Grzyby mikroskopijne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Drożdże piekarnicze (Sacharomyces cerevisiae), różnicowa mikroskopia interferencyjna
Penicillium spp., również pod mikroskopem, barwione błękitem laktofenolowym z bawełny

Grzyby mikroskopijne (łac.  Micromycetes) – grzyby o niewielkich rozmiarach, przeciwieństwo grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes). Są to niezbyt precyzyjne pojęcia, używane jednak w mykologii przy tworzeniu różnego rodzaju zestawień gatunków i w innych opracowaniach. Do grzybów mikroskopijnych zalicza się gatunki o rozmiarach od mikroskopijnych (widocznych tylko pod mikroskopem) do bardzo małych, o rozmiarach do kilku milimetrów. Niektóre gatunki są zarówno grzybami makroskopijnymi, jak i mikroskopijnymi. Na przykład grzyby z rodzaju Ophiocordyceps tworzą mikroskopijnej wielkości owocniki, ale zanurzone w podkładkach o makroskopijnej wielkości. Do grzybów mikroskopijnych należą drożdże i grzyby strzępkowe, ale także liczne grzyby owocnikowe.

Saprotrofy, roztocza, mikrokonsumenci – (z gr. saprós - zgniły) – cudzożywne organizmy pobierające energię z martwych szczątków organicznych, rozkładając je do związków prostych. Są reprezentowane przez liczne drobnoustroje (bakterie, grzyby). Do niedawna uważano, że także niektóre rośliny lądowe (np. gnieźnik leśny) odżywiają się saprofitycznie, jednak mogą one pobierać substancje pochodzące z rozkładu szczątków jedynie dzięki mikoryzie (patrz rośliny saprofityczne), a zatem dzięki ścisłej symbiozie z odpowiednim gatunkiem grzyba. To stawia je bliżej roślin pasożytniczych niż prawdziwych saprotrofów. Tradycyjnie jednak mimo to wciąż bywają określane jako saprofity lub rośliny saprofityczne. Obecnie ten typ odżywiania określany jest jako myko-heterotrofia – w tym układzie pasożytniczym właściwym saprofitem jest grzyb, a nie roślina.Grzybówka krwista (Mycena haematopus (Pers.) P. Kumm.) – gatunek niejadalnych grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae).

Grzyby mikroskopijne obejmują bardzo liczne jednostki taksonomiczne, są też bardzo zróżnicowane pod względem biologicznym i ekologicznym. Należą do nich zarówno saprotrofy rozwijające się na obumarłych organizmach, jak i pasożyty roślin, zwierząt i innych grzybów, a także nadpasożyty. Liczba gatunków grzybów mikroskopijnych na świecie jest bardzo duża i wciąż opisywane są kolejne taksony. Liczba występujących w Polsce gatunków grzybów mikroskopijnych znana jest tylko w przybliżeniu. W 2008 r. trzej autorzy stworzyli pierwsze zbiorcze zestawienie takich grzybów. Liczy ono około 6 tysięcy gatunków, autorzy zastrzegają jednak, że jest to tylko wstępna i niekompletna lista, o czym świadczy już sam tytuł opracowania Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski. Ponadto część gatunków grzybów mikroskopijnych znajduje się w dwóch innych zestawieniach grzybów Polski: W. Fałtynowicza Porosty i grzyby naporostowe Polski i opracowaniu Lichenicolous Fungi of Poland a cataloque and key to species.

Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.Szpileczka czerniejąca (Spinellus fusiger (Link) Tiegh.) – gatunek grzybów należący do gromady sprzężniaków (Zygomycota).

Mimo niewielkich rozmiarów grzyby mikroskopijne mają bardzo duże znaczenie w medycynie, rolnictwie i leśnictwie. U ludzi i zwierząt wywołują choroby zwane grzybicami, w rolnictwie i leśnictwie są źródłem dużych strat, wywołują bowiem groźne i często trudne do zwalczenia choroby grzybowe.

