Gwiazda (odznaczenie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gwiazda Iraku

Gwiazda – rodzaj odznaczenia, które może pełnić różne funkcje i zajmować różne miejsce w systemach odznaczeń wielu państw. Po pierwsze, istnieją odznaczenia, które mają kształt gwiazdy, ale ich nazwa nie zawiera wyrazu "gwiazda". Na przykład, liczne ordery w takim kształcie funkcjonowały w ZSRR (w tym najwyższe Order "Zwycięstwo") oraz w innych państwach bloku sowieckiego. Po drugie, gwiazda stanowi jedną z odznak wysokich orderów jednoklasowych lub wyższych klas orderów mających więcej niż jedną klasę, na przykład ustanowionego w 1348 roku angielskiego Orderu Podwiązki czy francuskiej Legii Honorowej. W Polsce gwiazda jest jednym z insygniów Orderu Orła Białego, Orderu Virtuti Militari I klasy, Orderu Odrodzenia Polski I i II klasy oraz nadawanego obywatelom innych państw Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej I i II klasy. Po trzecie, w różnych państwach istnieją odznaczenia posiadające w nazwie wyraz "gwiazda". Na przykład, jednym z najstarszych odznaczeń sowieckich był Order Czerwonej Gwiazdy ustanowiony 6 kwietnia 1930, medal Złota Gwiazda wręczano jako oznakę zaszczytnego tytułu Bohatera Związku Radzieckiego, od roku 1992 zaś w Rosji istnieje medal Złota Gwiazda dla osób wyróżnionych tytułem Bohatera Federacji Rosyjskiej. W USA medal Srebrna Gwiazda należy do wysokich (czwarte w hierarchii) odznaczeń wojskowych nadawanych za męstwo, istnieje też niższe odznaczenie wojskowe - medal Brązowa Gwiazda. Jednym z najstarszych odznaczeń rumuńskich jest Order Gwiazdy Rumunii. W niektórych państwach gwiazdy mają charakter pamiątkowych odznaczeń wojennych niższej rangi niż ordery, krzyże czy medale, zazwyczaj upamiętniają wojny, bitwy i inne działania zbrojne. Wiele z medali kampanii brytyjskich stanowią właśnie gwiazdy. Również w Polsce w 2007 roku utworzono gwiazdy jako odznaczenia wojskowe o charakterze pamiątkowym.

Straż Graniczna (SG) – jednolita, umundurowana, w pełni zawodowa formacja typu policyjnego. Została powołana do życia ustawą z dnia 12 października 1990, jej funkcjonowanie rozpoczęło się 16 maja 1991 wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Wykonuje zadania związane z ochroną granicy państwowej i kontrolą ruchu granicznego. Nadzór nad formacją sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej.Wojskowy Krzyż Zasługi z Mieczami – polskie odznaczenie przyznawane żołnierzom Wojsk Lądowych i innych rodzajów Sił Zbrojnych za zasługi w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych i stabilizacyjnych, nie bezpośrednio w starciu z przeciwnikiem. Jest jednym z odznaczeń wojskowych, które nadawane są w Polsce za działania zbrojne w czasie pokoju.

Gwiazdy w Polsce[ | edytuj kod]

Utworzenie[ | edytuj kod]

Gwiazdy zostały ustanowione ustawą z dnia 14 czerwca 2007 roku o zmianie ustawy z dnia 16 października 1992 roku o orderach i odznaczeniach, razem z Krzyżem Wojskowym, Wojskowym Krzyżem Zasługi, Wojskowym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Morskim Krzyżem Zasługi, Morskim Krzyżem Zasługi z Mieczami, Lotniczym Krzyżem Zasługi z Mieczami oraz Medalem za Długoletnią Służbę. Zmiana została wprowadzona w życie po upływie trzech miesięcy od momentu ogłoszenia, które nastąpiło 9 lipca 2007 roku. Równocześnie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2007 roku zmienił rozporządzenie z dnia 10 listopada 1992 roku w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń.

Order Czerwonej Gwiazdy (ros. Орден Краснoй Звезды) – radzieckie odznaczenie wojskowe ustanowione Uchwałą Prezydium Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR z 6 kwietnia 1930.Krzyż Zesłańców Sybiru – polskie odznaczenie (formalnie nieposiadające statusu odznaczenia państwowego) nadawane przez Prezydenta RP.

