Gmina miejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gmina miejska (gmina o statusie miasta) – w Polsce: gmina będąca miastem.

Gmina miejsko-wiejska – gmina, w skład której wchodzi miasto oraz wsie. Siedzibą gminy miejsko-wiejskiej jest zazwyczaj miasto, jedynym wyjątkiem jest obecnie gmina Nowe Skalmierzyce, której siedziba mieści się we wsi Skalmierzyce.Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

Zgodnie z aktualnym podziałem administracyjnym Polski gminy o statusie miasta obejmują wyłącznie dane miasto w jego granicach administracyjnych. We wcześniej obowiązujących podziałach administracyjnych granice gminy miejskiej nie musiały pokrywać się z granicami miasta – na przykład w 1938 roku gmina miejska Nowa Wilejka obejmowała poza samym miastem Nową Wilejką 11 innych miejscowości (miała więc charakter obecnej gminy miejsko-wiejskiej).

Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy w Polsce. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne (np. sioła, przysiółki, kolonie, okręgi, obwody, rejony, rewiry). Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań. Szczególną kompetencją, przysługującą wyłącznie sołectwom, jest dysponowanie (od 2009 r.), funduszem sołeckim.Starosta – urząd związany z zarządzaniem jednostką administracyjną. W Polsce urząd starosty został wprowadzony podczas panowania króla Wacława II (1291-1305) z czeskiej dynastii Przemyślidów w celu sprawniejszego zarządzania krajem. Stanowisko to na przestrzeni lat zmieniało swoje znaczenie i funkcje, znane jest też w sąsiednich krajach. Obecnie w Polsce funkcja starosty oznacza osobę kierującą powiatem.

Gmina miejska może tworzyć jednostki pomocnicze, najczęściej dzielnice lub osiedla, sporadycznie także sołectwa (między innymi w Mikołowie).

W 2019 roku istnieją w Polsce 302 gminy miejskie, w tym 66 gmin miejskich na prawach powiatu. W gminach miejskich na prawach powiatu organ wykonawczy – prezydent miasta – pełni funkcje zarządu powiatu i wykonuje zadania starosty, natomiast organ stanowiący – rada miasta – ma kompetencje rady powiatu.

Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Mikołów (śl. Mikołůw, niem. Nikolai / Nicolai, czes. i słow.: Mikulov) – miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w południowej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Jest siedzibą powiatu mikołowskiego. Graniczy bezpośrednio ze stolicą województwa - Katowicami oraz Łaziskami Górnymi, Ornontowicami, Orzeszem, Paniówkami, Rudą Śląską, Tychami, Wyrami. Patronem miasta jest święty Wojciech.

Najmniej ludną gminą miejską w Polsce jest Krynica Morska.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • gmina wiejska
  • gmina wiejska o miejskich uprawnieniach finansowych
  • powiat grodzki
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. T. 1, Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1938, s. 64.
    2. Liczba jednostek podziału terytorialnego kraju 2019-01-01
    3. Art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 920)
    Powiat grodzki, powiat miejski – jednostka samorządu terytorialnego w Polsce, w okresie międzywojennym. Powiaty grodzkie (wówczas nazywane "miejskimi") istniały w Polsce także po II wojnie światowej. Szczebel powiatów zniesiono w ramach reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1975 r.Zarząd powiatu - organ wykonawczy powiatu. W jego skład wchodzą starosta jako przewodniczący, wicestarosta i pozostali członkowie. Zarząd wybierany jest przez radę powiatu. Liczy od 3 do 5 osób.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gmina (od niem. Gemeinde – komuna, społeczność) – wspólnota samorządowa osób zamieszkujących określone terytorium.
    Miasto na prawach powiatu – jednostka samorządu terytorialnego w Polsce, niekiedy określana potocznie jako powiat grodzki lub powiat miejski. Miasto na prawach powiatu jest gminą o statusie miasta, wykonującą zadania powiatu. We wszystkich miastach na prawach powiatu władzę wykonawczą sprawuje prezydent miasta. Są jednostkami samorządu terytorialnego (podziału terytorialnego).
    Prezydent miasta – w Polsce organ władzy wykonawczej gminy w gminach miejskich powyżej 50 tys. mieszkańców, wybierany w wyborach bezpośrednich. W mniejszych miastach i gminach miejsko-wiejskich odpowiednikiem prezydenta miasta jest burmistrz, a w gminach wiejskich - wójt. W miastach na prawach powiatu prezydent pełni ponadto funkcję zarządu powiatu i wykonuje zadania starosty. Urząd prezydenta miasta występuje również w Niemczech i w Szwajcarii, przy czym w Niemczech funkcji tej odpowiada funkcja nadburmistrza (Oberbürgermeister), zaś nazwą prezydenta miasta (Stadtpräsident) określa się przewodniczącego rady miasta.
    Gmina wiejska o miejskich uprawnieniach finansowych (lub gmina wiejska o charakterze miejskim) − rodzaj jednostki administracyjnej funkcjonującej w okresie II Rzeczypospolitej w latach 1924–1939, kontynuowanej następnie w okresie PRL w latach 1946-1954 (ostatnie nadania uprawnień odbyły się w 1950 roku).
    Dzielnica miasta – część miasta wyróżniająca się pod względem: pełnionych funkcji, zabudowy i układu urbanistycznego, zamieszkującej ją określonej grupy społecznej, odrębnych kompetencji władz administracyjnych i samorządu terytorialnego (np. dzielnice willowe, portowe, handlowe, przemysłowe, mieszkaniowe, slumsy).
    Rada powiatu - organ stanowiący i kontrolny samorządu powiatowego. Jego członkowie (radni) wybierani są w wyborach bezpośrednich w systemie wyborów proporcjonalnych.
    Krynica Morska – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, na Mierzei Wiślanej, między Zatoką Gdańską a Zalewem Wiślanym, przy drodze wojewódzkiej nr 501. Miejscowość turystyczna z portem rybacko-jachtowym i letnim kąpieliskiem morskim.

    Reklama