• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gorgonopsia



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.Arctops – rodzaj drapieżnego terapsyda należącego do gorgonopsów. Występował w późnym permie na terenie dzisiejszej Republiki Południowej Afryki. Był jednym z największych przedstawicieli rzędu Gorgonopsia – osiągał 5 m długości, z czego na głowę przypadało 20–37 cm. Cechami charakterystycznymi tego rodzaju były silnie rozwinięte kły szczęki i masywna czaszka. Okno skroniowe jest równie wysokie co długie.
    Arctognathus curvimola
    Viatkogorgon
    Rubigea
    Aelurognathus

    Gorgonopsy (Gorgonopsia) – podrząd wymarłych synapsydów (gadów ssakokształtnych), obejmujący jedną rodzinę – Gorgonopsidae. Żyły w środkowym i późnym permie na terenach dzisiejszej południowej Afryki, Rosji i Chin. Były to zwierzęta drapieżne, średnich i dużych rozmiarów (do 4 m długości) o zróżnicowanym na siekacze, kły i trzonowce uzębieniu. Cechą charakterystyczną były duże kły wystające z pyska.

    Synapsydy, dawniej określane jako "gady ssakokształtne" (Synapsida, z gr. syn – razem + apsis – łuk) – grupa owodniowców powstałych w pensylwanie (ok. 318 - 299 mln lat temu) pod koniec karbonu; dominująca grupa kręgowców lądowych w permie i na początku triasu. Pierwotnie uważano, że wywodziły się z anapsydów, obecnie jednak przyjmuje się, że obie grupy wyewoluowały niezależnie z najprymitywniejszych owodniowców. Ich cechą charakterystyczną było występowanie w czaszce jednego, dolnego otworu skroniowego za każdym okiem (czaszka synapsydalna), gdzie były uczepione mięśnie szczęk.Zanim przywędrowały dinozaury lub Wędrówki z potworami, (Before the Dinosaurs: Walking With Monsters) – trzyodcinkowy film poświęcony życiu na Ziemi przed pojawieniem się dinozaurów. Wyprodukowany przez BBC w 2005 roku, film stanowi prequel seriali: Wędrówki z dinozaurami i Wędrówki z bestiami. W Polsce premiera nastąpiła w kwietniu 2006 roku na antenie TVP2. W oryginalnej wersji lektorem jest Kenneth Branagh, natomiast w polskiej wersji lektorem jest Maciej Gudowski, tłumaczem i redaktorem serii - Dorota Gostyńska, konsultantami wersji polskiej są: dr Izabela Olejniczak i Paweł Boniecki.

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Nazwa „Gorgonopsia” oznacza „twarze gorgon”. Odnosi się do 3 straszliwych sióstr z mitologii greckiej, z których najbrzydsza (Meduza) samym widokiem zamieniała w kamień. W liczbie pojedynczej Gorgonops to nazwa rodzajowa jednego z przedstawicieli grupy.

    Terocefale (Therocephalia, łac. "głowy bestii (ssaka)") – wymarła linia terapsydów z grupy teriodontów. Jej rozwój przypada na środkowy i późny perm, a także trias. Nazwa wywodzi się od dużych czaszek jej przedstawicieli. Podobnie jak budowa zębów sugeruje to, że Terocefale były dobrze przystosowanymi mięsożercami.Terapsydy, gady ssakokształtne (Therapsida) – rząd synapsydów, który pojawił się we wczesnym permie i stał się dominującą grupą kręgowców lądowych w połowie tego okresu. Zgodnie z zasadami kladystyki do terapsydów, aby były taksonem monofiletycznym należy również zaliczyć wywodzącą się z cynodontów gromadę ssaków.

    Opis[ | edytuj kod]

    Jak i inne terapsydy, gorgonopsy zaliczano do gadów ssakokształtnych. W świetle dzisiejszej klasyfikacji nie są one właściwymi gadami, za to znacznie bliższe pokrewieństwo łączy je ze ssakami właściwymi. Występują u nich cechy typowe dla ssaków, jak zróżnicowane (heterodontyczne) uzębienie, w pełni wykształcone otwory skroniowe w czaszce, słupowato ustawione kończyny oraz kości ucha. Gorgonopsy należą bowiem do specyficznej grupy terapsydów zwanej teriodontami, obejmującej także ssaki.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Lycaenops (z gr. "wilcza twarz") – rodzaj drapieżnego terapsyda należącego do podrzędu gorgonopsów, żyjącego na terenie obecnej Afryki południowej od środkowego do późnego permu. Jego szczątki odkryto w warstwach cistecefali i daptocefali.

    Gorgonopsy były największymi mięsożercami późnego permu. Największa z nich Inostrancevia osiągała rozmiary dużego niedźwiedzia. Jej czaszka mierzyła 45 cm długości, a szablaste zęby po 12 cm. Jest to czytelna adaptacja do drapieżnictwa. Nie wiadomo natomiast, czy ciało jej pokrywały łuski, sierść czy też naga skóra.

    Siły pierwotne (ang. Primeval, 2007-2009) – brytyjski serial przygodowy nadawany przez stację ITV od 10 lutego 2007 do 15 czerwca 2009 roku. W Polsce nadawany na kanale BBC Entertainment od 3 czerwca 2009 roku. Od 7 kwietnia 2010 roku jest emitowany na kanale AXN SciFi. Po dwóch latach przerwy 1 stycznia 2011 odbyła się premiera czwartej serii. W maju 2011 roku odbyła się w Anglii premiera piątego sezonu serialu.Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Meduza (gr. Μέδουσα Médousa, łac. Medusa) – w mitologii greckiej była najmłodszą z trzech Gorgon i najgroźniejszą (często przypisuje się imię Gorgony samej tylko Meduzie). Zamiast włosów miała węże, a jej spojrzenie zamieniało żywe istoty w kamień. Jedynym lekiem na to były łzy jednorożca.
    Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.
    Clelandina – rodzaj późnopermskiego (strefa Endothiodon – Dicynodon) gorgonopsyda, którego szczątki znaleziono w Republice Południowej Afryki. Miał bardzo niską i szeroką czaszkę oraz zaokrąglony pysk. Rodzaj opisany przez Roberta Brooma w 1948 roku.
    Gady (Reptilia, od łac. repto – czołgać się) – parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.
    Inostrancevia była drapieżnym terapsydem, należącym do podrzędu Gorgonopsia. Żyła w późnym permie (ponad 251 milionów lat temu). Jej szczątki odkryto nad Dwiną, w okolicach Archangielska. Nazwa nawiązuje do rosyjskiego geologa A. Inostrancewa. Na uwagę zasługuje fakt, że znaleziono między innymi prawie kompletny szkielet zwierzęcia.
    Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
    Kladystyka, systematyka filogenetyczna – metoda klasyfikacji grupująca obiekty w zhierarchizowane jednostki, spośród których mniej obszerne należą do obszerniejszych. Kladystykę można wykorzystać do uporządkowania jakichkolwiek danych porównawczych – stosowana jest najpowszechniej w systematyce biologicznej, jednak wykorzystuje się ją również m.in. w archeologii i językoznawstwie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.85 sek.