Gordon Cooper

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Charles Conrad i Gordon Cooper po zakończonej misji Gemini 5

Leroy Gordon „Gordo” Cooper, Jr. (ur. 6 marca 1927 w Shawnee, zm. 4 października 2004 w Ventura) – pułkownik-pilot United States Air Force, inżynier i astronauta. Odbył loty kosmiczne w ramach programów Mercury i Gemini.

Alan Bartlett Shepard, Jr. (ur. 18 listopada 1923 w Derry, zm. 21 lipca 1998 w Monterey) – pierwszy amerykański astronauta, kontradmirał United States Navy.NASA (National Aeronautics and Space Administration) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act, zastępując poprzednika – National Advisory Committee for Aeronautics. Jest wydziałem Departamentu Obrony USA i jest mu bezpośrednio podległa.

Życiorys[ | edytuj kod]

Szkolne lata Leroya to Shawnee w Oklahomie i Murray w Kentucky. Właśnie w tym czasie stawiał on pierwsze kroki powietrzne na przestarzałym samolocie Chance Vought UO-1. Po ukończeniu w 1945 gimnazjum zaciągnął się do Korpusu Marines, z którym koniec II wojny światowej spędził na jednej z wysp Pacyfiku. Po zakończeniu wojny w 1946 przeniósł się na Hawaje, gdzie zamieszkał razem z rodzicami. Tam też rozpoczął studia na University of Hawai'i w Honolulu, które kontynuował do 1949. Na Hawajach poznał Trudy (swoją pierwszą żonę). Pobrali się w 1947 i rozpoczęli wspólne podniebne wędrówki (Trudy Cooper była jedyną żoną astronauty posiadającą licencję pilota). Jeszcze przed ukończeniem uczelni hawajskiej Leroy został ponownie powołany do wojska. Z powodzeniem przeszedł przez kurs pilotażu, zdobywając skrzydełka pilota wojskowego i w stopniu podporucznika został wysłany do 525 dywizjonu bombowego, stacjonującego w Neubiberg pod Monachium. Podczas 4-letniego pobytu w Niemczech nie zaniedbał nauki i systematycznie uczęszczał na specjalne wieczorowe wykłady w europejskiej filii Uniwersytetu Marylandzkiego.

Mercury-Atlas 6 (MA-6) – pierwszy w historii amerykański orbitalny lot kosmiczny przeprowadzony 20 lutego 1962 w ramach Programu Mercury. Astronauta John Glenn okrążył trzykrotnie kulę ziemską w statku Mercury po czym bezpiecznie powrócił na Ziemię.Apollo 10 – czwarta załogowa misja amerykańskiego programu Apollo, druga misja tego programu na orbitę okołoksiężycową. Był to ostatni lot doświadczalny stanowiący próbę generalną przed zaplanowanym lądowaniem człowieka na Księżycu. Po raz pierwszy w misji na orbitę okołoksiężycową wykorzystano moduł księżycowy LM (Lunar Module), poprzednio testowano go jedynie na orbicie okołoziemskiej. W czasie powrotu statku Apollo 10 na Ziemię osiągnięto największą prędkość z jaką kiedykolwiek poruszał się człowiek – 39 879 km/h.

W latach 1954–1956 uczęszczał do Instytutu Technologii Sił Powietrznych (Air Force Institute of Technology) w Wojskowej Bazie Lotniczej Wright-Patterson niedaleko Dayton w Ohio. Instytut ukończył z tytułem inżyniera aeronautyki. Kilka następnych lat spędził w Wojskowej Bazie Lotniczej w Edwards w Kalifornii, gdzie pracował w charakterze pilota doświadczalnego.

Lot suborbitalny to lot kosmiczny, w którym statek kosmiczny osiąga przestrzeń kosmiczną, ale jego trajektoria lotu przecina atmosferę lub powierzchnię grawitującego ciała, z którego pojazd został wystrzelony, przez co nie jest w stanie dokonać pełnego obrotu orbitalnego.Ventura (pierwotnie San Buenaventura, skrócone do obecnej nazwy) – miasto w USA, w stanie Kalifornia. Stolica hrabstwa Ventura. Ludność 106 744.

Astronauta[ | edytuj kod]

Cooper był jednym ze 110 pilotów doświadczalnych, którzy uczestniczyli w naborze pierwszej grupy amerykańskich astronautów przewidzianych do lotów w ramach programu Mercury. 2 kwietnia 1959 wraz z sześcioma innymi astronautami oficjalnie został członkiem zespołu zwanego „Mercury Seven” lub „Original Seven”.

