Gubernatorzy generalni Nowej Zelandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gubernator generalny Nowej Zelandii (ang. Governor-General of New Zealand, maor. Te Kāwana Tianara o Aotearoa) – urząd polityczny istniejący w Nowej Zelandii i stanowiący formalnie, choć nie realnie, najwyższe stanowisko władzy wykonawczej tego kraju.

Model westminsterski – według kryterium instytucjonalnego jeden z dwóch rodzajów modeli demokracji, charakteryzujący się następującymi cechami:Władza wykonawcza, egzekutywa – działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa).

Urząd ten został ustanowiony w 1917 roku, dziesięć lat po uzyskaniu przez Nową Zelandię statusu dominium brytyjskiego, analogicznie do podobnych urzędów w innych dominiach. Zastąpił wcześniejszy urząd gubernatora Nowej Zelandii, mający bardziej kolonialną genezę i charakter. Zasadniczą rolą ustrojową gubernatora generalnego jest reprezentowanie i zastępowanie w obowiązkach w Nowej Zelandii monarchy, który, ze względu na unię personalną między Nową Zelandią a Wielką Brytanią, niemal zawsze przebywa poza terytorium tego państwa. W praktyce, zgodnie z zasadami modelu westminsterskiego, na którym opiera się nowozelandzki system polityczny, gubernator generalny jest w całości podporządkowany rządowi z premierem na czele i wszystkie swoje kompetencje ustrojowe wykonuje w ścisłym porozumieniu z rządem, o ile obowiązujące prawo nie upoważnia go do działania samodzielnego. Sama nominacja gubernatora jest formalnie osobistym aktem królewskim, lecz zgodnie ze zwyczajem konstytucyjnym brytyjski (i zarazem nowozelandzki) monarcha zawsze akceptuje kandydata przedstawionego przez premiera Nowej Zelandii.

Język maori, maoryski, maoryjski – język, którym posługują się Maorysi, rdzenna ludność Nowej Zelandii. Jeden z trzech języków urzędowych tego państwa (pozostałe to język angielski i nowozelandzki język migowy). Posługuje się nim obecnie około 165 tys. osób. Na ponad 500 tysięcy Maorysów jedynie kilkanaście procent potrafi posługiwać się tym językiem.Gubernator Nowej Zelandii (ang. Governor of New Zealand) - urząd polityczny istniejący w Nowej Zelandii w latach 1840-1917 i stanowiący przez cały ten czas formalnie najwyższe stanowisko we władzy wykonawczej tego terytorium. W latach 1840-1852 gubernator posiadał faktycznie dyktatorską władzę nad całością spraw w kolonii. W 1852 Nowa Zelandia uzyskała autonomię i odtąd polityczny punkt ciężkości przesuwał się w stronę stanowiska premiera, zaś gubernator stawał się bardziej moderatorem miejscowej sceny politycznej i jej nadzorcą w imieniu rządu w Londynie. W 1907 Nowa Zelandia uzyskała status dominium brytyjskiego, a dziesięć lat później, zgodnie z praktyką w innych dominiach, urząd gubernatora został zniesiony i zastąpiony przez nieco odmienny w swym charakterze urząd gubernatora generalnego Nowej Zelandii

Lista gubernatorów generalnych Nowej Zelandii[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Lista gubernatorów i gubernatorów generalnych Nowej Zelandii, rulers.org (ang.) [dostęp 2014-02-01]




  • Warto wiedzieć że... beta

    Commonwealth realm – każde z 16 suwerennych państw, które będąc członkiem Wspólnoty Narodów uznaje brytyjskiego monarchę za własnego władcę. Premier każdego królestwa wspólnotowego (ang. Commonwealth realm) jest doradcą królowej i za jego lub jej sugestią wyznaczany zostaje gubernator. Ten ostatni jest oficjalnym reprezentantem monarchy brytyjskiego. W konsekwencji każdy z Commonwealth realm złączony jest unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
    Gubernator generalny - historycznie najwyższy stopień gubernatorski, nadawany najwyższym urzędnikom administracji kolonialnej, szczególnie (ale nie tylko) na terenie Imperium Brytyjskiego. Obecnie tytułu tego używają reprezentanci monarchy brytyjskiego w państwach Wspólnoty Narodów połączonych z Wielką Brytanią unią personalną (tzw. Commonwealth realms).

    Reklama