Halina Krzanowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Halina Krzanowska (ur. 20 lipca 1926 w Żabiu, zm. 2 sierpnia 2004 w Krakowie) – polska uczona, biolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek PAN.

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Cmentarz Rakowicki – jeden z największych cmentarzy w Krakowie o powierzchni 42 ha. Położony jest w całości na terenie Dzielnicy I Stare Miasto.

Życiorys[ | edytuj kod]

Była córką Kazimierza Datki (funkcjonariusza Straży Granicznej) i Haliny ze Szczepowskich (secundo voto Safarewiczowej, językoznawcy, profesora UJ). Absolwentka UJ (1948), obroniła doktorat w 1949, habilitowała się w 1962; od 1971 profesor nadzwyczajny, od 1978 z tytułem profesora zwyczajnego. W 1986 została członkiem korespondentem PAN, następnie członkiem rzeczywistym; od 1990 członek rzeczywisty PAU. Po studiach pracowała jako asystent w Zakładzie Anatomii Porównawczej UJ (do 1952), następnie jako adiunkt w Zakładzie Biologii Eksperymentalnej Instytutu Zootechniki w Puławach (1952–1962); od 1962 ponownie związana z UJ, była wieloletnim kierownikiem Zakładu Genetyki i Ewolucjonizmu w Instytucie Zoologii (od 1964) oraz profesorem uczelni od 1971. W latach 1969–1980 przewodniczyła Komisji Biologii Zwierząt Doświadczalnych PAN.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Autorka około 100 prac z zakresu genetyki zwierząt; zajmowała się analizą zjawiska heterozji, dziedziczeniem nienormalności plemników, genetycznymi czynnikami zapłodnienia oraz hodowlą i genetyką zwierząt laboratoryjnych. Ogłaszała publikacje w pismach naukowych polskich i zagranicznych, była ponadto współautorką książek:

Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” – odznaczenie państwowe okresu PRL, wręczane wraz z tytułem honorowym jako nagroda dla najbardziej zasłużonych nauczycieli i innych pracowników pedagogicznych, w uznaniu roli nauczyciela w dziele socjalistycznego wychowania i nauczania. Jeden z tzw. orderów chlebowych.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
  • Embriologia (1972)
  • Zwierzęta laboratoryjne (1974)
  • Wprowadzenie do genetyki populacji (1982)
  • Podstawy embriologii zwierząt (1983).
  • W latach 1973–1987 redaktor naczelny czasopisma "Zwierzęta Laboratoryjne".

    Członek honorowy Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika, laureatka nagród Ministra Edukacji Narodowej, została odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz odznaką Zasłużony Nauczyciel PRL. Została pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Halina Safarewiczowa (ur. 5 lipca 1904 w Grybiszkach w b. powiecie brasławskim, zm. 28 listopada 1980 w Krakowie) – polska filolog, językoznawca, rusycystka i polonistka. Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Matka prof. Haliny Krzanowskiej (z pierwszego małżeństwa – z Kazimierzem Datką). Żona prof. Jana Safarewicza.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Józefa Styrna: Memorial Halina Krzanowska (ang.)
    2. Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803-2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 149, ISBN 978-83-233-4527-5.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Prof. dr hab. czł. rzecz. PAN Halina Krzanowska, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2020-05-14].
  • Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.Puławy (jid. פּילעװ, Pilew) – miasto w zachodniej części województwa lubelskiego w pobliżu granicy województwa mazowieckiego, położone nad Wisłą, na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły. Ośrodek przemysłowy (przemysł chemiczny, budowlany, farmaceutyczny, itp.), naukowy (5 instytutów naukowo-badawczych, szkolnictwo wyższe), turystyczno-kulturalny: będące częścią trójkąta turystycznego Puławy - Kazimierz Dolny - Nałęczów, ponadto ośrodek: muzealnictwa (pierwsze muzeum na Ziemiach Polskich, a zarazem najstarsze muzeum w Europie Środkowej), węzeł komunikacyjny (port rzeczny, 2 przeprawy mostowe, główne szlaki komunikacji drogowej i kolejowej, w przyszłości cywilny port lotniczy w pobliskim Dęblinie, itp.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Straż Graniczna (SG) – jednolita, umundurowana, w pełni zawodowa formacja typu policyjnego. Została powołana do życia ustawą z dnia 12 października 1990, jej funkcjonowanie rozpoczęło się 16 maja 1991 wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Wykonuje zadania związane z ochroną granicy państwowej i kontrolą ruchu granicznego. Nadzór nad formacją sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej.
    Polska Akademia Umiejętności (w skrócie PAU, do 1919 pod nazwą Akademia Umiejętności, w skrócie AU) – instytucja naukowa mająca status stowarzyszenia, korporacja uczonych skupiająca elitę kadry naukowej.
    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) – katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich funkcjonujący od lipca 2002 roku. Katalog obejmuje pozycje ze wszystkich katalogów rozproszonych naukowych bibliotek uniwersyteckich tworzących NUKAT. Obecnie jest to 130 bibliotek naukowych, w tym 37 z Warszawy oraz 17 z Krakowa, w dalszej kolejności są biblioteki gdańskie (10), wrocławskie (10) oraz łódzkie (9).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.
    Ośrodek Przetwarzania Informacji (OPI) - jednostka badawczo-rozwojowa nadzorowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (wcześniej przez Komitet Badań Naukowych). Jej zadaniem jest ułatwienie szybkiego dostępu do aktualnej i kompleksowej informacji o nauce polskiej.

    Reklama