ciele”, www.focus.pl [dostęp 2020-04-11] (pol.).
  7. Komórki HeLa ratowały ludzkość, Polska Times, 17 lipca 2011 [dostęp 2020-04-11] (pol.).
  8. Genom najsłynniejszej linii komórkowej „HeLa” zsekwencjonowany, biotechnologia.pl [dostęp 2020-04-11] (pol.).
  9. HeLa - linia komórkowa, www.biotechnolog.pl [dostęp 2020-04-11].
  10. Natalia Anna Harańczyk, Ewa Agnieszka Pocheć, ODKRYCIE KOMÓREK HeLa POCZĄTKIEM REWOLUCJI W BADANIACH IN VITRO, „Kosmos – Problemy Nauk Biologicznych”, 65 (1), Polskie Towarzystwo Przyrodników im. Kopernika, 2016, s. 1–10.
  11. Sarah Zielinski, Henrietta Lacks’ ‘Immortal’ Cells, Smithsonian Magazine [dostęp 2020-04-11] (ang.).
  12. Historia kobiety, której komórki są nieśmiertelne, ciekawe.org, 28 stycznia 2017 [dostęp 2020-04-11] (ang.).
  13. Can the ‘immortal cells’ of Henrietta Lacks sue for their own rights?, Washington Post [dostęp 2020-04-11] (ang.).
  14. Skloot, Rebecca, 1972-, The immortal life of Henrietta Lacks, New York: Crown Publishers, 2010, s. 17, ISBN 978-1-4000-5217-2, OCLC 326529053 [dostęp 2020-04-11].
  15. Henrietta Lacks - Nowy Teatr, nowyteatr.org [dostęp 2020-04-11] (pol.).
Kultury komórkowe - procesy prowadzone in vitro mające na celu utrzymanie przy życiu, ekspansję i wykorzystywanie komórek organizmów żywych. Mogą to być kultury zarówno prokariotyczne jak i eukariotyczne. Do pierwszych należą między innymi kultury bakterii i mykoplazm, do drugich - hodowle drożdży, pierwotniaków, komórek roślinnych i zwierzęcych, w tym ludzkich.Dundalk – miejscowość spisowa (obszar niemunicypalny) w Stanach Zjednoczonych, w stanie Maryland, w hrabstwie Baltimore.




Warto wiedzieć że... beta

Roanoke – miasto w USA, w zachodniej części stanu Wirginia, nad rzeką Roanoke. Miasto właściwe ma 94 911 mieszkańców (dane z 2000), a jego obszar metropolitalny około 293 tys. (szacunek na 2005).
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Bibilioteca Nacional do Brasil (pol. Brazylijska Biblioteka Narodowa) jest instytucją chroniącą dziedzictwo dokumentalne i bibliograficzne Brazylii, znajduje się w Rio de Janeiro, przy placu Cinelândia.
Szyjka macicy (łac. Cervix uteri) – zgrubiała, dolna część mięśniówki macicy. Łączy pochwę z jamą macicy. Dzięki licznym zmarszczeniom sprzyja wydostawaniu się płodu na zewnątrz. Szyjka macicy jest kanałem dla plemników, który je wiedzie z pochwy do macicy.
Baltimore (wym. [ˈbɒltɪmɔr]) – miasto na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, największe w stanie Maryland.
Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy.
National Library of Australia (pol. Biblioteka Narodowa Australii) – australijska biblioteka narodowa w Canberrze, założona w 1960 roku.

Reklama