Geografia Tanzanii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa Tanzanii

Tanzania jest średniej wielkości krajem położonym w Afryce Wschodniej nad Oceanem Indyjskim. Jest znana ze swego parku narodowego Serengeti, który jest najbardziej różnorodnym biologicznie obszarem Afryki. Tanzania jest także miejscem, z którego pochodzą najstarsze ślady istot człekokształtnych.

Akacja (Acacia Mill.) – rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny bobowatych i podrodziny mimozowych. Liczbę gatunków ocenia się na ok. 1300. Występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, głównie w międzyzwrotnikowej Afryce, szczególnie Etiopii, Somalii, Kongo i RPA oraz Australii i Tasmanii (tu największe bogactwo – ok. 950 gatunków). W Azji najliczniejsze w Indiach i na Półwyspie Indochińskim. Na półkuli zachodniej północna granica zasięgu przebiega przez Teksas i Nowy Meksyk. Według innej klasyfikacji mimozowate stanowią osobną rodzinę, a rodzaj obejmuje około 600 (wówczas w Australii i na Tasmanii 300 gatunków). Akacje stanowią często składnik flory stepów i sawann.Melilla jest autonomicznym terytorium Hiszpanii, półenklawą leżącą na wybrzeżu Maroka, nad Morzem Śródziemnym. Melilla w całości zajętą jest przez obszar miejski, znajduje się tam port morski stanowiący główne źródło dochodów Melilli.

Powierzchnia, położenie i granice[ | edytuj kod]

Powierzchnia – 945 087 km²

Położenie – środkowa część Afryki Wschodniej nad Oceanem Indyjskim, na południe od równika.

Bajkał (ros. Озеро Байкал) – jezioro tektoniczne w Azji, zwane „Syberyjskim morzem” i "Błękitnym okiem Syberii", położone na terytorium Rosji (Syberia) w Republice Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest ono najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a ponadto – pod względem powierzchni – drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.Afryka Wschodnia – umowny region geograficzny w Afryce obejmujący tereny na wschód od Nilu i Wielkiego Rowu Afrykańskiego, w tym wyspy na Oceanie Indyjskim, tradycyjnie zaliczane do Afryki.

Skrajne punkty – północny 1°00'S, południowy 11°47'S, zachodni 29°39'E, wschodni 40°26'E.

Kraj kształtem zbliżony do rombu, którego wschodni bok stanowi wybrzeże oceanu. Tanzania jest długa na 1150 km i szeroka na 1030 km.

Graniczy z następującymi państwami:

  • Burundi – 451 km
  • Kenia – 769 km
  • Malawi – 475 km
  • Mozambik – 756 km
  • Ruanda – 217 km
  • Uganda – 396 km
  • Zambia – 338 km
  • Linia brzegowa liczy 1424 km długości.

    Rukwa (ang. Lake Rukwa) – słone, bezodpływowe, jezioro w Tanzanii. Położone południowo-zachodniej części kraju w Wielkich Rowach Afrykańskich, pomiędzy jeziorami Tanganika i Niasa.Szympans (Pan) – rodzaj dużej, człekokształtnej małpy wąskonosej z rodziny człowiekowatych, obejmujący dwa odrębne gatunki: szympans zwyczajny (Pan troglodytes) i szympans karłowaty (Pan paniscus) zwany również bonobo. Obydwa gatunki są najbliżej spokrewnione z rodzajem Homo. Karol Linneusz w swojej pracy Systema Naturae (10th edition, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju Homo pod nazwą systematyczną Homo nocturnus – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę Pan troglodytes.

    Budowa geologiczna i rzeźba[ | edytuj kod]

    Mapa satelitarna Tanzanii i okolic

    Większość powierzchni obejmuje Wyżyna Wschodnioafrykańska, której wysokość wynosi od 900 do 1500 m n.p.m. Ten geologiczny region ma postać płaskowyżu o nazwie Uniamwezi. Wyżyna ta jest rozcięta rowami tektonicznymi, należącymi do systemu Wielkich Rowów Afrykańskich. Środkową część Wyżyny Wschodnioafrykańskiej przecina z północy na południe Wieki Rów Wschodni, zwany Rowem Wschodnioafrykańskim. Wzdłuż zachodniej granicy kraju biegnie Wielki Rów Zachodni, zwany Rowem Środkowoafrykańskim.

    Rufidżi (Rufiji) – rzeka we wschodniej Afryce, w Tanzanii. Jej długość wynosi około 600 km (licząc od źródeł Luwegu – 1400 km). Powierzchnia jej dorzecza wynosi 178 tys. km².Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,588 mln lat temu z końcem neogenu i trwa do dziś. Dzieli się na:

    Wzdłuż krawędzi Rowu Środkowoafrykańskiego ukształtował się system zrębowych pasm górskich o wysokościach przekraczających 2000 m n.p.m. Masywy te w większości są pochodzenia wulkanicznego. Wznoszą się tam Góry Livingstone’a i Poroto. Najwyższy szczyt tego regionu – Rungwe ma 2960 m n.p.m. Najwyższe góry Tanzanii leżą w jej północno-wschodniej części w rejonie Rowu Wschodnioafrykańskiego. Najwyższym masywem kraju i całego kontynentu jest Kilimandżaro, którego najwyższy wierzchołek – Kibo – mierzy 5895 m n.p.m., drugi co do wysokości – Mawenzi – mierzy 5150 m n.p.m., a trzeci – Shira ma 4300 m n.p.m. Poza tymi wierzchołkami w pobliżu masywu Kilimandżaro, wznosi się Meru, czynny wulkan o wysokości 4565 m n.p.m. Ostatni wybuch tego wulkanu miał miejsce w 1919 roku.

