Hamlet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hamlet i Horacjo na cmentarzu, mal. Eugène Delacroix, 1839

Hamlet (ang. The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark; Tragedia Hamleta, księcia Danii) – tragedia Williama Szekspira napisana na przełomie XVI i XVII wieku, jeden z najbardziej znanych dramatów, arcydzieło teatru elżbietańskiego.

Roman Brandstaetter (ur. 3 stycznia 1906 w Tarnowie, zm. 28 września 1987 w Poznaniu) − polski pisarz, poeta, dramaturg i tłumacz. Znawca Biblii.Maciej Słomczyński (ur. 10 kwietnia 1920 w Warszawie, zm. 20 marca 1998 w Krakowie) – polski pisarz i tłumacz. Swoje powieści kryminalne podpisywał pseudonimem Joe Alex.

Hamlet jest jednym z najczęściej granych utworów teatralnych, a rola Hamleta – ze względu na objętość tekstu, dużą ekspresję i bogatą osobowość postaci – uważana jest za sprawdzian dojrzałości i umiejętności aktorskich. Z Hamleta pochodzi jeden z najpopularniejszych monologów, zaczynający się od słów „Być albo nie być”.

Hamlet, książę Danii, Hamlet, królewicz duński – fikcyjna postać literacka, tytułowy i główny bohater dramatu „Hamlet” Williama Szekspira, bohater tragiczny, uważany za „symbol człowieka, któremu skłonność do autorefleksji uniemożliwia działanie”.100 najlepszych książek Norweskiego Klubu Książki – lista 100 najważniejszych książek w historii, głównie powieści, która powstała w 2002 roku. 100 pisarzy z 54 krajów zaproponowało po 10 utworów. Lista miała przedstawiać literaturę całego świata, wszystkich kontynentów, kultur i epok historycznych.

Umieszczone w poniższym opisie imiona bohaterów i cytaty pochodzą z tłumaczenia Józefa Paszkowskiego. Do najbardziej znanych polskich tłumaczy Hamleta (w całości lub fragmentach), należą m.in.: Wojciech Bogusławski, Cyprian Kamil Norwid, Jarosław Iwaszkiewicz, Roman Brandstaetter, Maciej Słomczyński, Stanisław Barańczak. Pierwszego przekładu na język polski dokonano w 1797 r., jednakże Wojciech Bogusławski tłumaczył dzieło nie z języka angielskiego, lecz niemieckiego.

Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.Diabeł (gr. διάβολος diábolos – oskarżyciel, oszczerca) – w judaizmie i chrześcijaństwie ogólna nazwa złych, upadłych aniołów; inne określenia: szatan, demon.

Geneza i historia[ | edytuj kod]

Geneza[ | edytuj kod]

Treść dramatu wywodzi się z historii spisanej przez Saxo Gramatyka w jego Gesta Danorum (ok. 1200). Według wersji Saxo, król Danii Roryk dzieli władzę nad Jutlandią pomiędzy dwóch braci: Orvendila i Fengiego. Dodatkowo Orvendil zaręcza się z piękną córką króla – Geruth i ma z nią syna Amletha. Ale Fengi, pożądając narzeczonej brata i chcąc panować nad całą Jutlandią, zabija brata. Żeni się z Geruth i ogłasza się królem Jutlandii. Amleth, obawiając się o własne życie, udaje szaleństwo. Planuje zemstę, w czym dopomaga mu ukochana Ofelia, dokonuje jej i staje się nowym władcą.

