Hatti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hatti (Ha-at-ti) – nazwa krainy historycznej z epoki brązu zamieszkanej przez lud Hatti (czasem zwany Protohetytami lub Hatytami) w okresie od trzeciego tysiąclecia p.n.e. do drugiego tysiąclecia p.n.e., później wyparci przez Hetytów. Stolicą w obu okresach było miasto Hattusa (Hattusas), którego ruiny znajdują się obecnie w północno-centralnej Turcji. Pierwszym władcą Hatti był Hatusili. W Hatti głównymi bogami byli Taru – Bóg Burzy oraz jego małżonka Tahattanuiti. Hatti jest zwana „krajem tysiąca bogów”; ten przydomek zyskała przez swoje podboje, bowiem Hetyci łączyli ze sobą podobne bóstwa oraz kultury. Po pewnym czasie bogów można było liczyć w tysiącach.

Maciej Popko (ur. 1936) - orientalista, hetytolog polski, profesor w Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Taternik, alpinista, organizator i kierownik polskich wypraw eksploracyjnych w góry Azji.Lista królów hetyckich zawiera spis władców, panujących w okresie od ok. XXIII wieku p.n.e. do przełomu XIII i XII wieku p.n.e. na obszarze dzisiejszej Anatolii. W aspekcie historycznym w początkowym okresie tego przedziału czasowego w Anatolii istniały miasta-państwa ludu Hatti (Protohetytów). Zostały one podbite i wchłonięte przez ludność napływową Hetytów (Nesytów), którzy na tym terytorium stworzyli potężne państwo. Imperium hetyckie upadło na początku XII wieku p.n.e.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Maciej Popko, Ludy i języki starożytnej Anatolii, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 1999, ​ISBN 83-88238-01-9​, ss. 40-50.
  2. Tamże, na stronie 40. Popko stwierdza, że „poprawna nazwa tego (...) ludu powinna brzmieć «Hatyci».”
Epoka brązu – jedna z epok prehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na południowym Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego, w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., na terenach dzisiejszych wschodnich Niemiec i zachodniej Polski 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000 – 700 p.n.e.Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII w. p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii. Potęga państwa opierała się na znakomicie, jak na owe czasy, uzbrojonej armii (broń z żelaza, zbroje, doskonałe rydwany bojowe). W okresie swojej największej świetności Hetyci kontrolowali Anatolię, północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Państwo Hetytów upadło około 1200 p.n.e. prawdopodobnie pod naporem Ludów Morza, chociaż nieliczne hetyckie miasta-państwa w północnej Syrii przetrwały do roku 708 p.n.e.




Warto wiedzieć że... beta

Hattusili I, Hattusilis I, znany jako Hattusili I z Kussary (właściwie Labarna lub Tabarnas) – król hetycki w okresie 1650-1620 p.n.e. Podczas swojego panowania podbił Anatolię i północną Syrię. Przeniósł stolicę z Nesy do Hattusy i najprawdopodobniej wtedy przyjął imię Hattusili.
Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym).

Reklama