Galatowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Galatowie, Galaci – grecka nazwa nadana Celtom, którzy wtargnęli do Grecji i Macedonii na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej (głównie w północnej i środkowej części, w regionie nazwanym później Galacją) zachowując etniczną odrębność.

Brennus – przywódca potężnej armii celtyckiej, która najechała Macedonię i Grecję w 279 r. p.n.e. Był to już powtórny najazd Celtów na te tereny, gdyż rok wcześniej pokonali oni wojska macedońskie, zabili jej władcę Ptolemeusza Keraunosa i złupili północną Macedonię. Tymczasem najazd po wodzą Brennusa miał na celu nie tylko złupienie kraju, ale także (a może przede wszystkim) poszukiwanie nowych siedzib do trwałego osiedlenia się, o czym świadczą antyczni pisarze, opisując liczne tabory posuwające się za armią celtycką. Całym tym przedsięwzięciem kierował właśnie Brennus. Wtargnął on najpierw i złupił tereny Ilirów, następnie uderzył na Macedonię, pokonał Sosthenosa, ponosząc przy tym znaczne straty, złupił kraj i ruszył na Grecję. Po nieudanej obronie Termopil przez siły grecko-etolskie Brennus podzielił swoją armię na dwie części: część wojsk pod dowództwem Akichoriosa, skierował na południe, a sam wyruszył na Delfy w celu złupienia słynnego sanktuarium. Etolowie tymczasem, jako, że tylko oni byli liczącą się siłą w walce z Celtami, podzielili się również, większość wojsk kierując za Akichoriosem, a niewielkie siły pozostawiając do obrony Delf. Pod Delfami załamała się ofensywa celtycka, a sam Brennus zginął - według Diodora Sycylijskiego ciężko ranny, nie mogąc dalej kontynuować wojny, wydał dyspozycje co do następstwa po sobie i dalszych poczynań swojego ludu, następnie upiwszy się przebił się mieczem. Istnieje także wersja wydarzeń, która mówi o śmierci Brennusa spowodowanej ranami w Macedonii, do której się wycofał spod Delf.Antygon Gonatas (ur. 319 p.n.e., zm. 239 p.n.e.) – król macedoński w latach 276-239 p.n.e. z dynastii Antygonidów, syn Demetriusza Poliorketesa i Fili, córki Antypatra.

Historia[ | edytuj kod]

W 279 roku p.n.e. naddunajscy Celtowie, po pokonaniu króla Macedonii Ptolemeusza Keraunosa (zabitego po bitwie pod Bitolą) i złamaniu greckiego oporu pod Termopilami, złupili centra religijne w Delfach, Dodonie i Olimpii. Najazd Celtów spowodował, że będący dotąd przeciwnikami Antioch I i Antygon II Gonatas zawarli w obliczu niebezpieczeństwa przymierze i zadali łupieżcom klęskę w bitwie pod Delfami. Wódz Celtów Brennus wkrótce zmarł wskutek odniesionej w walkach rany. Po jego śmierci Celtowie wysiedleni przez Antygona Gonatasa rozdzielili się. Część przeprawiła się przez Hellespont i w Azji Mniejszej założyła kraj zwany Galacją, a pozostali wrócili do swoich siedzib.

Termopile (gr. Θερμοπύλαι, thermos – gorący, pyle – wrota) – wąskie przejście w Grecji w pobliżu miejscowości Lamia, między Zatoką Malijską a pasmem górskim Oita, prowadzące z Tessalii do Grecji Środkowej. W 480 p.n.e. została tam stoczona słynna bitwa między koalicją Greków pod przywództwem Sparty a wojskami perskimi. Zwycięstwo odniosła w niej Persja, jednak poniosła ogromne straty w ludziach.Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

Galatowie przybyli do Azji Mniejszej zostali wezwani tam przez króla Bitynii Nikomedesa I i wynajęci przez niego jako najemnicy w walkach z jego bratem w zamian za dolinę rzeki Halys. Azjatyccy Galatowie w 275 roku p.n.e. zostali pobici przez Antiocha I, który otrzymał wtedy przydomek Soter, i zostali zepchnięci na tereny, na których założyli później Galację. Waleczność Galatów sprawiła, że sąsiednie państwa musiały się z nimi liczyć, a nawet płacić trybut. W roku 240 p.n.e. płacenia trybutu odmówił władca Pergamonu Attalos I i stoczył zwycięską bitwę z Galatami nad rzeką Kaikos, po której objawił się królem Pergamonu i przybrał przydomek: Galatonikes. Galatowie stracili na znaczeniu, lecz chwytali jeszcze kilkakrotnie za broń, m.in. gdy Rzym przekazał ich miasta Pergamonowi. Zwycięstwa Pergamończyków upamiętniono pomnikiem Grupa Galów. W 64 r. p.n.e. Galacja została przyłączona do Rzymu.

