• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gulbene



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Pałac (st.czes. palác, z wł. palazzo, z łac. palātium, Palātium, Palatyn) – reprezentacyjna budowla mieszkalna pozbawiona cech obronnych, rezydencja władcy, wielkopańska lub patrycjuszowska; od XIX w. także okazały gmach użyteczności publicznej, zwłaszcza siedziba władz lub instytucji państwowych.Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.

    Gulbene (hist. niem. Schwanenburg) – miasto na Łotwie, w Liwonii, w okręgu Gulbene; 9484 mieszkańców (2005). Nazwa miejscowości pochodzi od łotewskiego gulbis – łabędź.

    Przez miasto przepływa rzeka Krustalīce, prawobrzeżny dopływ Pededze. Gulbene położone jest w odległości 180 km od Rygi.

    Gulbene połączone jest linią wąskotorową z Alūksne (33 km długości; 750 mm). Po zamknięciu w 2012 szerokotorowego połączenia z Rygą jest to jedyne połączenie kolejowe tej miejscowości, której jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów jest położony nieco poza centrum duży, monumentalny dworzec kolejowy w stylu dworkowym z kilkoma nieużywanymi dziś peronami.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    Historia[ | edytuj kod]

    Na przełomie X i XI w. znajdował się tu gródek Liwów, była to budowla o konstrukcji drewniano-ziemnej. W 1244 roku zameczek ten podlegał arcybiskupowi ryskiemu. Na miejscu budowli o konstrukcji drewniano-ziemnej w 1340 roku wybudowany został solidny zamek z kamieni. W latach 1561–1621 Gulbene znajdowało się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, na terenie województwa wendeńskiego. Zamek arcybiskupów ryskich w Gulbene został zniszczony w 1577 r., w pierwszym etapie wojny polsko-rosyjskiej. W roku 1588 Stefan Batory nadał go wraz z resztą starostwa marienburskiego Olbrachtowi Łaskiemu.

    Gmina Kętrzyn – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.Bobrujsk (biał. Бабруйск, Babrujsk, ros. Бобруйск) – miasto w środkowej części Białorusi, stolica rejonu bobrujskiego w obwodzie mohylewskim, około 130 km na południowy wschód od Mińska, nad Berezyną; 215,0 tys. mieszkańców (2010).

    W okolicy dawnego zamku w pierwszej połowie XIX wieku rodzina von Wolff (pochodząca ze Śląska i nieutrzymująca kontaktów z von Wolffami z pobliskiego Stāmerienā) wzniosła dwa kompleksy pałacowe: biały pałac i czerwony pałac wraz z budynkami gospodarczymi, w tym ujeżdżalnię koni i oranżerię. Zespoły pałacowe w przeszłości położone były w oddaleniu od osiedla Gulbene, a obecnie znajdują się w obrębie miasta. Z pałaców w lepszym stanie zachowania jest czerwony. W latach siedemdziesiątych XX w. dobudowano do niego budynek z białej cegły, a całość wykorzystywana była na szkołę. Współcześnie (2008) w białej dobudówce mieści się siedziba gminy Stradi współpracującej z gminą Kętrzyn, a w dawnym pałacu centrum edukacyjne dla dorosłych. Dawna ujeżdżalnia zaadaptowana została na salę konferencyjną w 2007 r. Tworzy ona jeden kompleks z hotelem i restauracją. Odtworzony został już park krajobrazowy wchodzący w skład całego zabytkowego kompleksu. W dalszej kolejności nastąpi restauracja białego pałacu. Kompleks o nazwie „Vecgulbenes Muiža” należy do Elmārsa Pitury (Polak z pochodzenia).

    Liwowie – niewielka grupa etniczna zamieszkująca w Kurlandii na Łotwie (Wybrzeże Liwońskie), rdzenni mieszkańcy ziem, zamieszkiwanych przez Bałtów, czyli Łotyszy. Posługują się oni językiem liwskim, należącym do grupy języków ugrofińskich, spokrewnionym blisko z językiem estońskim i fińskim.Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

    Przy ulicy Brīvības oddzielającej zespoły pałacowe od terenu, na którym znajduje się kościół luterański, w roku 1929 postawiono pomnik dla uczczenia pamięci mieszkańców Gulbene i okolic, którzy zginęli w walce o niepodległość Łotwy. W czasie II wojny światowej pomnik został zniszczony przez Armię Czerwoną. Pomnik odrestaurowano w 1992 r.