Saxo Gramatyk (łac. Saxo Grammaticus, ur. ok. 1140/50 – zm. 1220/30) – duński średniowieczny historyk i kronikarz. Saxo był również sekretarzem biskupa Absalona.Rozenkranc i Gildenstern – postacie fikcyjne, bohaterowie sztuki Williama Szekspira Hamlet. Szkolni koledzy głównego bohatera i jego, jak sami się określają, najlepsi przyjaciele. Zostali wezwani do Danii przez króla Klaudiusza i królową Gertrudę, żeby uprzyjemnić życie Hamletowi. Mieli oni spędzać z nim czas, rozweselać go i sprawić, by otworzył się przed nimi i zwierzył ze swoich problemów. Przede wszystkim mieli jednak szpiegować młodego księcia i donosić jego stryjowi o wszystkim, co on robi. Hamlet jednak nie daje się oszukać i domyślając się ich prawdziwych intencji nie powierza im swoich sekretów. Gra przed nimi tak jak przed wszystkimi innymi. Nieco później obaj panowie dostają jeszcze bardziej odpychające zadanie – mają dopilnować, żeby Hamlet dopłynął statkiem do Anglii, gdzie czekała na niego śmierć. W powierzonym im bowiem przez Klaudiusza liście znajdowała się wiadomość do króla Anglii, która mówiła, iż jeśli władcy zależy na sojuszu z Danią ma on zabić Hamleta. Książę jednak podstępnie wykrada niewiernym przyjaciołom pismo i odczytuje je. Wściekły postanawia uciec, wcześniej jednak fałszuje pismo nakazując w nim królowi Anglii zgładzenie właśnie Rozenkranca i Gildernsterna. Po czym odkłada pismo na miejsce. Niedługo potem na statek duński napadają piraci (prawdopodobnie opłaceni przez Hamleta). Po krótkiej walce Hamlet przeskakuje na ich statek, zaś ci natychmiast się wycofują. Duński statek zaś prawie bez strat płynie dalej do Anglii, gdzie Rozenkranca i Gildernsterna spotyka śmierć, o której potem doniósł umierającemu Hamletowi poseł.

Głównym źródłem Szekspira był zapewne Ur-Hamlet (Pra-Hamlet; 1588), grany na podobny temat, treść jednak nie przetrwała; wiadomo jedynie iż była to grana w Londynie tragedia o Hamlecie i że występował w niej duch, żądający od Hamleta zemsty. Treść tego utworu, którego autorem być może był Thomas Kyd, najpewniej wywodziła się z Histories Tragiques Thomasa Belleforesta (1570), w której zawarte było francuskie tłumaczenie łacińskiego tekstu Saxo Grammaticusa. Oczywiście Szekspir, jeżeli znał biegle francuski, mógł korzystać bezpośrednio z Belleforesta, ale pośrednim dowodem na to, iż wykorzystał Ur-Hamleta ma być według szekspirologów fakt zaistnienia Ducha jako jednej z centralnych postaci dramatu.

Idealizacja – termin określający eksperyment myślowy dokonywany poprzez działania poznawcze, który polega na uproszczeniu analizy rzeczywistości. Określana jest tak również eliminacja czynników uważanych za nieistotne i zwrócenie uwagi na te, zdaniem badacza czy obserwatora, decydujące. Polega na badaniu zjawisk na drodze abstrakcji w ich czystej, niezmąconej postaci.Wojciech Romuald Bogusławski herbu Świnka, pseud. i krypt.: Autor "Fraskatanki", Autor "Mieszczek modnych", Autor "Ślubu modnego", R. W... B... (ur. 9 kwietnia 1757 w Glinnie, zm. 23 lipca 1829 w Warszawie) – polski aktor, śpiewak operowy, reżyser, pisarz, dramatopisarz, tłumacz; propagator ideologii oświecenia, mason; dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie i założyciel teatru w Kaliszu; ojciec teatru polskiego; teoretyk i historyk teatru, ojciec Stanisława.

Historia[ | edytuj kod]

Sztuka powstała w latach 1598–1601, być może między 1599 a 1600 rokiem. Świadczyć o tym mają odniesienia do Juliusza Cezara, wystawionego we wrześniu 1599 roku i odniesień do Hamleta w sztuce Johna Marstona Antonio’s Revenge, wystawianej pod koniec 1600 roku (wynikałoby z tego, iż Hamlet po raz pierwszy został wystawiony nie później niż jesienią 1600 roku). Jednakże odniesienie w dramacie do tzw. wojny teatrów (fragment o teatrach dziecięcych), która miała miejsce na początku 1601 roku, mogłoby świadczyć o tym, że ostateczny tekst sztuki powstał nieco później. Istnieją dwie możliwości: albo Marston znał treść Hamleta przed ukończeniem, albo po prostu fragment dotyczący dziecięcych teatrów został dodany później. Być może Marston nie korzystał z Hamleta, a z innych źródeł i podobieństwo do dramatu Szekspira jest w takim razie przypadkowe. Od początku Hamlet stał się wielkim przebojem i źródłem wielkiej popularności grających główną rolę aktorów.

