Has

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
108
Hs
Radioactive.svg

Has (Hs, łac. hassium), czasem błędnie nazywany hass, wcześniej unniloctium (Uno) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od jednego z niemieckich krajów związkowychHesji.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH (poprzednia nazwa Gesellschaft für Schwerionenforschung GmbH lub GSI) - Instytut Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt w Niemczech. Instytut został utworzony w 1969 roku i jest wspierany przez rząd Niemiec (90%) i Hesję (10%). Należy do wspólnoty Helmholtz-Gemeinschaft Deutscher Forschungszentren - największej instytucji badawczej w Niemczech.

Ma właściwości chemiczne podobne do osmu, podobnie jak on tworzy czterotlenek o wzorze chemicznym HsO4.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwsze doniesienia o odkryciu pierwiastka 108 pochodzą z lat 60. XX w., kiedy to rosyjski naukowiec, Wiktor Czerdyncew, ogłosił jego odkrycie w minerale molibdenicie i nadał mu nazwę sergenium (pol. „sergen”), co nie zostało jednak uznane przez środowisko naukowe. Pierwiastek ten został otrzymany po raz pierwszy w wyniku bombardowania tarczy z Pb i Pb atomami Fe. Pierwszeństwo odkrycia jest kontrowersyjne. Eksperyment ten wykonano w roku 1983 w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej i w roku 1984 w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt (zespół kierowany przez Petera Armbrustera i Gottfrieda Münzenberga). Ostatecznie wyniki z roku 1984 zostały uznane przez komitet IUPAC/IUPAP za bardziej przekonywające i pierwszeństwo odkrycia przyznano zespołowi niemieckiemu. Odkrywcy zaproponowali dla nowego pierwiastka nazwę hassium, natomiast IUPAC proponował hahnium (Hn) na cześć Otto Hahna. Spór ten został rozstrzygnięty dopiero w latach 90.: w roku 1990 American Chemical Society zaczęło stosować nazwę hassium i w roku 1997 IUPAC ostatecznie zaakceptował tę nazwę.

Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Hassium. W: John Emsley: Nature’s Building Blocks. An A-Z Guide to the Elements. Oxford: Oxford University Press, 2011, s. 215–216. ISBN 978-0-19-960563-7.
  2. Bogusław Wadwicz: Galeria pierwiastków. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Nasza Księgarnia”, 1974.
  3. V.V. Cherdyntsev, V.L. Zverev, V.M. Kuptsov, G.I. Kislitsina. „Geochemistry”. 5 (2), s. 355, 1968. 
Kraj związkowy, tzw. land (niem. das Land – „ziemia”, „kraj”, „kraina” lub das Bundesland – „kraj związkowy”) – nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii.Peter Armbruster (ur. 25 lipca 1931 w Dachau) – niemiecki fizyk pracującym w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt w Niemczech. Brał udział w odkryciu pierwiastków: 108 (has), 109 (meitner), 110 (darmsztadt), 111 (rentgen) i 112 (ununbium).