Zgodnie z treścią wyżej wymienionej ustawy "odznaczenia wojskowe o charakterze pamiątkowym mające w nazwie wyraz "Gwiazda" są nagrodą za nienaganną służbę w polskich kontyngentach wojskowych poza granicami państwa". W starszeństwie polskich odznaczeń zajmują miejsce po Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie, a przed wszystkimi nie nadawanymi obecnie odznaczeniami państwowymi, a także przed nadawanymi Krzyżem Zesłańców Sybiru, Krzyżem Wschodnim i Krzyżem Zachodnim.

Order Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i OjczyznaKrzyż Wojskowy – polskie odznaczenie przyznawane żołnierzom Sił Zbrojnych i osobom cywilnym za zasługi w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych i stabilizacyjnych. Jest jednym z odznaczeń wojskowych, które nadawane są w Polsce za czyny bojowe w czasie pokoju.

Nadawanie[ | edytuj kod]

Gwiazdy nadaje i wręcza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, z inicjatywy własnej, a także na wniosek ministra właściwego do spraw obrony lub ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Prezydent ma również prawo do pozbawienia gwiazdy osoby nią odznaczonej.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Odznaczenie – honorowe wyróżnienie o określonym znaku nadawane za szczególne zasługi lub wybitne osiągnięcia w różnych dziedzinach pracy zawodowej lub społecznej, za akty odwagi i poświęcenia, w celu upamiętnienia wydarzeń, udziału w wojnie, itp.

Zgodnie z zasadami nadawania mogą je otrzymać żołnierze, policjanci, osoby cywilne, funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Pożarnej, za co najmniej jeden dzień nienagannej służby rozpoczętej w ramach kontyngentu lub operacji wojskowej na danym terytorium. Odznaczenie może zostać nadane również obywatelom innych państw współdziałających z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej.

Order Podwiązki (pełna nazwa ang. The Most Noble Order of the Garter) – najwyższe cywilne i wojskowe odznaczenie Wielkiej Brytanii oraz jeden z orderów domowych panującej w tym kraju dynastii. W hierarchii starszeństwa orderów świata zajmuje drugie miejsce po papieskim Orderze Chrystusa.Brązowa Gwiazda (ang. Bronze Star) – gwiazda Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych przyznawana za odwagę w obliczu nieprzyjaciela, bohaterstwo lub przykładną służbę. Zajmuje jedenaste (do lutego 2013 – dziesiąte) miejsce według starszeństwa amerykańskich odznaczeń wojskowych. Może być nadana cudzoziemcom.

Nadawanie wojskowych odznaczeń o charakterze pamiątkowym mających w nazwie wyraz „Gwiazda”, za nienaganną służbę w okresie od dnia 1 stycznia 2002 do dnia 31 grudnia 2010 zostało uznane za zakończone z dniem 31 grudnia 2013.

Wygląd[ | edytuj kod]

Odznaką jest 44 mm patynowany na brązowo medal w kształcie czteropromiennej gwiazdy z dwoma skrzyżowanymi mieczami, ostrzami skierowanymi ku górze, z wypukłym monogramem z liter "RP" na górnym promieniu i wypukłym umieszczonym pośrodku napisem określającym nazwę państwa lub nazwę geograficzną terenu działania prowadzenia operacji. Na dolnym promieniu i między górnymi promieniami znajdują się stylizowane liście wawrzynu. Rewers składa się z wypukłego, dwuwierszowego napisu "PACI SERVIO", a poniżej jest miejsce na wygrawerowanie przez odznaczonego dat służby. Odznaczenie zawieszone jest na wstążce w barwie każdorazowo określanej dla poszczególnej Gwiazdy, szerokości 35 mm, z czerwonym paskiem szerokości 4 mm przez środek, mającym po bokach prążki białe szerokości 2 mm oraz po brzegach umieszczone symetrycznie połączone paski lub prążki w barwach flagi państwa lub terenu. Każdorazowy udział w zmianie kontyngentu lub operacji wojskowej oznacza się przez nałożenie na wstążkę okucia w kształcie listewki szerokości 5 mm, matowej, patynowanej na brązowo, z polerowanymi krawędziami, z umieszczoną pośrodku polerowaną cyfrą arabską, oznaczającą kolejną zmianę kontyngentu, lub taką samą listewkę z nazwą operacji wojskowej. Kolory baretki są identyczne ze wstążką.

Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.Bohater Związku Radzieckiego (ros. Герой Советского Союза – Gieroj Sowietskogo Sojuza) – najwyższy tytuł honorowy ZSRR.

Polskie gwiazdy[ | edytuj kod]

  • Gwiazda Iraku – ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z 31 lipca 2007, które weszło w życie 1 stycznia 2008;
  • Gwiazda Afganistanu – ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z 31 lipca 2007, które weszło w życie 1 stycznia 2008;
  • Gwiazda Czadu – ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z 12 lutego 2010, które weszło w życie 13 maja 2010;
  • Gwiazda Konga – ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z 12 lutego 2010, które weszło w życie 13 maja 2010;
  • Gwiazda Morza Śródziemnego – ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z 12 lutego 2010, które weszło w życie 13 maja 2010;
  • Gwiazda Załóg Lotniczych – ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z 4 maja 2012, które weszło w życie 5 sierpnia 2012.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz.U. z 2007 r. nr 123, poz. 848)
  • Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 lipca 2007 r. zmieniające rozporządzenie z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie opisu, materiału, wymiarów, wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń (Dz.U. z 2007 r. nr 151, poz. 1075)




  • Warto wiedzieć że... beta

    Silver Star, Silver Star Medal (pol. Srebrna Gwiazda, Medal Srebrnej Gwiazdy) – gwiazda Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych przyznawana żołnierzom sił zbrojnych USA za odwagę w obliczu nieprzyjaciela. W szczególnych wypadkach może być przyznana również żołnierzom innych państw. Jest to czwarte najwyższe amerykańskie odznaczenie wojskowe po Medalu Honoru, Krzyżu za Wybitną Służbę i Medalu za Wybitną Służbę. Odznaczenie może być nadane wielokrotnie. Kolejne nadanie jest oznaczane poprzez nałożenie na wstążkę (oraz baretkę) brązowej odznaki w formie pęku liści dębowych (oak leaf cluster) w Siłach Lądowych i Powietrznych, lub złotej pięcioramiennej gwiazdki w Marynarce Wojennej, Piechocie Morskiej i Straży Wybrzeża USA. Pięć odznak brązowych lub gwiazdek złotych jest zastępowanych odznaką względnie gwiazdką srebrną.
    Baretka odznaczenia – wąski pasek wstążki, barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia, noszony (przede wszystkim) na mundurze zamiast pełnej oznaki.
    Gwiazda Iraku – polskie odznaczenie pamiątkowe przyznawane żołnierzom Sił Zbrojnych i osobom cywilnym, uczestnikom Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku. Jest jednym z odznaczeń wojskowych, które nadawane są w Polsce w czasie pokoju.
    Polski system orderowo-odznaczeniowy – zhierarchizowany sposób nagradzania poprzez odznaczanie osób zasłużonych dla państwa polskiego, wyraz uhonorowania ich zasług zawodowych lub indywidualnego męstwa. Starszeństwo (hierarchia ważności, niekiedy określana również słowem precedencja) polskich orderów i odznaczeń państwowych jest regulowane przepisami prawa rangi ustawowej.
    Służba Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) – służba specjalna właściwa w sprawach ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności RP oraz bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, powołana na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 i podległa Ministrowi Obrony Narodowej. Służba pełni rolę kontrwywiadowczą.
    Morski Krzyż Zasługi z Mieczami – polskie odznaczenie przyznawane żołnierzom Marynarki Wojennej i innych rodzajów Sił Zbrojnych RP za zasługi w działaniach przeciw terroryzmowi lub podczas operacji pokojowych i stabilizacyjnych, nie walczącym bezpośrednio z przeciwnikiem. Jest jednym z odznaczeń wojskowych, które nadawane są w Polsce za działania zbrojne w czasie pokoju.
    16 października jest 289. (w latach przestępnych 290.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 76 dni.

    Reklama