Ferdinand Victor Eugène Delacroix (ur. 26 kwietnia 1798 w Saint-Maurice-en-Chalencon, w departamencie Ardèche, we francuskim regionie administracyjnym Rodan-Alpy, zm. 13 sierpnia 1863 w Paryżu) – malarz francuski, przedstawiciel romantyzmu. Sztuki malarskiej uczył się u Pierre-Narcisse Guérina, pozostawał pod silnym wpływem malarstwa Rubensa. Bliski przyjaciel Chopina.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

Hamlet po raz pierwszy został opublikowany przez Nicholasa Linga i Johna Trundella w tzw. Q1 (Quatro Edition zwanym Bad Quatro), w pirackiej (z dzisiejszego punktu widzenia) edycji, zawierającej wiele błędów. John Roberts i Nicholas Ling w 1604 roku wydali wersję poprawioną. Kolejne poprawione wydanie (Q2) podobno autoryzowane było przez Szekspira, istnieją jednak w stosunku do niego pewne wątpliwości: być może stwierdzenia mówiące, że „Dania jest więzieniem” (i dalej trochę rozwinięte) były zbyt obraźliwe dla nowej żony króla Jakuba I; także fragmenty dotyczące dziecięcych teatrów mogły być zbyt rażące, biorąc pod uwagę, że Jakub I popierał dziecięce teatry. Wydane zostały kolejne wydania Quatro (3 – 1611, 4 – 1622, 5 – 1637).

Dotychczas najpełniejszą listę polskich tłumaczy Hamleta Williama Szekspira, których przekłady ukazały się w latach 1797-1997 stworzył Dawid Jung. Wśród najwybitniejszych tłumaczy szekspirowskiego dramatu (w całości lub fragmentach), znaleźli się m.in.: Wojciech Bogusławski, Cyprian Kamil Norwid, Jarosław Iwaszkiewicz, Roman Brandstaetter czy Stanisław Barańczak. Pierwszego przekładu na język polski dokonano w 1797 r., jednakże Wojciech Bogusławski tłumaczył dzieło nie z języka angielskiego lecz niemieckiego.Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

Pierwsza edycja Folio miała miejsce w 1623 (była to pierwsza edycja Folio sztuk Szekspira). Treść wywodzi się z Q2, poprawiona została większa część niewielkich pomyłek i nieco „unowocześniony” został język dramatu. Co więcej, pierwsze Folio zawiera wiele istotnych cięć w stosunku do Q2. Późniejsze – w tym współczesne – anglojęzyczne (a co za tym idzie także obcojęzyczne) wersje dramatu bazują głównie na Q2, z uwzględnieniem ujętych w pierwszej edycji Folio niewielkich zmian i poprawek językowych.

Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.Polona – polska biblioteka cyfrowa, w której udostępniane są zdigitalizowane książki, czasopisma, grafiki, mapy, muzykalia, druki ulotne oraz rękopisy pochodzące ze zbiorów Biblioteki Narodowej oraz instytucji współpracujących.

Treść sztuki[ | edytuj kod]

Akcja sztuki rozgrywa się prawie w całości na zamku króla Danii w Elsynorze (Helsingør) i rozpoczyna się po nagłej śmierci króla Hamleta. Na tron wstępuje jego brat Klaudiusz i żeni się z wdową po Hamlecie – królową Gertrudą.

