Fronty radzieckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojska 2 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej wkraczające w 1945 do Wiednia.

Fronty radzieckie – wielkie zgrupowania wojskowe (fronty) Armii Czerwonej o kompetencjach zarówno administracyjnych, jak i operacyjnych, formowane na kierunkach i teatrach planowanych działań operacyjnych. Na czele stał dowódca frontu podległy naczelnemu dowódcy i Radzie Wojennej. Fronty radzieckie swoją wielkością odpowiadały mniej więcej alianckim lub niemieckim grupom armii, a ich stan liczebny mógł przekraczać milion żołnierzy. W radzieckiej doktrynie wojennej dowództwo frontu zajmowało się koordynacją działań poszczególnych jego armii, natomiast koordynacją bojowych działań frontów zajmowało się Najwyższe Naczelne Dowództwo.

Front Stalingradzki (ros. Сталинградский фронт) – jedno z wielkich operacyjno-strategicznych ugrupowań wojsk Armii Czerwonej o kompetencjach administracyjnych i operacyjnych na zachodnim terytorium ZSRR, działający podczas wojny z Niemcami w czasie II wojny światowej. Front Centralny – związek operacyjno-strategiczny Armii Czerwonej o kompetencjach administracyjnych i operacyjnych na zachodnim terytorium ZSRR, działający podczas wojny z Niemcami w czasie II wojny światowej.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwsze fronty radzieckie powstawały już w trakcie wojny domowej z lat 1918–1921 i obejmowały wszystkie wojska znajdujące się akurat na danym teatrze operacyjnym. Po zakończeniu walk stopniowo reorganizowano je w dowództwa okręgów wojskowych, czyli zgrupowania wojsk wyłącznie o kompetencjach administracyjnych. W niektórych rejonach struktura frontowa utrzymała się dość długo, np. do 1926 roku istniał Front Turkiestański w Azji Środkowej przekształcony następnie w Środkowoazjatycki Okręg Wojskowy. Pod koniec lat trzydziestych w Armii Czerwonej przystąpiono do formowania specjalnych okręgów wojskowych, będących praktycznie w pełni przygotowanymi dowództwami frontów. Dzięki ich istnieniu spodziewano się wyraźnego skrócenia czasu potrzebnego na mobilizację w razie wojny. Fronty te określano jako specjalne np. Kijowski Specjalny Okręg Wojskowy, Białoruski Specjalny Okręg Wojskowy. W sytuacjach kryzysowych, w zagrożonym rejonie tworzono na doraźne potrzeby specjalne fronty. W 1938 roku, w okresie walk z Japonią w rejonie jeziora Chasan utworzono Front Dalekowschodni, który zaledwie po miesiącu rozwiązano. W 1939 roku, do inwazji na Polskę utworzono 2 fronty: Front Białoruski i Front Ukraiński. W 1940 roku, w celu aneksji Besarabii utworzono Front Południowy

Front Północno-Zachodni – jeden z frontów radzieckich. Po raz pierwszy sformowany w trakcie wojny ZSRR z Finlandią zimą 1939/1940. Powstał 7 stycznia 1940 na bazie dowództwa Leningradzkiego Okręgu Wojskowego w celu koordynacji działań 7. i 13. Armii. Po zakończeniu wojny zimowej Front Północno-Zachodni ponownie przekształcono w Leningradzki Okręg Wojskowy.Grupa armii – nazwa największego zgrupowania operacyjnego działającego na danym teatrze operacyjnym, składającego się z kilku armii lub armii i kilku samodzielnych korpusów. Nazwa stosowana wymiennie z pojęciem frontu.

Fronty w latach 1918–1926[ | edytuj kod]

  • Front Kaukaski
  • Front Południowo-Zachodni
  • Front Południowy
  • Front Północny
  • Front Turkiestański
  • Front Ukraiński
  • Front Zachodni
  • Fronty w latach 1938–1939[ | edytuj kod]

  • Front Białoruski
  • Front Dalekowschodni
  • Front Południowy
  • Front Ukraiński
  • Fronty w latach 1940-1941[ | edytuj kod]

    W latach 1940–1941 ZSRR podzielony był pod względem wojskowym na 16 okręgów wojskowych i 1 dowództwo frontu (ponownie pojawił się Front Dalekowschodni). Plan mobilizacyjny zakładał, że 8 okręgów zostanie przekształconych w dowództwa frontów, a reszta w dowództwa armii. W momencie wybuchu wojny miało istnieć więc 9 frontów. W rzeczywistości w momencie niemieckiego uderzenia bezpośrednio po 22 czerwca 1941 wystawiono 6 frontów:

