Hastati

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Manipuł Hastati

Hastati (łac. włócznicy, l.poj. hastatus) – w rzymskim legionie republikańskim legioniści walczący w pierwszej linii manipułów. Uzbrojeni podobnie jak principes w dwa oszczepy (pila) oraz krótkie obosieczne miecze (gladius). Za uzbrojenie ochronne służyła im tarcza scutum, hełm typu montefortino, metalowy napierśnik (phylax) i rzadziej nagolennice ( żołnierze stosowali tylko jeden nagolennik, wyłącznie na lewej nodze ). Byli zdecydowanie lżej uzbrojeni od principes i triarii na co wskazuje opis z bitwy pod Zamą. Razem z velites stanowili najmłodszą i najmniej doświadczoną grupę w legionie. Rekrutowano ich spośród mężczyzn w wieku 17-24 lat, których było stać na uzbrojenie hastatusa. W I w. przed Chrystusem, gdy uzbrojenie legionistów zostało ujednolicone, nazwa hastati stała się nazwą formalną.

Gladius (łac., plur. gladii – miecz) – krótki miecz rzymski. Jego żelazna głownia była obosieczna z ością przez środek i ostro zarysowanym szczytem. Rękojeść, często o kwadratowym lub ośmiokątnym przekroju, posiadała kulistą (popularny kształt obok owalnych i innych) głowicę z drewna lub kości (zdarzały się nawet kamienne czy z okładzinami metalowymi), z mało wydatnym pudełkowatym jelcem.Phylax – element uzbrojenia ochronnego w starożytnym Rzymie, w postaci metalowej płyty zawieszanej na piersi na skórzanych pasach, wykonanej z brązu lub ołowiu. Phylax używano od czasów Romulusa, aż do późnej Republiki. Tuż po jego wprowadzeniu był uważany za jeden z lepszych środków ochrony, lecz za czasów Republiki został wyparty przez wynalazek Celtów - kolczugę. Za Republiki używali go już tylko velites i biedniejsi hastati.

Przed szarżą rzucali pila. Atakowani, szczególnie przez inną jednostkę piechoty, formowali zwarty szyk, odporny na uderzenia nadchodzącego oddziału.

Nazwa hastati powoduje pewne trudności, ponieważ dosłownie oznacza słowo "włócznicy". Jest to spowodowane tym, że w okresie wczesnej republiki hastati byli uzbrojeni głównie we włócznie (łac. hastae ).

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ​ISBN 83-01-13506-9
  • "Armia Republiki Rzymskiej 200-104 r. przed Chr."; Osprey Publishing, 1996, Napoleon V, ​ISBN 978-83-7889-685-2




  • Warto wiedzieć że... beta

    Velites (łac. żołnierz lekkozbrojny, l. poj. veles) – w rzymskim legionie republikańskim piechota lekkozbrojna, prowadząca działania przed linią manipułów.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
    Pilum (łac. oszczep, l.mn. pila) to broń biała - oszczep, najprawdopodobniej pochodzenia etruskiego lub samnickiego, udoskonalony i używany przez Rzymian w całym okresie istnienia państwa rzymskiego. Pilum było bronią specyficzną, w dużym stopniu decydującą o sukcesach rzymskich legionów.
    Manipuł (łac. manipulus, od „manus” – ręka, nazwa pochodzi od znaku bojowego jednostki, którym najczęściej była ręka; stąd manipulacja) – jednostka taktyczna armii rzymskiej, składająca się z dwóch centurii.
    Scutum (łac. tarcza) - tarcza piechoty rzymskiej. Duża (wymiary ok. 120 cm wysokości, 100 cm szerokości, do 19 mm grubości) i lekko wypukła. Jej kształt ewoluował od owalu (Republika) do prostokąta (Cesarstwo). Jej wprowadzenie było przypisywane legendarnemu Markowi Furiuszowi Kamillusowi. Spośród wyposażenia legionistów rzymskich była najbardziej wyróżniającym się elementem i stanowiła ich główne uzbrojenie ochronne. Piechurzy podczas walki nosili ją na lewej ręce, w marszu zawieszali ją na plecach za pomocą rzemienia.
    Armia rzymska – armia starożytnego Rzymu. Siły zbrojne, które pozwoliły mu zdobyć, a potem utrzymać dominację w świecie antycznym. Taką rolę spełniała w republice oraz w okresie cesarstwa.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama