Frygijczycy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Frygijczycy albo Frygowie – starożytny lud indoeuropejski pochodzący z Bałkanów. Przed końcem drugiego tysiąclecia Frygowie osiedlili się w środkowej Anatolii, głównie w zakolu rzeki Halys, na terenach poprzednio zajmowanych przez Hetytów. Posługiwali się językiem frygijskim. Byli blisko spokrewnieni z Grekami. Czasem są utożsamiani z Muszkami, znanymi ze źródeł asyryjskich. Utworzyli państwo Frygia, które przeżywało największy rozkwit w okresie panowania króla Midasa. Frygijczycy opierali swoją kulturę o tradycję anatolijską.

Grecy – naród pochodzenia indoeuropejskiego. Tworzące go plemiona dotarły na tereny Grecji w II tysiącleciu p.n.e. Kybele (hetyckie Kubaba, gr. Kybele lub Kybebe, łac. Cybele lub Cybebe) to frygijska bogini płodności, urodzaju, wiosny i miast obronnych, strażniczka zmarłych. Była czczona od tysiącleci w całej Azji Mniejszej jako Magna Mater. Na jej cześć tańczyli Korybanci. W mitologii frygijskiej młodym kochankiem Kybele był Attis. Jej kult przetrwał w Rzymie do V w. n.e.

Mitologia[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Religia Frygijczyków.

Najważniejszym bóstwem była bogini pochodzenia anatolijsko-syryjskiego, Kybele zwana Wielką Macierzą. Miała ona młodego kochanka, Attisa. Główne sanktuarium Kybele było w miejscowości Pessinus. Kult obu bóstw miał charakter orgiastyczny. Kapłani Kybele nierzadko dokonywali samokastracji. Inne znane bóstwa: Mena, Bagajos, Sabazjos.

Sabazjos (lub Sabasios, gr. Σαβάζιος Sabázios) – bóg pochodzenia frygijskiego w mitologii greckiej. Był utożsamiany przez Greków z Dionizosem. Miał być synem Zeusa i Persefony. Zeus spłodził go z Korą, przyjąwszy postać węża. Węże odgrywały sporą rolę w jego kulcie o charakterze orgiastycznym (obok prawej dłoni w geście błogosławieństwa). On sam także chętnie przyjmował tę postać. Przedstawiano go jako brodatego mężczyznę w czapce frygijskiej. Jego atrybutami obok węży były też jaszczurki, żółwie, żaby i szyszka pinii.Hetyci (biblijni חתי lub HTY) – lud posługujący się indoeuropejskim językiem hetyckim, który około XVII w. p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa (dzisiejsze Boğazkale) w Anatolii. Potęga państwa opierała się na znakomicie, jak na owe czasy, uzbrojonej armii (broń z żelaza, zbroje, doskonałe rydwany bojowe). W okresie swojej największej świetności Hetyci kontrolowali Anatolię, północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Państwo Hetytów upadło około 1200 p.n.e. prawdopodobnie pod naporem Ludów Morza, chociaż nieliczne hetyckie miasta-państwa w północnej Syrii przetrwały do roku 708 p.n.e.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Praca zbiorowa: Obyczaje, języki, ludy świata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 248–249. ISBN 978-83-01-14874-4.
  • Kızılırmak, Kizilirmak, Kyzył Irmak ("Czerwona Rzeka") – najdłuższa rzeka w Turcji, znana w starożytności jako Halys (gr. Ἅλυς Hálys).Midas (gr. Μίδας Mídas, w źródłach asyryjskich Mita; VIII wiek p.n.e.) – władca Frygii, bohater wielu mitów greckich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język frygijski - wymarły indoeuropejski język Frygów, używany w starożytnej Anatolii. Uważa się, że język ten był genetycznie bliski językowi trackiemu, posiada również liczne cechy wspólne z greką i językiem ormiańskim. Język ten rozwinął się najprawdopodobniej pod koniec II tysiąclecia p.n.e. w związku z wędrówką ludów z terenów Tracji do Azji Mniejszej. W późniejszych stuleciach był językiem zaawansowanego cywilizacyjnie królestwa Frygii, stracił jednak na ważności po podbojach perskich w VI w. p.n.e. i późniejszych greckich. Wymarł ostatecznie w VI w. n.e. Do naszych czasów zachowały się nieliczne inskrypcje z IX w. p.n.e. (język starofrygijski, rozpadający się na kilka dialektów) w alfabecie frygijskim oraz z początków naszej ery (język nowofrygijski) w alfabecie greckim.

    Reklama