Gildia (ekologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gildia – w ekologii grupa gatunków o podobnym sposobie odżywiania się oraz korzystających z podobnych lub tych samych zasobów siedliska. Przykładem gildii są kolibry w lasach tropikalnych, odżywiające się nektarem kwiatów lub owady odżywiające się liśćmi danej rośliny (foliofagi: gąsienice motyli, larwy błonkówek, chrząszcze).

Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).Ekosystem (gr. oikos – dom, mieszkanie, gospodarstwo; gr. systēmatikós – zestawiony od sýstēma – zestawienie, połączenie od synistánai – zestawiać) – dynamiczny układ ekologiczny, na który składa się zespół organizmów (biocenoza) połączonych relacjami troficznymi (tworzących sieć troficzną) wraz ze środowiskiem przezeń zajmowanym, czyli biotopem, w którym zachodzi przepływ energii i obieg materii. W skrócie zatem ekosystem to biocenoza wraz z biotopem. Ekosystemy wyodrębniane są na podstawie istnienia silniejszych powiązań w ich obrębie niżeli między ich składowymi a otoczeniem (biologicznie ważne pierwiastki chemiczne krążą intensywniej w obrębie poszczególnych ekosystemów niż pomiędzy nimi).

W hydrobiologii gildie to funkcjonalne grupy troficzne, przykładem których może być roślinożerny zooplankton, drapieżne ryby zjadające inne ryby, zoobentos odżywiający się mułem, zoobentos odżywiający się detrytusem itd.

Słowo pochodzi z języka niemieckiego – Gilde (związek) (zob. gildia).

Wyodrębnianie gildii w biocenozie (ekosystemie) jest pewnym uproszczeniem (niektóre gatunki w cyklu życiowym zmieniają źródło i sposób odżywiania się, czego przykładem jest wiele owadów z przeobrażeniem zupełnym, np. motyle – patrz ekon), lecz pozwala na wyodrębnienie zgrupowań w sensie funkcjonalnym. W niektórych biocenozach gatunki w obrębie gildii mogą się zastępować na różnych obszarach regionalnych lub geograficznych.

Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Hydrobiologia (biologia środowiska wodnego, w węższym rozumieniu ekologia wód) – nauka o życiu organizmów w środowisku wodnym. Hydrobiologia w szczególności zajmuje się organizmami, których wielkość pozwala badać je makroskopowo (tzn. "gołym okiem", bez pomocy przyrządów optycznych) lub przynajmniej pod mikroskopem świetlnym. W przypadku badań taksonomicznych czy metabolicznych mikroorganizmów mamy do czynienia bardziej z mikrobiologią niż hydrobiologią. Niemniej mikrobiologia środowiskowa i mikrobiologia wód (i ścieków), zwłaszcza ekologia mikroorganizmów, może być zaliczana do hydrobiologii.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • funkcjonalne grupy troficzne, koncepcja ciągłości rzeki, strefowość cieków, zbiorowisko.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • "Ekologia Słownik encyklopedyczny", wyd. Europa, Wrocław 2006
  • "Słownik hydrobiologiczny, terminy, pojęcia, interpretacje" red. L. Żmudziński, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2002.
  • Zoobentos (gr. zoon – zwierzę; gr. bénthos – głębia morska) – organizmy zwierzęce żyjące przy dnie morza lub jeziora (strefa przydenna to bental).Nektar – wydzielina miodników (nektarników) roślin. Jest to wodny roztwór cukrów, głównie fruktozy i glukozy. Nektar wabi zwierzęta zapylające kwiaty (głównie owady), przez co odgrywa kluczową rolę w procesie rozmnażania roślin. Jego skład i intensywność wydzielania są zmienne u poszczególnych gatunków, o różnej porze dnia i w zależności od warunków pogodowych. Z nektaru pszczoły wytwarzają miód, który powstaje w wyniku zagęszczenia nektaru (odparowania znacznej części wody), rozłożenia sacharozy na cukry proste i zakonserwowania powstałej substancji niewielką ilością kwasu mrówkowego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Zooplankton - plankton stworzony z organizmów zwierzęcych. W jego skład wchodzą przedstawiciele wielu grup zwierząt, np.: pierwotniaki, wrotki, skorupiaki, osłonice i larwy owadów. Zooplankton pełni ważną rolę w funkcjonowaniu ekosystemów wodnych, jest składnikiem wielu sieci troficznych. Z jednej strony odżywia się fitoplanktonem i bakterioplanktonem, regulując liczebność tych grup, z drugiej strony stanowi bazę pokarmową ryb planktonożernych. Narybek większości gatunków ryb słodkowodnych odżywia się zooplanktonem.
    Biocenoza (gr. bios życie i koinós wspólny) – zespół populacji organizmów roślinnych (fitocenoza), zwierzęcych (zoocenoza) i mikroorganizmów (mikrobiocenoza) danego środowiska (biotopu), należących do różnych gatunków, ale powiązanych ze sobą różnorodnymi czynnikami ekologicznymi i zależnościami pokarmowymi, tworzących całość, która pozostaje w przyrodzie w stanie homeostazy (czyli dynamicznej równowagi). Biocenoza oraz biotop, czyli środowisko fizyczne (nieożywione) tworzą ekosystem.
    Strefowość cieków – hydrobiologiczny podział wód płynących na strefy od źródeł aż do ujścia, wprowadzony przez Botosaneanu i Illiesa na podstawie rozmieszczenia widelnic, jętek i chruścików. W odróżnieniu od systemu krainy rybnych system daje się zastosować na wszystkich kontynentach.
    Motyle, inaczej łuskoskrzydłe (Lepidoptera – z stgr. λεπίς lepis, dopełniacz λεπίδος lepidos – "łuska" i πτερόν pteron – "skrzydło") – rząd owadów uskrzydlonych, blisko spokrewniony z chruścikami.
    Chrząszcze, tęgopokrywe (Coleoptera) – jeden z najliczniejszych rzędów owadów (Insecta). Obejmuje 400–450 tys. znanych nauce gatunków. W Polsce stwierdzono około 6200 gatunków. Szacuje się, że liczba nieopisanych gatunków może sięgać kilku milionów. Chrząszcze to zwierzęta kosmopolityczne, zamieszkujące najrozmaitsze środowiska i strefy klimatyczne. Mogą być roślinożerne, drapieżne, padlinożerne, wszystkożerne, mogą zamieszkiwać zarówno ląd jak i wody słodkie.
    Koncepcja ciągłości rzeki ((ang.) river continuum, river-continum) - funkcjonalne podejście do strefowości cieków, sformułowane w 1980 roku (Vannote R. L., Minshall G. W., Cummins K. W., Sedel J. R., Cushing C. E.), akcentujące ciągłość procesów ekologicznych i gradientowy charakter stref rzecznych. Od źródeł do ujścia różne czynniki takie jak: szerokość i głębokość koryta, szybkość prądu, objętość masy wodnej, temperatura, zawiesina, natlenienie, dopływ materii organicznej itd., zmieniają się w sposób ciągły. Gradienty geomorfologiczne, chemiczne i biologiczne tworzą ciągły system - continuum rzecze. Nie można wyróżnić wyraźnych granic pomiędzy poszczególnymi strefami cieku (krenal, rhitral, potamal), gdyż przejścia są stopniowe i ciągłe.
    Foliofag (łac. folium - liść, fag - zjadać) - fitofag wyspecjalizowany w zjadaniu liści. Ponieważ liście zawierają dużo ciężkostrawnej celulozy, a także stanowią relatywnie ubogie źródło energii oraz często mogą zawierać substancje toksyczne, foliofagi zwykle mają powolny metabolizm oraz wyspecjalizowany układ pokarmowy. Wiele z nich trawi liście z pomocą symbiotycznych bakterii, zasiedlających ich układ pokarmowy. Dodatkowo, jak zaobserwowano w liściożernych naczelnych, zwierzęta mogą wykazywać silne preferencje dla niedojrzałych liści, które są bogatsze w białka i uboższe w błonnik oraz są mniej toksyczne niż liście dojrzałe.

    Reklama