Garig

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Garig nad Morzem Śródziemnym

Garig (z francuskiego garigue lub garrigue) – formacja roślinna występująca w klimacie śródziemnomorskim. Składa się głównie z zimozielonych, liściastych krzewów lub małych drzew. Kształtuje się na obszarach z podłożem skalistym lub wapiennym. Wiele z występujących tu krzewów jest kolczastych oraz aromatycznych (mięta, mirt czy wawrzynowate).

Chaparral (wym. czaparal; z hiszp. chaparro - niski) – zimozielona formacja roślinna, występująca w Ameryce Północnej (zachodnia część USA - Kalifornia, północny Meksyk), przypominającą wyglądem makię.Klimat śródziemnomorski – rodzaj klimatu podzwrotnikowego, występujący nad Morzem Śródziemnym (stąd jego nazwa), w Kalifornii, RPA, na południu Australii oraz u wybrzeży Chile w Ameryce Południowej. Jego charakterystyczną cechą są ciepłe i suche lata powyżej 20°C oraz łagodne zimy powyżej 0°C, a także fakt, że występuje głównie bezpośrednio nad morzem lub oceanem, zazwyczaj na zachodnim wybrzeżu, a bardzo rzadko w głębi lądu. Klimat ten sprzyja rolnictwu i turystyce masowej.

Garig tworzą rośliny dorastające zwykle do 1 (–2) m wysokości i rosnące w rozproszeniu. Niektóre kompleksy garigu są naturalne, inne powstały w wyniku degradacji lasów i makii.

Dla garigu charakterystyczne są takie gatunki jak: Thymus capitatus, Anthyllis hermanniae, Teucrium fruticans, Erica multiflora, Euphorbia dendroides, Convolvulus oleifolius oraz Euphorbia melitensis – endemiczny w Malcie. Często towarzyszą im geofity oraz terofity.

Istnieje kilka typów garigu. Mogą występować kompleksy z przewagą między innymi wrzośców, macierzanki, przelotu lub mniej powszechne z dominacją wilczomleczu. Poza dominantami płaty te różnią się także strukturalnie i wysokością.

Mirt (Myrtus L.) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych. Według najnowszych ujęć taksonomicznych należy do niego tylko kilka gatunków, liczne dawniej do niego zaliczane zostały wyłączone do wielu oddzielnych rodzajów.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Chaparral
  • Frygana
  • Fynbos
  • Makia
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Garigue (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 30 września 2014].
    2. Maltese Habitats – Garigue (ang.). Malta Virtual Field Sites. [dostęp 30 września 2014].
    3. Garrigues et maquis (fr.). jardins.familiaux.tg.free.fr. [dostęp 4 grudnia 2014].
    Fynbos – formacja roślinna, południowoafrykański odpowiednik makii. Występuje na południowo-zachodnim wybrzeżu Afryki pomiędzy górskimi stokami i nizinami nadmorskimi, w krainie fitogeograficznej Państwie Przylądkowym. Nazwa fynbos nadana została przez Holendrów i oznacza ona wspaniały busz. Dominującą rolę w zbiorowiskach roślinnych odgrywają różne gatunki rześci (Restio), srebrników (Protea), wrzośców (Erica) i pelargonii (Pelargonium). Rośliny w znacznej części mają twarde, skórzaste liście, zwykle wąskie. Przystosowane są do częstych suszy i pożarów. Bardzo duży udział we florze tej formacji mają endemity (ok. 70%) – gatunki nie spotykane nigdzie indziej.Endemit – takson (najczęściej gatunek) unikatowy dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Formacja roślinna - najbardziej ogólnie ujmowany typ zbiorowiska roślinnego, typowy dla danego regionu świata, o przewadze form roślinnych o tym samym typie wzrostu. Rośliny wchodzące w jego skład mają podobne wymagania w stosunku do gleby, klimatu i czynników abiotycznych. Przykładami formacji roślinnych są: tundra, bór, las liściasty strefy umiarkowanej, las deszczowy, step, sawanna.
    Frygana - formacja roślinna występująca we wschodniej części strefy śródziemnomorskiej (Grecja, Albania). Tworzą ją twardolistne, kolczaste krzewy - charakterystyczne jest zrzucanie przez nie liści w czasie suszy, w runie przeważają krzewinki i sucholubne rośliny zielne.
    Geofity, rośliny ziemnopączkowe – jedna z form życiowych roślin. Obejmuje byliny posiadające pączki odnawiające, które spędzają niekorzystny dla wegetacji okres roku w organach podziemnych – bulwach, kłączach i cebulach. Geofity są jedną z grup kryptofitów.
    Mięta (Mentha L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Należy do niego ponad 30 gatunków i mieszańców. Występują głównie w Europie, Azji i Afryce. Gatunkiem typowym jest mięta zielona (Mentha spicata L.).
    Macierzanka (Thymus L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 300 gatunków. Występują w Eurazji, północnej Afryce, na Wyspach Kanaryjskich. We florze Polski występuje 10 gatunków. Gatunkiem typowym jest Thymus vulgaris L..
    Wawrzynowate, laurowate (Lauraceae Juss.) – rodzina głównie drzew i krzewów należąca do rzędu wawrzynowców (Laurales). Należy tu około 30 rodzajów i około 3000 gatunków roślin tropikalnych i subtropikalnych. We florze Polski brak przedstawicieli tej rodziny.
    Przelot (Anthyllis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Gatunkiem typowym jest Anthyllis vulneraria L..

    Reklama