Do kraju wraca z Wittenbergi syn zmarłego króla, również Hamlet. Zrozpaczony po śmierci ojca książę jest dodatkowo zgorszony postępowaniem matki, która wyszła za jego stryja niedługo po śmierci poprzedniego męża (w czasach Szekspira było to uznawane za kazirodztwo). Tymczasem na zamku zaczyna pojawiać się duch zmarłego króla Hamleta. Poinformowany o tym przez swego przyjaciela Horacego i oficerów straży książę spotyka się z Duchem. Ten wyznaje młodemu Hamletowi, iż został zabity przez brata – obecnego króla i każe synowi przysiąc, że zostanie przez niego pomszczony; zakazuje mu jednak mścić się na matce. Hamlet ma wątpliwości, czy Duch mówił prawdę, mógł być przecież diabłem, który przybrał jedynie postać jego ojca, by go oszukać i sprowadzić na złą drogę. Postanawia znaleźć dowody zbrodni. Przybiera pozę niezrównoważonego psychicznie szaleńca, który popada w apatię, przerywaną niekontrolowanymi wybuchami. Ma mu to dopomóc w śledzeniu poczynań stryja oraz uśpieniu jego czujności. Nie wiadomo do końca, czy objawy szaleństwa to tylko poza, czy wywołane są rzeczywiście przez szaleństwo (Hamlet myśli o samobójstwie).

Chronologia powstawania dzieł Shakespeare’a nie jest możliwa do ustalenia ani pod względem ich wydania drukiem, ani pod względem inscenizacji. Jest tak dlatego, że nie istnieje weryfikowalne źródło, z którego można by skorzystać, a także dlatego, że wiele z nich zostało wystawionych na scenie na długo przed publikacją. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Za zgodą króla Laertes, syn Poloniusza i brat Ofelii, wyjeżdża do Francji. Przed wyjazdem radzi Ofelii, by nie wierzyła w wyznania miłosne Hamleta, które, nawet jeżeli są prawdziwe, nie doprowadzą do niczego dobrego z powodu różnicy w pochodzeniu. Także Poloniusz zakazuje córce spotykać się z Hamletem, bojąc się o jej dobre imię.

Pierwsze Folio (ang. First Folio) – współczesna nazwa nadana pierwszemu opublikowanemu zbiorowi dzieł Williama Shakespeare’a; jego pełny tytuł brzmi: Mr. William Shakespeares Comedies, Histories, & Tragedies (Komedie, kroniki i tragedie pana Williama Szekspira). Wydano go w formacie folio, zawierał 36 dzieł. Został przygotowany w 1623 roku przez przyjaciół pisarza, kilka lat po jego śmierci. Kazirodztwo – rodzaj parafilii polegający na zachowaniu seksualnym w stosunku do osoby blisko spokrewnionej, ale także osób spowinowaconych, np. poprzez adopcję czy małżeństwo krewnego. W wielu kulturach kazirodztwo pozostaje tematem tabu. Najczęściej tłumaczy się je zwiększonym ryzykiem wystąpienia u potomstwa wad wrodzonych, niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej oraz przedwczesnej śmierci. Jest ono tym większe, im wyższy jest stopień pokrewieństwa genetycznego rodziców.

Król i królowa nie wiedzą co jest przyczyną obłędu księcia; przysyłają do niego jego szkolnych przyjaciół, Gildensterna i Rozenkranca. Hamlet domyśla się jednak, że są oni szpiegami pary królewskiej i udziela na ich pytania wymijających odpowiedzi. Odpowiedź na powody obłędu Hamleta podsuwa Klaudiuszowi Poloniusz, który wcześniej zakazał Ofelii spotykać się z Hamletem. Teraz doszedł do wniosku, że Hamlet jest nieszczęśliwy z powodu niespełnionego uczucia do dziewczyny. Organizuje spotkanie młodych, któremu przysłuchują się on i Klaudiusz. Według planu Poloniusza Hamlet ma wyznać na tym spotkaniu miłość. Ten jednak w dosyć brutalny sposób mówi Ofelii, żeby nie robiła sobie nadziei na związek z nim.

Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.Sarah Bernhardt, właściwie Henriette Rosine Bernardt (ur. 22 października 1844 w Paryżu, zm. 26 marca 1923 tamże; pochowana na Cmentarzu Père-Lachaise) – francuska aktorka. Występowała głównie w teatrach Paryża, w latach 1872-1880 w Comédie-Française. Była znana z teatralnych ról dramatycznych.
„Sztuka w sztuce”, ilustracja Daniela Maclise (1806-1870) do jednego z wydań dzieł Szekspira

Świetną okazją do uzyskania poszlak zbrodni okazuje się przyjazd do zamku aktorów (znajomych Hamleta). Hamlet prosi o wystawienie Zabójstwa Gonzagi, ale przerabia treść sztuki tak, aby przypominała ona zamordowanie króla Hamleta. Klaudiusz widząc, że aktorzy odgrywają spektakl przypominający jego własną zbrodnię, unosi się gniewem i wychodzi. Widzi to zarówno Hamlet, jak i poproszony o obserwowanie króla Horacy. Hamlet uzyskuje więc poszukiwaną poszlakę, jednak równocześnie demaskuje się – Klaudiusz już wie, że Hamlet zna prawdę o jego zbrodni. Hamlet ma możliwość zabicia króla w czasie modlitwy, nie czyni jednak tego tłumacząc się, iż gdyby zabił modlącego się, ten mógłby zamiast do piekła trafić do nieba.

Helsingør (d. pol. Elsynor) – duńskie miasto na północnym wschodzie Zelandii, położone 40 km na północ od Kopenhagi nad cieśniną Sund. W tym miejscu cieśnina ma 4 km szerokości. Na przeciwległym brzegu cieśniny znajduje się bliźniacze szwedzkie miasto Helsingborg. Podróż promem między miastami zajmuje 20 min.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Królowa spotyka się z synem i próbuje czynić mu wymówki. Ten oskarża ją o zdradę ojca i jego pamięci. W czasie rozmowy zabija ukrytego za kotarą Poloniusza, mając przez chwilę nadzieję, że to Klaudiusz. W czasie burzliwej rozmowy Hamleta z matką pojawia się Duch przypominając, że Hamlet przysiągł nie mścić się na niej. Ducha widzi tylko Hamlet, co sprawia, że matka bierze rozmowę między Hamletem a duchem za kolejny dowód szaleństwa syna. Hamlet uspokoiwszy się ukrywa ciało Poloniusza. Zostaje zatrzymany na rozkaz króla i jeszcze tego samego dnia wysłany do Anglii. Klaudiusz postanawia pozbyć się bratanka. Wysyła z Hamletem Gildensterna i Rozenkranca, dając im list, na podstawie którego Hamlet miał zostać uwięziony i zabity. Po drodze Hamlet napotyka wojska norweskie pod wodzą Fortynbrasa maszerujące na Polskę. Na statku Hamlet wykrada list Klaudiusza i zmienia jego treść, wydając tym samym wyrok śmierci na Gildensterna i Rozenkranca. Statek atakują piraci. Hamlet zostaje wzięty do niewoli, piraci jednak odstawiają go do Danii.

Król Hamlet – postać fikcyjna ze sztuki William Szekspira Hamlet, zamordowany król Danii, ojciec Hamleta, mąż Gertrudy, brat KlaudiuszaKról Klaudiusz – postać fikcyjna ze sztuki Hamlet Williama Szekspira, król Danii, mąż Gertrudy, stryj Hamleta, bratobójca i królobójca.

Do kraju tymczasem z Francji wraca Laertes, syn Poloniusza, brat Ofelii. Wywołuje rebelię i wdziera się do zamku, żądając ukarania zabójcy Poloniusza. Klaudiusz uspokaja Laertesa, obiecując mu zorganizowanie sprawiedliwego procesu. Obiecuje także, iż nie będzie dłużej osłaniał Hamleta. Kolejnym, po śmierci ojca, ciosem dla Laertesa jest obłęd Ofelii, w jaki popadła po śmierci ojca.

Juliusz Cezar – sztuka autorstwa Williama Shakespeare’a, napisana w roku 1599. Opowiada o spisku przeciwko rzymskiemu dyktatorowi, Juliuszowi Cezarowi, jego zabójstwie i następstwach tego wydarzenia. To pierwsza ze sztuk związanych z Rzymem oparta na prawdziwych wydarzeniach. DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.

