HSK Kormoran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

HSK-8 "Kormoran" - niemiecki krążownik pomocniczy z okresu II wojny światowej (oznaczenia niemieckie: Handelsstörkreuzer 8 (HSK-8), "Schiff 41"; oznaczenie kodowe alianckie Raider G). Prowadził działania rajderskie przeciw alianckiej żegludze, występując jako statek handlowy neutralnej lub sojuszniczej bandery. Najbardziej znany był z zatopienia australijskiego lekkiego krążownika HMAS "Sydney" w listopadzie 1941, podczas bitwy, w czasie której także "Kormoran" został zniszczony.

Wyrzutnia torpedowa — odporna na ciśnienie wody struktura wyposażona we wrota wylotowe z przodu oraz zamkowe zamknięcie wsadowe, służąca do wystrzeliwania torped lub innych aparatów pływających z okrętu, a dawniej także z lądu. Z uwagi na sposób wystrzeliwania torpedy, wyrzutnie mogą przybrać postać wyrzutni impulsowych, bądź występujących niezależnie od nich wyrzutni swobodnego wypływania (swim-out).Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

"Kormoran" został zbudowany w stoczni Germaniawerft w Kilonii i zwodowany 15 września 1938 roku jako statek handlowy - motorowiec "Steiermark" dla linii żeglugowej Hamburg-America Line. Przemianowany na "Kormoran" wszedł do służby w Kriegsmarine jako krążownik pomocniczy 9 października 1940 dowodzony przez Fregattenkapitäna (kmdr. por.) Theodora Detmersa.

Krążownik pomocniczy – historyczna klasa okrętów powstałych przez przebudowę i uzbrojenie dużych lub średnich statków cywilnych, używana głównie w okresie pierwszej i drugiej wojny światowej. Spotykanym anglojęzycznym skrótem jest AMC (ang. armed merchant cruiser).Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.

Tonaż brutto "Kormorana" wynosił 8736 ton rejestrowych, wyporność - 19 900 ton, prędkość maksymalna 18-19 węzłów. Okręt był pierwszym przykładem relatywnego sprawdzenia się taktyki zamaskowanego statku handlowego, używanego przez Kriegsmarine do zwalczania linii żeglugowych aliantów w czasie II wojny światowej. "Kormoran", będący największym z niemieckich rajderów, operował na południowym Atlantyku, Oceanie Indyjskim i południowym Pacyfiku. Podobnie jak inne niemieckie krążowniki pomocnicze miał silne uzbrojenie główne: sześć zamaskowanych dział kalibru 150 mm, wyrzutnie torped i wodnosamoloty, ale słaba odporność, wynikająca z konstrukcji statku handlowego, brak opancerzenia, systemów kierowania ogniem i niska prędkość, nie dorównywały ówczesnym okrętom wojennym. Sukcesy rajderów opierały się na zaskoczeniu i kamuflażu. W ciągu 352 dni rejsu, od 3 grudnia 1940, "Kormoran" zatopił jedenaście statków handlowych o łącznej nośności 68 724 ton.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

Ostateczne spotkanie z HMAS "Sydney"[ | edytuj kod]

19 listopada 1941 australijski krążownik lekki HMAS "Sydney" napotkał "Kormorana" na Oceanie Indyjskim, na zachód od wybrzeży Australii, prawdopodobnie pomiędzy miejscowościami Carnarvon i Geraldton. W tym czasie niemiecka jednostka podawała się za holenderski drobnicowiec "Straat Malakka".

Krążownik lekki – klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników, powstała na początku XX wieku. Intensywnie używane podczas obu wojen światowych. Obecnie, podobnie jak i inne okręty artyleryjskie, klasa zanikła. Do tej klasy należały też krążowniki przeciwlotnicze.Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
Łódź ratunkowa z Kormorana, która dotarła do brzegu z 52 marynarzami, dziś eksponowana w Carnarvon

Według zeznań załogi "Kormorana", australijski okręt nie był przygotowany do boju, a jego działa nie były wycelowane w "Kormorana", chociaż obrócone w jego kierunku. "Sydney" podszedł blisko do zamaskowanego statku, chcąc go skontrolować i wówczas otrzymał ok. 50 trafień z dział 150 mm, zanim zdołał odpowiedzieć. Dowództwo okrętu zginęło prawdopodobnie przy pierwszych salwach. Artylerii głównej krążownika udało się jednak trafić kilkoma pociskami i zniszczyć maszynownię korsarza, wywołując pożar na śródokręciu. Oba ciężko uszkodzone okręty zaczęły się od siebie oddalać. "Sydney" był widziany przez załogę "Kormorana" po raz ostatni, gdy odnotowano silne wybuchy na linii horyzontu. "Sydney" zaginął bez wieści z całą załogą.

Statek motorowy (MS lub M/S z ang. motor ship, MV z ang. motor vessel) - statek napędzany silnikiem spalinowym, np. MS "Gorlice".Kriegsmarine (die Kriegsmarine, rodzaj żeński; niem. tłum. Kriegs - wojenna i Marine - marynarka) - marynarka wojenna III Rzeszy Niemieckiej, część sił zbrojnych Niemiec istniejąca w latach 1935-1945 w ramach Wehrmachtu.

