Hryćko Czarny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Grzegorz Czornyj)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hryćko Czarny, właściwie Hryćko Sawicz (ukr. Грицько Чорний) – hetman kozacki w latach – 1624, 1628, 1629–1630.

Krym (ukr. Крим, ros. Крым, krymskotatarski Qırım, Къырым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Pochodził z Czerkas. Jego pochodzenie społeczne nie jest znane.

Jako protegowany hetmana Koniecpolskiego – wybrany wczesną wiosną 1628 roku, ze starszyzny kozackiej na hetmana kozaków rejestrowych. Prowadził propolską politykę, skłaniając się do Unii greckokatolickiej.

W listopadzie 1628 roku zorganizował wyprawę na Krym. Część Kozaków odmówiła jej podjęcia (powodem był brak ciepłej odzieży). Dowodzone przez hetmana wojska poniosły porażkę pod Perekopem.

Hetman (czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann) – historyczna nazwa głównodowodzących armiami czeskich taborytów, (w tym Ukrainy).Taras Fedorowicz (właściwie Triasiło Fedorowicz) (ukr. Тарас Федорович) (daty życia nieznane) – hetman nierejestrowych kozaków zaporoskich, przywódca powstania antypolskiego 1630 roku.

Wczesną wiosną 1630 roku, na skutek niezadowolenia znacznej części kozactwa nierejestrowego, doszło do buntu pod przewodnictwem Tarasa Fedorowicza. Został pojmany przez zbuntowaną czerń i skazany na śmierć. Wyrok przez ścięcie rąk i głowy wykonał Tatar.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Zbigniew Wójcik: Hryćko Czarny. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 10. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1964, s. 54.
  2. Zbigniew Wójcik: Dziekie Pola w ogniu. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1968, s. 108.
  3. Leszek Podhorodecki: Sławni hetmani Rzeczypospolitej. Warszawa: 1994, s. 366.
  4. Antoni Mironowicz: Kościół prawosławny w dziejach dawnej Rzeczypospolitej. Białystok: Wydawn. Uniwersytetu w Białymstoku, 2001, s. 94.
Powstanie Fedorowicza (inaczej „Powstanie wypiszczyków” od „wypisanych z rejestru”) – antypolskie powstanie kozaków pod wodzą hetmana Tarasa Fedorowicza, wybuchłe na ziemiach ruskich I Rzeczypospolitej w 1630.Siły zbrojne - siły i środki wydzielane przez państwo do zabezpieczenia jego interesów i prowadzenia walki zbrojnej, obrony, ujęte w całość organizacyjną, składającą się z różnych rodzajów wojsk i służb.




Warto wiedzieć że... beta

Polityka (z gr. poly: mnogość, różnorodność; polis - miasto-państwo) – pojęcie właściwe naukom społecznym, rozumiane na wiele sposobów.
Perekop (ukr. i ros. Перекоп, tatarski Or Qapı) – wieś ukraińska, położona na Przesmyku Perekopskim (Krym), w rejonie armiańskim.
Odzież – okrycie ludzkiego ciała. Istnieją takie typy odzieży jak: służbowa (np. mundur, kitel), wizytowa (garnitur, suknia wieczorowa), sportowa (dres), ochronna (np. fartuch ochronny, rękawice ochronne), zwykła (domowa, np. szlafrok). Istnieje także odzież dla zwierząt.
Czerń (ukr. чернь) – termin utworzony w XVII wieku na określenie chłopstwa ruskiego, nie mającego statusu kozactwa, zamieszkującego tereny Ukrainy Naddnieprzańskiej, czyli województwa bracławskie, kijowskie i czernihowskie Rzeczypospolitej. Czernią nazywano m.in. chłopstwo biorące udział w powstaniach kozackich.
Kozacy, dawniej też Kazacy (ros. каза́ки, kazaki, ukr. коза́ки, kozaki z tur. quazzāq — "awanturnik") – nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych pogranicznych ziemiach Rzeczypospolitej i Rosji.
Kościół unicki (Unici) – chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, która przyłączyła się do Kościoła katolickiego na podstawie wzajemnej umowy wyznań i zachowując własny ryt liturgiczny, przyjmuje jednocześnie prymat papieża. Obok uznania prymatu papieża warunkiem koniecznym zawarcia unii jest istnienie sukcesji apostolskiej we wspólnocie aspirującej do katolicyzmu oraz apostolskiego symbolu wiary. Kościoły unickie zachowują częściową lub pełną (sui iuris) autonomię co do własnej organizacji – zależnie od ustaleń umowy.

Reklama