Do Elsynoru powraca Hamlet. Trafia na pogrzeb Ofelii, która utopiła się w rzece (najprawdopodobniej popełniając samobójstwo); ma miejsce ostra wymiana zdań między Hamletem a Laertesem, który wini go za utratę ojca i siostry. Postanawia wykorzystać to Klaudiusz. Proponuje Laertesowi pojedynek z Hamletem. Laertes wpada na pomysł, by posmarować trucizną klingę swojej broni, a król planuje podać Hamletowi w czasie walki kielich z zatrutym winem. Hamlet, chociaż żałuje swoich ostrych słów wobec Laertesa, przyjmuje wyzwanie. W czasie pojedynku Laertes rani Hamleta, jednak w ferworze walki zatruty floret przechodzi do rąk Hamleta, który także rani swojego przeciwnika. Tymczasem zatrute wino wypija królowa, przez co umiera. Laertes przed śmiercią wyznaje Hamletowi prawdę o zdradzie swojej i Klaudiusza. Hamlet zabija króla. Umierając wyraża prośbę, by nowym władcą Danii został Fortynbras. Tuż po śmierci Hamleta do zamku przybywają Fortynbras powracający z wojny z Polską i posłowie angielscy z informacją o śmierci Gildensterna i Rozenkranca. Horacy, który w obliczu tragedii także chciał wypić zatrute wino, oznajmia im o ostatniej woli księcia.

Zestawienie przegląd dzieł Williama Shakespeare’a omawia pod względem gatunkowym, a także przedstawia w układzie tabelarycznym utwory napisane przez Williama Szekspira. Obejmuje tylko te, co do których nie ma wątpliwości, iż zostały napisane przynajmniej w części przez barda ze Stratford (akceptowane są także sztuki stworzone we współpracy z innymi dramaturgami). Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Stanisław Barańczak (ur. 13 listopada 1946 w Poznaniu) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz poezji, jeden z najważniejszych twórców Nowej Fali, działacz Komitetu Obrony Robotników. Używał pseudonimów (m.in.) Barbara Stawiczak oraz Szczęsny Dzierżankiewicz i Feliks Trzymałko.
Jakub I Stuart (ur. 19 czerwca 1566 w Edynburgu, zm. 27 marca 1625 w Theobalds House) – król Szkocji (jako Jakub VI) w latach 1567-1625 i król Anglii w latach 1603-1625. Syn Henryka Stuarta, lorda Darnleya, i Marii I Stuart, królowej Szkocji, córki króla Jakuba V Stuarta. Pierwszy król Anglii z dynastii Stuartów. Jego panowanie było początkiem unii personalnej Anglii ze Szkocją.
Arcydzieło literackie – dzieło literackie powszechnie uznawane za wyróżniające się pod względem wartości artystycznych. Dzieło takie w opinii dużej grupy ludzi stanowi dobro kultury o szczególnym znaczeniu dla ogółu odbiorców, nawet tych, którzy go nie znają z własnej lektury.
Dawid Jung (ur. 17 stycznia 1980 w Kłecku) – poeta, edytor, krytyk literacki i teatralny, tenor, badacz kultury, regionalista.
Ofelia – postać fikcyjna, bohaterka sztuki Williama Szekspira "Hamlet", córka Poloniusza, siostra Laertesa, ukochana Hamleta, dwórka króla Danii.
Półwysep Jutlandzki (Jutlandia, duń. Jyske Halvø, Jylland, niem. Jütland) – półwysep położony w północnej Europie, oblany morzami Bałtyckim i Północnym.
Kontestacja (fr. contestation – spór, negacja; od łac. contestari protestować) – sprzeciw, najczęściej przeciwko systemowi społecznemu i politycznemu, wyrażany publicznie poprzez wypowiedzi i zachowanie. Wypowiedzi kontestujące mogą mieć charakter werbalny lub pozawerbalny, np. poprzez sztukę. Kontestacja jest skrajnym przeciwieństwem konformizmu.

Reklama