Choroba Parkinsona (łac. morbus Parkinsoni), dawniej drżączka poraźna (łac. paralysis agitans), PD (od ang. Parkinson’s disease) – samoistna, powoli postępująca, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego, należąca do chorób układu pozapiramidowego. Nazwa pochodzi od nazwiska londyńskiego lekarza Jamesa Parkinsona, który w 1817 roku rozpoznał i opisał objawy tego schorzenia (jego podłoże anatomiczne i biochemiczne poznano jednak dopiero w latach 60. XX wieku). Wykaz grup i oddziałów kosmonautów zawiera zestawienie nazwisk ludzi, którzy brali udział w misjach kosmicznych lub przygotowywali się do lotów w kosmos, nazywanych kosmonautami, astronautami, taikonautami, spationaute itp. Sporządzony został z zachowaniem chronologii poszczególnych naborów astronautów, podziałem na lata i kraje, które ich dokonywały. Poza narodowymi zespołami (astronautami zawodowymi) są tu również grupy przygotowujące się do określonych misji oraz tzw. „kosmiczni turyści”.

Podczas pierwszych dwóch załogowych lotów programu Mercury, tj. Mercury 6 i Mercury 7 Cooper (jako CapCom) utrzymywał kontakt radiowy z astronautami przebywającymi na orbicie. W czasie lotu Mercury 8 – 27 czerwca 1962 – był dublerem Wally'ego Schirry.

Lot Coopera był ostatnim w programie Mercury. Cooper jako jeden z siódemki astronautów, którzy nadal czekali na swoją szansę (D. Slayton wcześniej został wykluczony przez lekarzy z uwagi na arytmię serca) 13 listopada został zatwierdzony jako pilot kapsuły nazwanej „Faith 7”. 15 maja 1963 na pokładzie statku Mercury 9 wystartował do swojego pierwszego lotu w kosmos. Okrążył Ziemię 22 razy i spędził w przestrzeni kosmicznej więcej czasu niż pozostali amerykańscy astronauci razem wzięci. Był też pierwszym amerykańskim astronautą, który spał na orbicie. Celem lotu było sprawdzenie wpływu stanu nieważkości na długotrwały pobyt człowieka w kosmosie (jak na tamte czasy). Podczas operacji wodowania astronauta był zmuszony do ręcznego odpalenia silników hamujących kapsuły, ponieważ większość systemów pokładowych statku uległa awarii. Lot Mercury 9 trwał 1 dzień 10 godzin 19 minut i 49 sekund.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.

Po tej misji odwołano kolejny długotrwały lot Programu Mercury, w którym uczestniczyć miał Alan Shepard. Cooper przewidziany był jako jego dubler. W tym czasie uwaga NASA koncentrowała się już na Programie Gemini.

21 sierpnia 1965 Cooper jako dowódca misji Gemini 5 wystartował w kosmos w dwuosobowej kapsule razem z Charlesem Conradem. Podczas rekordowego w tamtym czasie lotu, który trwał 7 dni 22 godziny 55 minut i 14 sekund, astronauci testowali operacje manewrów na orbicie. Cooper był również pierwszym astronautą, który po raz drugi znalazł się na orbicie. Po pomyślnym wodowaniu 29 sierpnia 1965 został rekordzistą jeśli chodzi o czas spędzony w kosmosie. Podczas dwóch lotów w sumie spędził poza Ziemią 9 dni 9 godzin 15 minut i 3 sekundy.

Gemini 5 – trzeci załogowy lot programu Gemini. Podczas ośmiodniowej misji został pobity rekord ustanowiony w trakcie poprzedniego lotu (Gemini 4), gdy James McDivitt i Edward Higgins White spędzili cztery dni na orbicie. Tym razem astronauci odbyli lot zbliżony pod względem czasu trwania do podróży na Księżyc i z powrotem. Był to również drugi już rekord Gordona Coopera, którego pierwszym osiągnięciem był 34-godzinny lot w programie Mercury. Podczas misji Gemini 5 po raz pierwszy użyto ogniw paliwowych do wytwarzania energii elektrycznej.University of Maryland, College Park – amerykańska uczelnia wyższa o statusie uniwersytetu publicznego, z siedzibą w College Park w stanie Maryland, założona w 1856 roku.

W listopadzie 1966 podczas lotu załogowego Gemini 12, ostatniego w programie, był dublerem dowódcy misji.