    Pomnik – w architekturze, dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.Kaplica (łac. cappa zdrobniale capella kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolno stojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.

    Kościoły[ | edytuj kod]

    Kolejność niżej wymienionych kościołów jest adekwatna do liczby wiernych danego wyznania.

  • Na miejscu zburzonego w XVI w. zamku w latach 1838–1843 wybudowany został kościół luterański w stylu klasycystycznym. W czasie II wojny światowej została zniszczona dzwonnica i obrazy ołtarzowe. Współcześnie w kościele znajduje się jeden ołtarz wykonany z drewna dębowego w stylu neogotyckim z drugiej połowy XIX w., z tego okresu pochodzi też ambona. Przed kościołem znajduje się pomnik Marcina Lutra. Nabożeństwa w niedziele o godz. 13.00 i 15.00.
  • Parafia katolicka pw. „Przenajświętszego Sakramentu” w Gulbene jeszcze przed II wojną światową posiadała niewielką kaplicę. W latach 1996–1998 wybudowano tu nowy, okazały kościół z dwiema wieżami (24 m wysokości) od fasady. Kościół zaprojektował architekt Guntas Graudupers. W kościele są trzy ołtarze, w ołtarzu bocznym znajduje się obraz MB Agłońskiej. Sanktuarium Matki Bożej w Agłonie dla Łotwy jest odpowiednikiem polskiej Jasnej Góry. Organy znajdujące się w kościele wykonane zostały około 200 lat temu w Austrii. Kościół był konsekrowany 19 grudnia 1998 roku przez arcybiskupa Jānisa Pujatsa. Świątynia ta służy katolikom z miasta i okręgu Gulbene. Inwestycję zrealizowano przy udziale obecnego (2008) proboszcza Wiaczesława Bogdanowicza. Msze św. w niedziele o godz. 11.00, w poniedziałki i soboty o godz. 8.00, w pozostałe dni robocze o godz. 18.00. (Proboszcz obsługuje trzy parafie).
  • Liczną grupę w Gulbene stanowią baptyści, którzy posiadają tutaj niewielką świątynię.
  • W Gulbene funkcjonuje także cerkiew prawosławna, na miejscu kaplica w domu prywatnym i cerkiew w Stāmerienie.
  • Cerkiew (z gr. kyriaké – należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja – zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga.Gród, gard – prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, anglosaska geard lub yeard – otoczona wałem, murem lub ostrokołem.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Kolej wąskotorowa – kolej o prześwicie mniejszym niż określany jako normalny, czyli 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce – są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.
    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    Dzwonnica – budynek lub wydzielone pomieszczenie, w którym zawieszono dzwony, mający charakter sakralny lub świecki (np. beffroi przy ratuszu). Najczęściej w postaci wieży.
    Ambona (gr. szczyt, podwyższenie), kazalnica – w budownictwie sakralnym miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań. Przybierała różne formy architektoniczne: od trybuny wspartej na kolumnach (V-VI wiek) do konstrukcji zawieszonej na ścianie lub filarze z wejściem po schodkach. Ten drugi, najczęściej zachowany typ, rozwinięty w XVI wieku, złożony jest z korpusu-mównicy z parapetem (pulpitem), zaplecka i baldachimu. Baldachim zdobi na podniebieniu zwykle gołębica, a wieńczy figura. Przykrycie pulpitu – w kolorze dnia, nadaje ambonie charakter miejsca liturgicznego. W poprzednich epokach ambona była często bogato zdobiona, a w czasach baroku przybierała wyszukane formy, np. łodzi. Wtedy też umieszczano nieraz w kościołach dwie ambony, służące do dysput . (w Polsce np. w Bazylice św. Stanisława Biskupa Męczennika w Lublinie).
    Neogotyk – styl w architekturze, a także rzemiośle artystycznym, nawiązujący formalnie do gotyku, powstały około połowy XVIII wieku w Anglii i trwający do początku XX wieku, zaliczany do historyzmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.