Gubernia tobolska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa guberni tobolskiej
Herb guberni tobolskiej

Gubernia tobolska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego na terytorium zachodniej Syberii, utworzona ukazem Katarzyny II 19 stycznia/ 30 stycznia 1782 jako namiestnictwo tobolskie Carstwa Syberyjskiego, od 12 grudnia/ 23 grudnia 1796 ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni był Tobolsk. Zlikwidowana 2 marca 1920.

Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.

Graniczyła od północy z Oceanem Arktycznym, na północnym wschodzie z gubernią jenisejską, na wschodzie i południowym wschodzie z gubernią tomską, na południu z obwodem semipałatyńskim i obwodem akmolińskim, na zachodzie – z gubernią archangielską i wołogodzką (od których oddzielał ją grzbiet Uralu) i z zauralskimi częściami guberni permskiej i orenburskiej.

Ujezd (ros. уезд) – w Imperium Rosyjskim, a także w RFSRR w pierwszych latach po rewolucji październikowej, jednostka administracyjna niższego rzędu, czasem utożsamiana z powiatem.Obwód semipałatyński – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego w rosyjskiej Azji Środkowej, utworzona ukazem Mikołaja I 19 maja/31 maja 1854. Wchodził w skład generał-gubernatorstwa stepowego. Stolicą obwodu był Semipałatyńsk. Zlikwidowany w 1920.

Powierzchnia guberni wynosiła w 1897 – 1 385 000 km². Gubernia w początkach XX wieku była podzielona na 10 ujezdów.

Demografia[ | edytuj kod]

Ludność, według spisu powszechnego 1897 – 2 012 536 osób: Rosjan (88,6%), Tatarów (4,0%), Ukraińców (2,6%), Chantów (1,3%), Nieńców, Komiaków, Mansów i Kazachów.

Gubernia wołogodzka – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w północnej Rosji Europejskiej, utworzona ukazem Katarzyny II w 1780 jako namiestnictwo wołogodzkie, od 1796 ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni była Wołogda. Zlikwidowana w 1929.Paweł I Piotrowicz, ros. Павел I Петрович (ur. 1 października 1754 w Sankt Petersburgu, zm. 23 marca 1801 tamże) – cesarz Rosji w latach 1796–1801, wielki mistrz Zakonu Maltańskiego 1799-1801, wolnomularz

Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897[ | edytuj kod]

Bezpośrednio po wyparciu przez Armię Czerwoną z Syberii Zachodniej wojsk Białych admirała Aleksandra Kołczaka zwycięscy bolszewicy przenieśli władze administracyjne guberni do Tiumeni. 2 marca 1920 postanowieniem Rady Komisarzy Ludowych gubernia została zlikwidowana i zastąpiona gubernią tiumeńską (istniejącą do 1923). Od 1944 na terenie historycznej guberni znajduje się obwód tiumeński RFSRR, a obecnie Federacji Rosyjskiej.

Nieńcy (nazwa własna: nienyc, l. mn. nienycja, dawniej nazywani Samojedami, Jurat-Samojedami lub Juratami) – naród zaliczany do Samojedów, zamieszkujący północno-wschodni skrawek Europy i leżące przy nim azjatyckie obszary północno-zachodniej Syberii.Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Тобольская губерния Энциклопедия Брокгауза Ф.А. и Ефрона И.А.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Ukaz (ros. указ) – w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe. Ukaz jako nazwa aktu prawnego występuje obecnie również w państwach byłego ZSRR, np. Ukrainie lub Tatarstanie (najczęściej w formie dekretu głowy państwa).
    Gubernia archangielska (ros. Архангельская губерния) - jednostka administracyjna (gubernia) Imperium Rosyjskiego i RFSRR utworzona ukazem cara Piotra Wielkiego 29 grudnia 1708 jako gubernia archangelogorodska. Stolicą guberni był Archangielsk. Zlikwidowana w 1929.
    Komiacy (t. "Komi", "Komi-Zyrianie", dawniej "Zyrianie"; nazwa własna Komi, Komis) — lud ugrofiński zamieszkujący głównie Republikę Komi (Federacja Rosyjska), a także Półwysep Kolski i zachodnią Syberię. Obszary te zamieszkuje 293 - 418 tys. (w zależności przyjętego od kryterium narodowego — czytaj niżej) Komiaków, posługujących się językiem komi i rosyjskim.
    Gubernia jenisejska (ros. Енисейская губерния) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w środkowej Syberii, utworzona ukazem Aleksandra I w roku 1822 na propozycję Michaiła Sperańskiego. Stolicą guberni był Krasnojarsk. Zlikwidowana w 1925.
    Katarzyna II Wielka (ur. 2 maja 1729 w Szczecinie – zm. 17 listopada 1796 w Petersburgu) – księżniczka anhalcka Zofia Fryderyka Augusta, , żona wielkiego księcia, później cesarza rosyjskiego Piotra III, a po dokonaniu zamachu stanu samodzielna cesarzowa Rosji w latach 1762-1796. Podziwiana przez zachodnich filozofów za mądrość, umiłowanie wiedzy i sprzyjanie oświeceniu, nazywana przez nich „Semiramidą Północy”, w rzeczywistości rządziła niezwykle twardą ręką. Zezwoliła szlachcie na handel chłopami i zsyłanie buntowników na Syberię, krwawo stłumiła bunty kozackie i chłopskie. Uczestniczyła w rozbiorach Polski.
    Syberia (ros. Сибирь, Sibir’) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.
    Gubernia orenburska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w południowo-wschodniej Rosji Europejskiej - na Uralu i południowo-zachodnim Zauralu (część azjatycka guberni), utworzona w 1744 ukazem cesarzowej Elżbiety. W 1782 ukazem Katarzyny II przekształcona w namiestnictwo ufijskie, od 1796 ukazem Pawła I ponownie gubernia. Stolicą guberni był Orenburg. Zlikwidowana w 1928.

    Reklama