Giluhepa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Giluhepa, Kirgipa (XIV wiek p.n.e.) – jedna z kilku pochodzących z Bliskiego Wschodu żon faraona Amenhotepa III.

Totmes IV (gr. Tutmosis) – faraon - władca starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Syn Amenhotepa II i królowej Tia. Panował prawdopodobnie w latach 1397-1388 p.n.e. lub 1401-1391 p.n.e. Według Manethona panował 9 lat i 8 miesięcy. Starał się prowadzić politykę pokojową. Odziedziczył tron prawdopodobnie w wyniku przedwczesnej śmierci swego brata, następcy tronu. Po objęciu władzy nakazał dokonanie renowacji Wielkiego Sfinksa w Gizie, a po jej zakończeniu kazał umieścić między jego łapami, stelę upamiętniającą ten akt. Był to akt dziękczynny za objęcie władzy, którą otrzymał za sprawą Sfinksa - Wielkiego Boga.Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط; hebr. המזרח התיכון; per. خاورمیانه, Xâvar-e Miyâne; przestarzałe Lewant) – region geograficzny leżący na styku Azji, Europy i Afryki.

Córka króla Mitanni Szuttarny II, siostra Tuszratty.

Druga z trzech Mitannijek dynastycznego pochodzenia, które poślubiły egipskich władców w wyniku układów dyplomatycznych. Pierwszą była nieznana z imienia ciotka Giluhepy, która poślubiła Totmesa IV, zaś trzecią i ostatnią jej bratanica Taduhepa, która wyszła za Amenhotepa III pod koniec jego panowania, prawdopodobnie już po śmierci Giluhepy.

Taduhepa (hur. Tadu-Hepa lub Tatu-Hepa, ur. ok. 1366 r. p.n.e.) - mitannijska księżniczka, córka króla Tuszratty i jego żony, królowej Juni, żona faraona Amenhotepa III, a później Echnatona, najprawdopodobniej była tą samą osobą, co Kija, a więc być może była także matką faraona Tutanchamona.Listy amarneńskie, listy z Amarny – pozostałości archiwum korespondencji dyplomatycznej pomiędzy władcami Egiptu a ich wasalami i władcami niezależnymi z terenów Syropalestyny, Mezopotamii i Anatolii. Większość listów w tym archiwum datowana jest na XIV wiek p.n.e., a dokładnie na okres panowania faraonów egipskich Amenhotepa III (1390–1352 p.n.e.) i jego syna Amenhotepa IV, zwanego też Echnatonem (1352–1336 p.n.e.).

Do małżeństwa Giluhepy z faraonem doszło w 10. roku jego panowania, o czym informują znane z kilku egzemplarzy tzw. skarabeusze Kirgipy. Skarabeusze, nazywane od egipskiego zapisu hetyckiego imienia królewny, różnią się nieznacznie redakcją tekstu. Giluhepa wymieniana jest również w korespondencji dyplomatycznej Tuszratty z Amenhotepem, odkrytej w archiwum w Tell El-Amarna.

Mitanni – starożytne państwo założone przez Hurytów w północnej Mezopotamii i północnej Syrii w II tysiącleciu p.n.e. ze stolicą w Waszuganni (dotąd nie zidentyfikowana).Szuttarna II (Shuttarna II) (przypuszczalnie z sansykr. su-dharana "on, który podtrzymuje studnię") – król huryckiego królestwa Mitanni panujący w latach 1400 p.n.e. - 1385 p.n.e. Był następcą i prawdopodobnie synem króla Artatamy I. Był on sojusznikiem egipskiego faraona Amenhotepa III, a ich stosunki dyplomatyczne zostały zwięźle opisane w Listach z Amarna. Córka Szuttarny II, Kilu-Hepa (zwana także Giluhepa), została żoną Amenhotepa III w 10-tym roku jego panowania, pieczętując tym samym sojusz między oboma królestwami i wnosząc jednocześnie olbrzymi posag.

Giluhepa nie nosiła tytułu królowej, zarezerwowanego dla Wielkiej Małżonki Królewskiej Amenhotepa, Teje. Wraz z innymi cudzoziemskimi księżniczkami, które również są wymieniane w listach z Tell El-Amarna, m.in. siostrą i córką babilońskiego władcy Kadaszman-Enlila I, była jedynie drugorzędną małżonką farona.

Nie jest znane ewentualne potomstwo pochodzące ze związku Giluhepy z Amenhotepem.

Mitannijska żona faraona zmarła prawdopodobnie przed 35. rokiem jego panowania. W tymże roku Amenhotep III ponownie nawiązał sojusz polityczny z bratem Giluhepy, przypieczętowując go małżeństwem dynastycznym. Faraon poślubił kolejną królewnę mitannijską, tym razem córkę Tuszratty i bratanicę poprzedniej żony.

Miejsce pochówku Giluhepy nie jest znane.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Giluhepa, [w:] Rosemarie Drenkhahn (red.), Lexikon der Ägyptologie, t. II (Erntefest - Hodjedef), Wiesbaden 1977, s. 597. ​ISBN 3-447-01876-3
  • D. D. Luckenbill, The Excavations in Palestine, "The Biblical World", 35, nr 2, 1910, s. 97-105.
  • Marriage with Kirgipa, [w:] James Henry Breasted, Ancient Records of Egypt, t. II, Chicago 1906, s. 866-867.
  • Samuel A. B. Mercer, The Hittites, Mitanni and Babylonia in the Tell el-Amarna Letters, "Journal of the Society of Oriental Research" VIII, 1924, s. 13-50.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Two scarab inscriptions commemorating marriages of Amenhotep III [dostęp 2014-01-31]




  • Reklama