Grzybowe choroby roślin – infekcyjne choroby roślin wywoływane przez grzyby (Fungi). Jest to duża grupa chorób o ogromnym znaczeniu w gospodarce człowieka, w rolnictwie i leśnictwie powodują one bowiem duże straty. Badaniem tych chorób (patogenezą) i wywołujących je patogenów zajmuje się fitopatologia.Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • grzyby niższe
  • protisty grzybopodobne
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, ​ISBN 978-83-89648-75-4​.
    2. Beatrice Senn-Irlet, Jacob Heilmann-Clausen, David Genney, Anders Dahlberg: Guidance for Conservation of Macrofungi in Europe. October 2007. [dostęp 2014-01-24]. Cytat: Document prepared for The Directorate of Culture and Cultural and Natural Heritage Council of Europe. Strasbourg. (ang.)
    3. J. Holeksa Mułenko (red.), Grzyby Babiej Góry [dostęp 2017-09-17].
    4. Krzysztof Frączek, Helena Bis, Jacek Grzyb, Dariusz Ropek, Jerzy Wieczorek. Występowanie grzybów toksynotwórczych i patogennych na powierzchni nasion oraz bulw roślin rolniczych uprawianych w okolicy składowiska odpadów komunalnych. „Proceedings of ECOpole”. 7 (1), s. 199–205, 2013. DOI: 10.2429/proc.2013.7(1)026 (pol.). 
    5. Wiesław Fałtynowicz, The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland. Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, ​ISBN 83-89648-06-7​.
    6. Czyżewska Krystyna, Martin Kukwa, Lichenicolous Fungi of Poland a cataloque and key to species, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2009, ​ISBN 978-83-89648-76-1​.
    7. Janusz Błaszkowski, Mariusz Tadych, Tadeusz Madej, Przewodnik do ćwiczeń z fitopatologii, Szczecin: Wyd AR w Szczecinie, 1999, ​ISBN 83-87327-23-9​.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Grzyb owocnikowy – grzyb wytwarzający owocniki. Grzybami owocnikowymi jest większość gatunków grzybów wyższych należących do klasy podstawczaków i workowców. Wśród grzybów owocnikowych wyróżnia się jeszcze grzyby kapeluszowe, u których owocnik zróżnicowany jest na kapelusz i trzon.




    Warto wiedzieć że... beta

    Grzyby wielkoowocnikowe (łac. Macromycetes, grzyby makroskopijne, „grzyby”, ang. macrofungi, mushrooms) jest to sztuczna grupa grzybów obejmująca gatunki o owocnikach widocznych gołym okiem, przez co rozumie się czasem rozmiary od 2 mm.
    Grzyby niższe – nieformalna nazwa nadawana różnym prymitywnym organizmom zaliczanym według niektórych ujęć taksonomicznych do grzybów nietworzącym owocników i produkującym w zarodniach nieokreśloną liczbę mejospor. Grupa ta przeciwstawiana jest tzw. grzybom wyższym z typów workowców i podstawczaków. Nazwa ta jest nieprecyzyjna i w zależności od ujęcia może dotyczyć różnych grup organizmów zaliczanych zarówno do królestwa grzybów, jak i protistów – m.in. takich jak skoczkowce, lęgniowce, sprzężniaki, przodorzęskowe, śluzowce, a nawet drożdżaki (należące do workowców).
    Nadpasożytnictwo, pasożytnictwo wyższych rzędów, hiperpasożytnictwo, hiperparazytyzm – rodzaj pasożytnictwa wyższego (drugiego, a nawet trzeciego) rzędu, w którym żywicielem pasożyta jest inny pasożyt, co może skutkować pozytywnym wpływem na ograniczenie jego działań na żywiciela podstawowego. Żywicielem nadpasożyta (hiperparasitus) jest pasożyt pierwszego lub drugiego stopnia.
    Saccharomyces cerevisiae – gatunek drożdży, którego poszczególne szczepy (drożdże piekarniane, drożdże górnej fermentacji, drożdże winiarskie, gorzelnicze) znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach spożywczych i posiadają ogromne znaczenie dla człowieka, który wykorzystywał je już w starożytności w piekarnictwie, browarnictwie czy później w gorzelnictwie.
    Mikroskop (stgr. μικρός mikros – "mały" i σκοπέω skopeo – "patrzę, obserwuję") – urządzenie służące do obserwacji małych obiektów, zwykle niewidocznych gołym okiem, albo przyjrzenia się subtelnym detalom obiektów małych, aczkolwiek widocznych nieuzbrojonym okiem. Mikroskop pozwala spojrzeć w głąb mikroświata.
    Ophiocordyceps Petch − rodzaj grzybów z rodziny Ophiocordycipitaceae. Należy do niego około 140 gatunków grzybów entomopatogenicznych będących pasożytami owadów.
    Drożdże (Saccharomyces Meyen ex E.C. Hansen) – rodzaj grzybów jednokomórkowych z rodziny drożdżakowatych (Saccharomycetaceae).

    Reklama