Gozan (zen)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gozan (jap. 五山 pięć gór, pięć wielkich świątyń) – system desygnowania pięciu najważniejszych świątyń buddyzmu zen przez siogunat Ashikaga, wywodzący się z podobnego systemu w Chinach. Został odrzucony wraz z upadkiem rodu Ashikaga.

Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.Kennin-ji (jap. 建仁寺, Kennin-ji) – pierwsza świątynia (czyt. jap.: tera; czyt. sinojap.: ji) zen w Japonii, zbudowana w Kioto. Główny obiekt sakralny szkoły rinzai.

Powstał w XIV w. i początkowo dotyczył tylko Kamakury. Wówczas do gozan desygnowano świątynie: Kenchō-ji, Engaku-ji, Jufuku-ji, Jōchi-ji i Jōmyō-ji. Później zastosowano go do świątyń w Kioto, gdzie wyznaczono: Tenryū-ji, Shōkoku-ji, Kennin-ji, Tōfuku-ji i Manju-ji.

Desygnowane świątynie były największymi ośrodkami nauki i sztuki w ówczesnej Japonii. Utrzymywały ścisłe kontakty z Chinami, a chińscy duchowni często byli opatami japońskich świątyń. Zajmowały się one studiami nad buddyzmem i konfucjanizmem, opracowywały słowniki, encyklopedie, zbiory prozy i poezji, rozwijały kaligrafię, malarstwo i inne sztuki. Pobierało w nich nauki wielu artystów, jak Musō Soseki, Sesshū Tōyō, czy Tenshō Shūbun.

Shōkoku-ji (Klasztor Wzajemności Państwa; jap. 相国寺; nazwa formalna Mannen-zan Shōkoku Shōten Zenji 萬年山相國承天禅寺) – jeden z najważniejszych klasztorów szkoły zen tradycji rinzai w rejonie Kioto.Klan Ashikaga (jap. 足利氏, Ashikaga-shi) – jeden z głównych, japońskich klanów arystokracji wojskowej, który ustanowił siogunat Muromachi i władał Japonią przypuszczalnie od 1336 do 1573.

Uwagi[ | edytuj kod]

  1. Termin "góra" w tym kontekście oznacza "świątynię" lub "klasztor", bowiem wiele klasztorów zbudowano w odizolowanych lasami górach.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Jolanta Tubielewicz: Kultura Japonii - słownik. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1996. ISBN 83-02-06378-9. (pol.)
Sesshū (jap. 雪舟, ur. 1420 r., zm. 1506 r.) – japoński malarz stylu suiboku-ga (monochromatycznego malarstwa tuszowego), mnich zen.Musō Soseki (1275–20 października 1351; jap. 夢窓疎石) – japoński mistrz zen szkoły rinzai, budowniczy klasztorów, opat wielu klasztorów, artysta zen i poeta, znany także jako Musō Kokushi.




Warto wiedzieć że... beta

Jufuku-ji (jap. 壽福寺, pełna nazwa to Kikokuzan Kongō Jufuku Zenji 亀谷山金剛寿福禅寺) – klasztor szkoły zen rinzai w Kamakurze, pierwszy klasztor zen w tym mieście.
Konfucjanizm (儒學, rúxué, lub 儒家, rújiā) – system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach przez Konfucjusza (Kong Fuzi, Kongzi) w V wieku p.n.e., a następnie rozwinięty m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny) w III wieku p.n.e. Konfucjanizm głosi, że zbudowanie idealnego społeczeństwa i osiągnięcie pokoju na świecie jest możliwe pod warunkiem przestrzegania obowiązków wynikających z hierarchii społecznej oraz zachowywania tradycji, czystości, ładu i porządku.
Kioto (jap. 京都市, Kyōto-shi, dosł. miasto stołeczne) – miasto w zachodniej części japońskiej wyspy Honsiu, stolica prefektury Kioto, dawna stolica Japonii i siedziba cesarza. Kioto jest częścią obszaru metropolitalnego Keihanshin (jap. 京阪神, Keihanshin) zamieszkiwanego przez ok. 18 mln osób.
Tōfuku-ji (jap. 東福寺) – kompleks klasztorny szkoły zen rinzai w południowej części Kioto. Jeden z wiodących klasztorów systemu gozan.
Kenchō-ji (jap. 建長寺) – kompleks klasztorny szkoły zen rinzai w Kamakurze, najstarszy klasztor zen w Japonii, wzór konstrukcyjny dla wszystkich średniowiecznych klasztorów japońskich.
Zen (jap. 禅 – "medytacja", z skt. ध्यान Dhyāna, poprzez chin. trad. 禪那, chin. upr. 禅那, 禅, pinyin: chánnà, chán) – nurt buddyzmu, który w pełni rozwiniętą formę uzyskał w Chinach (zob. chan), skąd przedostał się do Korei, Wietnamu i Japonii. Wywodzi się z rodziny buddyzmu mahajany, ale na przestrzeni wieków nabrał wyrazistego indywidualnego stylu, pełnego minimalizmu i zamierzonych paradoksów.

Reklama