Cooper uczestniczył również w programie Apollo. W maju 1969 był dublerem dowódcy misji Apollo 10, lotu będącego próbą generalną przed lądowaniem człowieka na Księżycu. Astronauta miał olbrzymią szanse zostać piątym człowiekiem, który postawił stopę na Srebrnym Globie. Na drodze stanął mu jednak Alan Shepard, który po dłuższej przerwie spowodowanej problemami ze zdrowiem, powrócił do zajęć astronauty i został wyznaczony przez NASA na dowódcę misji Apollo 13. Shepard wraz z dowodzoną przez siebie załogą został później przesunięty do misji Apollo 14, ponieważ potrzebował więcej czasu na przygotowanie się do lotu.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Neubiberg – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Monachium, w powiecie Monachium. Leży około 10 km na południowy wschód od centrum Monachium, przy linii kolejowej Monachium – Holzkirchen.

Dalsze losy[ | edytuj kod]

31 lipca 1970 Gordon Cooper odszedł z NASA, zniechęcony m.in. konfliktem wokół misji Apollo 13. Zajął się biznesem i doradztwem technicznym dla różnych firm.

Pod koniec życia zapadł na chorobę Parkinsona. Zmarł 4 października 2004 w swoim domu w miejscowości Ventura w Kalifornii. 29 kwietnia 2007 jego prochy – wraz z prochami 206 innych osób – zostały umieszczone w rakiecie SpaceLoft XL, która odbyła suborbitalny „lot ku pamięci”. 3 sierpnia 2009 część prochów astronauty ponownie wystrzelono w przestrzeń kosmiczną, tym razem w rakiecie Falcon 1, która jednak nie osiągnęła celu, ulegając awarii dwie minuty po starcie. Prochy Gordona dotarły w końcu na orbitę okołoziemską dzięki Falconowi 9 wystrzelonemu 22 maja 2012.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • alfabetyczna lista astronautów
  • grupy i oddziały astronautów
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Biografia na stronie NASA (ang.)
  • Biogram na stronie Spacefacts (ang.)
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Mercury-Atlas 8 – trzeci w historii amerykański załogowy lot orbitalny. Odbył się 3 października 1962 w ramach programu Mercury. Kapsuła statku, pilotowana przez astronautę Waltera Schirrę (dubler: Leroy Cooper). Po wykonaniu prawie 6 okrążeń globu ziemskiego, statek powrócił do atmosfery i wodował na Oceanie Spokojnym w wyznaczonym obszarze. Czterdzieści minut po lądowaniu, wraz z kapsułą, znalazł się na pokładzie lotniskowca USS Kearsarge. Była to ówczas najbardziej udana misja załogowa. Było to możliwe dzięki temu, że Schirra ściśle trzymał się planu misji.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Chance-Vought – amerykańska wytwórnia lotnicza powstała w 1917 roku pod nazwą Lewis & Vought Corporation i przemianowana na Chance Vought w 1920.
    Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych przygotowywanych od roku 1961 zrealizowanych w latach 1966-1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca. Całkowity koszt programu wyniósł 25,4 miliarda dolarów. Ilość pozyskanego i dostarczonego na Ziemię materiału to 381,7 kg.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Falcon 9 – dwustopniowa rakieta nośna, zaprojektowana i wyprodukowana przez amerykańską firmę SpaceX, przeznaczona do wynoszenia ładunków na orbitę, misji bezzałogowych i załogowych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Napędzana mieszaniną ciekłego tlenu (LOX) i kerozyny (RP-1). W przyszłości rakieta zostanie przystosowana do odzyskiwania i wielokrotnego użytku poszczególnych stopni. Podobnie jak Falcon 1 rakieta używa silników Merlin 1 początkowo w wersji 1C, a później 1D.
    Gemini 12 – dziesiąty, a zarazem ostatni, załogowy lot kosmiczny w ramach programu Gemini. Ze względu na problemy, które wystąpiły w kilku poprzednich misjach, skoncentrowano się na EVA. Była to jedyna misja , podczas której odbyły się aż trzy wyjścia w otwartą przestrzeń kosmiczną.
    Program Mercury (ang. Project Mercury) – pierwszy amerykański program załogowych lotów kosmicznych mający na celu wyniesienie astronautów na orbitę okołoziemską. Program, realizowany początkowo przez NACA a następnie przez nowo powstałą NASA, trwał od 1958 do 1963 roku.

    Reklama