List do Galatów [Ga], List do Galacjan [Gal] – jeden z listów św. Pawła z Tarsu, znajdujący się w Nowym Testamencie.Dardanele (tur. Çanakkale Boğazı) – cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, łączy Morze Egejskie z morzem Marmara. Długość 120,5 km, szerokość 1,3-18,5 km, główne porty to Gelibolu i Çanakkale. W starożytności znana jako Hellespont.

Według Liwiusza Galatowie dzielili się na trzy plemiona: Tektosagowie osiedlili się na ziemiach położonych wokół dzisiejszej Ankary, Tolistebogiowie wokół miasta Pessinus, a Trokmowie wokół Tavium. Każde z trzech plemion podzielone było na cztery części, zwane tetrarchiami na czele z wodzem – tetrarchą. Tetrarchowie sprawowali niepodzielną władzę w swoich częściach (kantonach), z wyjątkiem osądzania morderstw, czego dokonywała radą składająca się z trzystu członków wybieranych z Ich wszystkich dwunastu kantonów. Po poddaniu Rzymowi na czele Galatów stanęło wspólnie trzech przywódców plemion. Wkrótce potem po władzę sięgnął Dejotarus, który został uznany za króla Galacji przez Rzymian.

Bitynia − historyczna górzysta, a zarazem urodzajna kraina znajdująca się w Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji. Stolicą Bitynii była pierwotnie Nikomedia a następnie Nicea (Nikaia, obecnie Iznik w Turcji).Titus Livius (ur. 59 p.n.e.; zm. 17 n.e.) – rzymski historyk pochodzący z miasta Patavium (dzis. Padwa). Autor monumentalnego dzieła o historii Rzymu.

Przez Galację prowadziła trasa jednej z podróży misyjnych apostoła Pawła. Później napisał on jeden ze swoich listów do chrześcijańskich mieszkańców miast galackich.

Królowie Galatów[ | edytuj kod]

  • Dejotarus (62-40 p.n.e.)
  • Brogitariusz (40-37 p.n.e.)
  • Amyntas (37-25 p.n.e.)

  • Delfy (gr. Δελφοί Delfoi, łac. Delphi) – prastare miasto i świątynia grecka u stóp Parnasu, 13 km od Zatoki Korynckiej, na drodze z Termopilów na Peloponez. Aktualnie Delfy, to nazwa miejsca archeologicznego i nazwa gminy, odległych o 165 km od Aten.Ptolemeusz Keraunos (Piorun) (281-279 p.n.e.) – król Macedonii i Tracji, najstarszy syn Ptolemeusza I Sotera, jego matką była Eurydyka, a żoną Arsinoe II.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ankara (wcześniej Angora, a w czasach starożytnych Ancyra, gr. Ἄγκυρα co znaczy kotwica) – miasto w środkowej Turcji, będące jej stolicą od 1923 roku. Jest drugim co do wielkości miastem w Turcji, po Stambule. Miasto wznosi się 938 m n.p.m. i zamieszkuje je 3 848 440 mieszkańców (2010).
    Olimpia (nowogr. Αρχαία Ολυμπία, Archea Olimbia) – miejscowość w Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Grecja Zachodnia, w jednostce regionalnej Elida. Siedziba gminy Olimpia. W 2011 roku liczyła 835 mieszkańców.
    Kızılırmak, Kizilirmak, Kyzył Irmak ("Czerwona Rzeka") – najdłuższa rzeka w Turcji, znana w starożytności jako Halys (gr. Ἅλυς Hálys).
    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.
    Attalos I Soter (ur. 269 p.n.e., zm. 197 p.n.e.) – władca Pergamonu z dynastii Attalidów, panujący od 241 p.n.e., z tytułem królewskim (basileus) od około 236 p.n.e., założyciel słynnej w świecie hellenistycznym Biblioteki Pergamońskiej.
    Danina – świadczenie o charakterze przymusowym, funkcjonujące w starożytności oraz średniowieczu, uiszczane monarsze przez poddanych lub władcy silniejszemu przez władcę słabszego.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Reklama