    Peneplena – rodzaj wielkoobszarowej – mogącej obejmować całe kontynenty, poligenicznej, tj. powstałej wskutek oddziaływania wielu czynników, powierzchni zrównania pełnego. Do jej ukształtowania przyczyniają się działalność erozyjna rzek, zmywająca wód opadowych, deflacyjna wiatru, grawitacja i wietrzenie. Tworzy się w okresie stabilności tektonicznej i klimatycznej, trwających miliony lat, przy jednoczesnej stałości bazy erozyjnej, do której w wyniku procesów erozyjnych i denudacyjnych równane są wyniesienia terenu. Po raz pierwszy terminu użył William Davis pod koniec lat 90. XIX wieku. Pangani (Ruvu) - rzeka w północno-wschodniej części Tanzanii. Źródła na stokach Kilimandżaro. Długość ok. 400 km, kończy się w kanale Pemba. W dolnym biegu, poniżej wodospadów, żeglowna. Większe miasto - Pangani.
    Kilimandżaro

    Wnętrze Wyżyny Wschodnioafrykańskiej wypełniają rozległe równiny, m.in. Step Masajów, Step Wembere i Równina Serengeti. Równiny te na południu przechodzą w silnie zerodowane pasma górskie takie jak: Rubeho, Uluguru i Mbarika. Dalej na południe, we wschodniej części kraju, obszar Tanzanii zajmuje Wyżyna Mozambicka. Wyżyna ta leży na południe od doliny rzeki Rufidżi.

    Burundi (buˈɾundi), oficjalnie Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi; fr. République du Burundi) – państwo śródlądowe położone w Afryce Wschodniej. Graniczy z Rwandą od północy, Tanzanią od wschodu i południa, oraz z Demokratyczną Republiką Kongo od zachodu. Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec w Górach Stołowych.

    Wschodnia część kraju jest nizinna. Wyżyna Wschodnioafrykańska i znajdująca się na południu Wyżyna Mozambicka, przechodzą w nadbrzeżny pas nizin o szerokości od 80 do 100 km. Dłuższy pas obszarów nisko położonych stanowi dolina rzeki Rufiji, która ma długość około 200 km. Poza tymi terenami nizinnymi, na obszarze Tanzanii znajdują się najgłębsze kryptodepresje w Afryce. Jest nią dno jeziora Tanganika leżące na 358 m p.p.m.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Sahara Zachodnia jest terytorium o nieuregulowanym statusie politycznym, które leży w zachodniej części Afryki na Oceanem Atlantyckim. Ten będący pod kontrolą Maroka kraj cechuje się suchym i pustynnym klimatem, gdzie elementem krajobrazu są pozbawione roślinności obszary.

    Wyżyna Wschodnioafrykańska zbudowana jest z prekambryjskich skał krystalicznych, na które składają się gnejsy, granity i kwarcyty. Jej wnętrze uległo daleko idącej peneplenizacji. Rzeźba wyżyny jest monotonna, równinna i miejscami lekko falista. Góry mają charakter wyspowy lub są pojedynczymi ostańcami. Obszary leżące w sąsiedztwie rowów tektonicznych zostały ukształtowane w trzeciorzędzie przez czynniki endogeniczne. Góry Tanzanii mają charakter zrębowy i wulkaniczny. Zjawiska wulkaniczne, które formowały krajobraz rowów, trwają do dziś. Północny fragment Rowu Wschodnioafrykańskiego, wypełniony jest młodymi, bazaltowymi utworami wulkanicznymi. Obszary nizin we wschodniej części kraju zbudowane są z utworów trzeciorzędowych i czwartorzędowych.

    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.Rędzina – (również gleby darniowe-węglanowe) płytka międzystrefowa gleba kalcymorficzna powstała na skałach wapiennych. Rędziny są na ogół glebami żyznymi jednakże z powodu trudności w uprawianiu są zakwalifikowane jako gleby klas od IIIa do V. W niektórych systemach klasyfikacji gleb (FAO, WRB) rędziny odpowiadają niektórym typom leptosoli i kambisoli.

    U wybrzeży Tanzanii leżą wyspy: Zanzibar, Pemba i Mafia. Są to nizinne wyspy koralowe, zbudowane głównie z wapieni. Zanzibar o powierzchni 1700 km² jest największą z nich.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy od północy z Somalią, Etiopią i Sudanem Południowym, od zachodu z Ugandą, a od południa z Tanzanią. Stolicą Kenii jest Nairobi.
    Nizina – równinna lub prawie równinna wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m..
    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.
    Mozambik (port. Moçambique, Republika Mozambiku República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi, Zimbabwe i Zambią.
    Rów tektoniczny (graben) - rodzaj obniżenia geologicznego, obejmujący wąski i podłużny fragment skorupy ziemskiej, który zapadł się wzdłuż równoległych do siebie uskoków normalnych. Natomiast część skorupy, która została wypiętrzona i znajduje się ponad rowem nosi nazwę zrębu lub horstu.
    Zanzibar (zwana także jako Unguja) – wyspa na Oceanie Indyjskim. Jest największą wyspą Archipelagu Zanzibar. Należy w całości do Tanzanii i wchodzi w skład jej autonomicznej części, Zanzibaru. Powierzchnia wyspy wynosi 1 658 km², co czyni ją największą wyspą tanzańską. Największym miastem na wyspie jest Zanzibar.
    Uluguru – łańcuch górski we wschodniej Tanzanii (Afryka), który swą nazwę otrzymał od plemienia Luguru. Ich główną częścią jest pasmo biegnące na linii północ-południe, o najwyższej wysokości 2630 m. W głównej części gór, na granicy lasu znajduje się około 50 wiosek, które zamieszkuje ok. 151 000 ludzi.

    Reklama