Tymczasem "Kormoran" również skazany był na zagładę. Pozbawiony napędu, z ogniem gwałtownie zbliżającym się do magazynu min, był nie do uratowania. Detmers musiał nakazać opuszczenie okrętu. Założono ładunki wybuchowe i pozostali przy życiu marynarze zeszli do łodzi ratunkowych (później, na wzburzonym morzu, jedna z nich - wypełniona głównie ok. 40 rannymi - przewróciła się i zatonęła). Krótko po północy ładunki wybuchowe eksplodowały, a w 25 minut później wyleciały w powietrze miny. Całe śródokręcie i rufa zamieniła się w morze ognia (płomienie strzelały na 300 metrów w niebo), a "Kormoran" poszedł na dno rufą naprzód.

Kamuflaż – czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami lub potencjalnymi ofiarami.Australia Zachodnia – największy stan Australii, jego powierzchnia pokrywa prawie jedną trzecią powierzchni kontynentu australijskiego. Graniczy z Australia Południową i Terytorium Północnym.

Detmers i około 320 członków załogi zostało uratowanych przez australijskie statki "Yandra", "Koolinda" i "Centaur". Do końca wojny pozostali oni w australijskich obozach jenieckich i uzyskali zwolnienie w roku 1947.

Zatopienie dużego i nowoczesnego krążownika przez uzbrojony statek handlowy było wydarzeniem bez precedensu w historii wojen na morzu. Fakt, że jedynymi świadkami bitwy i zagłady "Sydney" byli członkowie załogi "Kormorana", doprowadził po wojnie do zrodzenia się wielu kontrowersji (m.in. na temat, czy "Kormoran" rozpoczynając ostrzał, występował jako wojenna jednostka niemiecka), spekulacji i teorii konspiracyjnych, jak np. rzekomy udział w walce japońskiego okrętu podwodnego.

Zatoka Rekina (ang. Shark Bay) – to duża, stosunkowo płytka zatoka, wcinająca się w wybrzeże Australii w miejscu najbardziej wysuniętym na zachód. Położona jest około 650 kilometrów na północ od miasta Perth. Na północnym krańcu zatoki leży miejscowość Carnarvon.Wodnosamolot (albo: hydroplan) – samolot przystosowany konstrukcyjnie do startu i lądowania (wodowania) z powierzchni wody.

16 marca 2008 roku, w ramach wyprawy poszukiwawczej mającej na celu odnalezienie wraku HMAS Sydney, wrak "Kormorana" został zlokalizowany (26° 05' 49.4" S 111° 04' 27.5" E), ok. 150 km na zachód od Zatoki Rekina.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Theodor Anton Gunther Detmers (ur. 22 sierpnia 1902 w Witten, zm. 4 listopada 1976 w Hamburgu) – niemiecki wojskowy, komandor Kriegsmarine, dowódca niszczyciela "Hermann Schoemann" i krążownika pomocniczego HSK Kormoran.
Ocean Indyjski (Indyk) – trzeci pod względem wielkości zbiornik wodny na świecie, zajmujący około 20% powierzchni Wszechoceanu. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Indyjski.
Friedrich Krupp Germaniawerft — niemieckie przedsiębiorstwo stoczniowe zlokalizowane w w Gaarden koło Kilonii, jedna z największych i najważniejszych stoczni okrętów podwodnych dla Kaiserliche Marine podczas pierwszej wojny światowej oraz Kriegsmarine w trakcie drugiej wojny światowej. Nazywana jest niekiedy "Germaniawerft" bądź "stocznią Germania". Oprócz U-Bootów Germaniawerft budowała jednak także okręty innych klas: pancerniki, krążowniki oraz niszczyciele, oraz statki cywilne. Zniszczona w trakcie drugiej wojny światowej, nie została po 1945 roku reaktywowana, jednakże w późnych latach 60. teren dawnej stoczni został nabyty przez Howaldtswerke-Deutsche Werft z przeznaczeniem na miejsce budowy okrętów podwodnych.
Bitwa HMAS Sydney z HSK Kormoran – bitwa morska, która odbyła się 19 listopada 1941 na Oceanie Indyjskim w pobliżu zachodniego wybrzeża Australii między australijskim krążownikiem lekkim HMAS „Sydney” i niemieckim krążownikiem pomocniczym HSK „Kormoran”.
Węzeł (ang.: knot), w skrócie w. (ang.: kn lub kt albo kts) – jednostka miary, równa jednej mili morskiej na godzinę. Stosowana do określania prędkości morskich jednostek pływających, a w części państw i w ruchu międzynarodowym także statków powietrznych (samolotów, śmigłowców, szybowców, balonów). Ponadto w meteorologii – pomocniczo do określania prędkości wiatrów i prądów morskich (zasadniczą jednostką jest m/s). W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.
Kilonia (niem.: Kiel) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn (Schleswig-Holstein).

Reklama