Gyanendra Bir Bikram Shah Dev

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gyanendra)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gyanendra Bir Bikram Shah Dev (nep. ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाहदेव; Jñānendra Vīra Vikrama Śāhadeva) (ur. 7 lipca 1947) – król Nepalu na przełomie lat 1950 i 1951 oraz od czerwca 2001 do maja 2008, drugi syn króla Mahendry. Po raz pierwszy na krótko wstąpił na tron podczas powstania przeciw dziedzicznym premierom z rodziny Rana w 1950 roku. Drugi raz przyjął tytuł króla w 2001 roku po tym, jak jego bratanek i następca tronu książę Dipendra wymordował prawie całą rodzinę królewską, w tym ówczesnego króla Birendrę i popełnił samobójstwo.

Masakra rodziny królewskiej w Nepalu – zabójstwo dziewięciu i ranienie czterech członków nepalskiej rodziny królewskiej, dokonane 1 czerwca 2001 przez księcia i następcę tronu Dipendrę, zakończone jego samobójstwem.Język nepalski, nepali (dawne nazwy: gorkhali, khas kura) – język z grupy indoaryjskiej, z rodziny języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 17 mln ludzi – w tym ok. 11 mln (spis z 2001 r.) to mieszkańcy Nepalu (reszta to m.in. mieszkańcy północnych Indii – przede wszystkim okolic Dardżylingu) i Sikkimu.

Król Gyanendra dążył do utrzymania jak najsilniejszej pozycji w państwie, mimo że zgodnie z ustanawiającą monarchię konstytucyjną konstytucją z 1990 roku przyjętą za panowania jego brata, Birendry, król odgrywał małą rolę w rządzeniu krajem. W maju 2002 poparł premiera Sher Bahadur Deuba rozwiązując wybrany w 1999 roku parlament. W październiku 2002 zdymisjonował rząd Deuba i po raz pierwszy na krótko przejął bezpośrednią władzę nad państwem. W latach 2002 do 2005 trzykrotnie powoływał i odwoływał premierów. 1 lutego 2005 roku po raz drugi odwołał rząd Deuba oskarżając go o brak możliwości przywrócenia pokoju w kraju. Od 1996 Nepal ogarnięty był maoistowską rebelią. Od tego czasu król przejął całkowitą władzę w Nepalu.

Girija Prasad Koirala (ur. 20 lutego 1925, zm. 20 marca 2010 w Katmandu) – czterokrotny premier Nepalu, urząd ten pełnił w latach 1991-1994, 1998-1999, 2000-2001 oraz 2006-2008. Przewodniczący partii Kongres Nepalski.Dipendra Bir Bikram Shah Dev (ur. 27 czerwca 1971, zm. 4 czerwca 2001), formalny król Nepalu przez ostatnie trzy dni życia, sprawca masakry rodziny królewskiej 1 czerwca 2001.

Gyanendra obiecał, że „pokój i sprawna demokracja” zostaną przywrócone w ciągu trzech lat. Jednak wraz z wprowadzeniem bezpośredniej władzy królewskiej rozpoczęły się represje. Po ograniczeniu przez króla swobód obywatelskich organizacje międzynarodowe wyrażały obawy o bezpieczeństwo dziennikarzy i obrońców praw człowieka pracujących w kraju. Zniesiono wolność prasy, łamano konstytucyjne gwarancje wolności słowa oraz dokonywano bezprawnych aresztowań. Gyanendra stwierdził, że demokracja i postęp procesu pokojowego wykluczają się wzajemnie.

Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

W kwietniu 2006 w Katmandu rozpoczęły się demonstracje przeciwko bezpośredniej władzy królewskiej. Rząd, w odpowiedzi, wprowadził godzinę policyjną i rozpoczął rozpędzenie demonstracji, co spotkało się z potępieniem ze strony innych państw świata, w tym Indii oraz Stanów Zjednoczonych. 21 kwietnia 2006 Gyanendra wyraził gotowość powołania nowego premiera wybranego przez partie polityczne. 24 kwietnia 2006 Gyanendra przywrócił parlament, a 30 kwietnia powołał Girija Prasad Koirala na urząd premiera.

Nepal (nep. नेपाल trl. Nepāl, trb. Nepal; nazwa tymczasowa: Federalna Demokratyczna Republika Nepalu, nep. संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल trl. Saṁghīya Lokatāntrik Gaṇatantra Nepāl, trb. Sanghija Lokatantrik Ganatantra Nepal) – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami i na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami; bez dostępu do morza.Wolność słowa – prawo do publicznego wyrażania własnego zdania oraz poglądów, a także jego poszanowania przez innych. Współcześnie jest uznawana jako standard norm cywilizacyjnych, chociaż często nakładane są na nią pewne ograniczenia, np. w sprawach publicznego obrażania innych osób.

10 czerwca 2006 parlament pozbawił króla wpływu na władzę, w tym prawa weta. Z biegiem czasu król był coraz bardziej izolowany na scenie politycznej; w lipcu 2007 60 urodziny władcy zostały zignorowane przez nepalski rząd oraz ambasadorów Unii Europejskiej i Indii. 15 stycznia 2007 roku podpisano tymczasową konstytucję, na mocy której rozwiązano dotychczasowy parlament i powołano nowy, w skład którego wchodzą również maoiści, dotychczasowi rebelianci. Nowa konstytucja powierza sprawowanie funkcji głowy państwa premierowi do czasu wyłonienia w wyborach zaplanowanych początkowo na 20 czerwca 2007 nowego parlamentu. Wybory zostały jednak dwukrotnie przełożone, na 22 listopada 2007, a następnie na 10 kwietnia 2008 roku. 28 grudnia 2007 parlament zapowiedział ogłoszenie kraju republiką, ale formalnie nie zdetronizował Gyanendry, który przestał być królem dopiero 28 maja 2008 roku.

Birendra Bir Bikram Shah Dev (nep. वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेव, ur. 28 grudnia 1945 w Katmandu, zm. 1 czerwca 2001 tamże) – król Nepalu od stycznia 1972 do 1 czerwca 2001.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

Po oficjalnym zniesieniu monarchii parlament dał członkom rodziny królewskiej 15 dni na wyprowadzenie się z pałacu Narayanhity, który miał stać się muzeum. Król opuścił pałac 11 czerwca i przeniósł się do letniej, mniejszej rezydencji – Nagardżuna. Koronę królewską oraz większość wyposażenia były monarcha musiał zostawić państwu.

Wolność prasy (wolność druku, wolność mediów) – jedna z podstawowych wolności obywatelskich, oznaczająca funkcjonowanie prasy i druku bez prawnych i politycznych restrykcji czy ingerencji cenzury.Mahendra Bir Bikram Shah Dev (nep. महेन्द्र वीर विक्रम शाहदेव, ur. 11 czerwca 1920, zm. 31 stycznia 1972) – król Nepalu od 1955 do swojej śmierci w 1972. Następca i syn króla Tribhuvana, poprzednik i ojciec króla Birendry.




Reklama