Gilan (ostan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gilanostan w północno-zachodnim Iranie nad Morzem Kaspijskim. Ośrodkiem administracyjnym jest Raszt.

Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, Darja-je Chazar; ros. Каспийское море, Kaspijskoje morie; azer. Xəzər dənizi; kaz. Каспий теңізі, Kaspij tengyzy; turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km² (zmieniającą się wskutek wahań poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Dla porównania powierzchnia całkowita Polski to ok. 313 tys. km². Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od słodkowodnej części północnej do 10-12‰ w części środkowej i południowej i do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętej zatoce Kara-Bogaz-Goł. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie. W epoce antycznej i przez znaczną część średniowiecza powszechnie uważano, że Morze Kaspijskie stanowi zatokę wielkiego oceanu północnego (pogląd taki głosili m.in. Eratostenes, Strabon, Pomponiusz Mela, Izydor z Sewilli).Raszt – miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego, ośrodek administracyjny ostanu Gilan. Około 560,1 tys. mieszkańców. Przemysł jedwabniczy, rzemiosło, uniwersytet.

Ostan liczy 14 042 km² powierzchni. W spisie w 2011 liczba ludności wyniosła 2 480 874 mieszkańców; dla porównania, w 2006 było ich 2 404 861, a w 1996 – 2 241 896. Do największych miast pod względem liczby ludności w 2011 należą Raszt, Bandar-e Anzali (miasto portowe, daw. Pahlawi), Lahidżan, Langarud.

Acipenser – rodzaj ryb z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae), w języku polskim zwyczajowo określany nazwą jesiotry. Rodzaj obejmuje największe gatunki z rzędu jesiotrokształtnych, osiągające do kilku metrów długości i kilkuset kilogramów masy ciała. Występują tylko na półkuli północnej. Niektóre mają duże znaczenie gospodarcze. Większość z nich jest zagrożona wyginięciem, w tym A. dabryanus i A. sturio krytycznie.Langarud (perski: لنگرود) – miasto w Iranie, w ostanie Gilan. W 2006 roku miasto liczyło 65 369 mieszkańców w 18 875 rodzinach.

W 1966 ostan zajmował 48,6 tys. km² i zamieszkiwało go 1752,5 tys. ludzi. Już wtedy głównym portem był Bandar-e Anzali. Na wybrzeżu rozwinięte rybołówstwo, zwłaszcza jesiotrów. W 1993 powstał ostan Ardabil, utworzony m.in. z północnej części Gilanu.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Iran. Administrative units. GeoHive. [dostęp 1 listopada 2014].
  2. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 2. G-M. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 59.
  3. IRAN: Gilan / گيلان. CityPopulation.de. [dostęp 1 listopada 2014].
  4. Provinces. en.iran.ir. [dostęp 1 listopada 2014]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 listopada 2014)].

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Dżangalije




  • Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Dżangalije, z perskiego partyzantka leśna, Ludzie z Lasu – ruch partyzancki w regionie Gilanu, początkowo łączący hasła socjalistyczne i komunistyczne z islamskimi; z czasem uległ radykalizacji i w bliskiej współpracy z komunistami rosyjskimi utworzył Radziecką Republikę Iranu (Republikę Gilańską), która istniała od czerwca 1920 do lutego roku następnego.

    Reklama