Gigaku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maska złoczyńcy Konrona
Maska mitycznego ptaka Karura

Gigaku (jap. 伎楽 dosł. umiejętność, sztuka muzyki) – muzyka i tańce towarzyszące ceremoniom buddyjskim. Historyczna forma przedstawień, która pierwotnie oznaczała muzykę wykonywaną podczas ceremonii religijnych w świątyniach buddyjskich.

Nara (jap. 奈良市, Nara-shi) - stolica prefektury Nara w regionie Kansai na wyspie Honsiu, niedaleko Kioto. Znajdują się tutaj zabytki wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Miasto to, pod nazwą Heijō-kyō (jap. 平城京, Heijō-kyō), było pierwszą stolicą Japonii i siedzibą dworu cesarskiego w latach 710-740 oraz 745-784. Po przeniesieniu stolicy do Heian-kyō miasto stało się ważnym ośrodkiem klasztornym. Utraciło natomiast znaczenie polityczne.Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Według legendy, do Japonii gigaku dotarło – wraz z maskami, kostiumami i instrumentami – w VI-VII wieku (w okresie Asuka) z królestwa Wu (jap. Kure) w południowych Chinach. Bardziej prawdopodobna jest wersja o tancerzu koreańskim Mimashi z królestwa Pekdze (Baekje, Paekche; jap. Kudara), który sprowadził ten taniec do Japonii w 612 roku. Ówczesny regent Shōtoku zaprosił go do Sakurai w pobliżu Nary. Przywiezione przez Koreańczyka maski zachowały się do dziś w świątyni Hōryū-ji.

Książę Shōtoku (jap. 聖徳太子, Shōtoku Taishi, ur. 7 lutego 574 w Asuka-kyō, zm. 8 kwietnia 622) – regent i polityk na cesarskim dworze Japonii w okresie Asuka. Jego prawdziwe imię to Umayado (jap. 厩戸). Znany przede wszystkim ze swojego poparcia dla buddyzmu i wykorzystania go jako narzędzia dla umocnienia autorytetu władzy. Przypisuje mu się wprowadzenie licznych reform administracyjnych i zapoczątkowanie starań mających na celu zmianę dotychczasowego kształtu klasy panującej. Obecnie, na podstawie ostatnich badań historycznych, podważa się udział księcia Shōtoku w niektórych przedsięwzięciach.Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.

W przeciwieństwie do tańców kagura wykonywanych z okazji świąt shintō, gigaku tańczono w czasie świąt buddyjskich na dziedzińcach świątyń. Przedstawienia składały się z części rytualnej, w postaci procesji do akompaniamentu muzyki oraz innych tańców o różnym charakterze. Wykonywano tańce lwów, rozrywkowe oraz pantomimy i parodie. Jedną z postaci był złoczyńca Konron.

Kagura (jap. 神楽, muzyka bóstw, rozrywka bogów) - forma teatru japońskiego, wywodząca się z rytuałów sintoistycznych, ukształtowana w okresie kultury dworskiej, składająca się z szeregu pieśni oraz tańców rytualnych wykonywanych z akompaniamentem muzycznym na terenie chramów.Shintō (jap. 神道, shintō, kami-no michi) lub kannagara-no-michi (jap. 神ながらの道, droga bogów lub droga bóstw, pol. także shintoizm, sintoizm) – tradycyjna religia Japonii oparta na mitologii japońskiej, charakteryzująca się politeizmem oraz różnorodnością przejawów i kultów. Wierzenia shintō nie mają wspólnego kanonu, organizacji, ani świętych ksiąg.

Obecnie przebieg i treść gigaku pozostają nie do końca zbadane, gdyż sztuka ta już ok. XII w. całkowicie zaginęła, a jedynym świadkiem jej oddziaływania na teatr japoński są licznie zachowane na terenach świątyń buddyjskich maski. Wraz z formami takimi jak: bugaku, sarugaku, dengaku i kagura stała się podstawą teatru .

Bugaku - historyczna, chociaż wykonywana również obecnie forma teatru japońskiego, grupująca szereg ceremonialnych tańców wykonywanych na dworze cesarskim z towarzyszeniem muzyki. Jej początki znaleźć można w szeregu państw Azji kontynentalnej, bugaku zawiera bowiem utwory tak japońskie, jak też chińskie, koreańskie, indyjskie a także mandżurskie.Baekje – jedno ze starożytnych państw leżących na terenie dzisiejszej Korei. Królestwo założył w 18 p.n.e. Onjo, syn Dongmyeonga, założyciela królestwa Goguryeo. W 660 roku zostało podbite przez Silla.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Gigaku, Buddhist Mask Theatre
  • Kimbell Art Museum
  • The Japanese Theatre: From Shamanistic Ritual to Contemporary Pluralism
  • Heritage of Japan
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2012, s. 163. ISBN 978-83-01-17214-5.
    2. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2012, s. 164. ISBN 978-83-01-17214-5.
    Teatr japoński rozwijał się początkowo pod wpływem miejscowej kultury oraz wzorców czerpanych z kontynentu (gł. z Chin). Wraz z otwarciem się Japonii na świat zachodni w połowie XIX wieku mamy do czynienia z powstaniem teatru nowożytnego, tworzonego również w oparciu o tradycję teatralną Europy. W okresie poprzedzającym teatr nowożytny, tzw. klasycznym teatrze japońskim dostrzec można kilka etapów wiążących się z wykształceniem nowych form teatralnych. Każdorazowo ich powstanie łączyło się ze zmianami ekonomiczno-społecznymi, zmieniając charakter jak i kategorie twórców i odbiorców teatru.Teatr (jap. 能, Nō, także zapis Noh, słowo to oznacza: umiejętność, talent, sztukę; również nazwa Nōgaku 能楽) - jeden z głównych gatunków dramatu japońskiego. Pochodzić ma od ceremonialnych misteriów towarzyszących świętom shintō.




    Warto wiedzieć że... beta

    Asuka (jap. 飛鳥時代, Asuka-jidai) – okres w historii Japonii w latach 538-710. Wspólnie z okresem Kofun określany jest mianem okresu Yamato.

    Reklama