    3 Front Białoruski – front radziecki utworzony 24 (19 ?) kwietnia 1944, na bazie frontu zachodniego. Rozformowany 9 maja 1945. Na bazie frontu utworzono Baranowicki Okręg Wojskowy ZSRR. Jeden z frontów w walkach z Wehrmachtem w II wojnie światowej.2 Front Nadbałtycki (ros. 2-й Прибалтийкий фронт) — jeden z frontów sowieckich, który walczył przeciwko wojskom niemieckimi podczas II wojny światowej.
  • Front Północny
  • Front Północno-Zachodni
  • Front Zachodni
  • Front Południowo-Zachodni
  • Front Południowy
  • Front Dalekowschodni
  • Nazwy tych frontów pochodziły od kierunków spodziewanych działań. W następnym okresie wojny pojawiały się kolejne dowództwa frontów, likwidowano stare, dzielono je i łączono, a wszystko w zależności od sytuacji operacyjnej na teatrze działań wojennych. Dowództwa tych nowych frontów tworzono najczęściej na bazie dowództw rozwiązywanych armii, doraźnie kompletowanych sztabów lub przez podział dotychczasowych dowództw uzupełnianych następnie z rezerw. W ten sposób powstały kolejne fronty:

    Front Odwodowy (Rezerwowy) (ros. Резервный фронт) - jeden z frontów radzieckich, który walczył przeciw wojskom niemieckim w czasie II wojnie światowej.Kijowski Specjalny Okręg Wojskowy ros. Киевский Особый военный округ (КОВО – ogólnowojskowy, operacyjno-terytorialny związek Sił Zbrojnych ZSRR.
  • Front Centralny
  • Front Briański
  • Front Kaliniński
  • Front Leningradzki
  • Front Karelski
  • Front Wołchowski
  • Front Krymski
  • Powstało też kilka frontów na starej zasadzie przekształcania okręgów wojskowych:

  • Front Zabajkalski
  • Front Zakaukaski
  • Front Północno-Kaukaski
  • Front Stalingradzki
  • Do ważnej reorganizacji doszło na froncie wschodnim II wojny światowej jesienią 1943 roku. 20 października doszło do przemianowania walczących tutaj frontów. Do tego momentu od północy do południa istniały następujące fronty:

    Front Zachodni – związek operacyjno-strategiczny, jeden z głównych frontów radzieckich wojny domowej prowadzący działania na kierunku zachodnim i północno-zachodnim. Po raz pierwszy pojawił się w okresie wojny domowej z lat 1918-1921 jako osłona Rosji Radzieckiej od zachodu. Rozciągał się od Finlandii po Ukrainę, na froncie ok. 2000 kilometrów. Powstał 12 lutego 1919 na mocy dyrektywy Głównodowodzącego Armii Czerwonej, na bazie rozformowanego dowództwa Frontu Północnego. Sztab Frontu w różnym okresie był dyslokowany w miejscowościach: Staraja Russa, Mołodeczno, Dźwińsk, Smoleńsk, Mińsk.Besarabia (rum. Basarabia, tur. Besarabya, ukr. Бесарабія) – kraina historyczna położona we Wschodniej Europie między Dniestrem a Prutem, będąca obecnie częścią Mołdawii i Ukrainy. Współcześnie nazwy Besarabia używa się w znaczeniu historycznym, geograficznym i kulturowym, całkowicie pozbawionym sensu politycznego. Stosuje ją jednak w swej terminologii np. Związek Wypędzonych (ziomkostwo besarabskie).
  • Front Karelski
  • Front Leningradzki
  • Front Wołchowski
  • Front Północno-Zachodni
  • Front Nadbałtycki – przemianowany w 2 Front Nadbałtycki.
  • Front Kaliniński – przemianowany w 1 Front Nadbałtycki.
  • Front Zachodni
  • Front Centralny – przemianowany w Front Białoruski.
  • Front Woroneski – przemianowany w 1 Front Ukraiński.
  • Front Stepowy – przemianowany w 2 Front Ukraiński.
  • Front Południowo-Zachodni – przemianowany w 3 Front Ukraiński
  • Front Południowy – przemianowany w 4 Front Ukraiński.
  • Front Północno-Kaukaski
  • W takiej strukturze Armia Czerwona rozpoczęła marsz na zachód. W miarę uwalniania poszczególnych teatrów operacyjnych zaczęła się likwidacja zbędnych frontów. Do końca 1943 roku rozwiązano fronty Północno-Zachodni i Północnokaukaski. Do końca 1944 roku ich los podzieliły fronty: Karelski, Leningradzki i Wołchowski. Zmieniono także nazwy Frontu Zachodniego na 3 Front Białoruski (2 Front Białoruski powstał na styku 1 Frontu Białoruskiego i 1 Frontu Ukraińskiego). Pozostałe fronty rozwiązano po zakończonej wojnie w Europie.

    Front Ukraiński - front Armii Czerwonej, utworzony 4 stycznia 1919 na podstawie rozkazu dowódcy Sztabu Polowego Armii Czerwonej Kostiajewa i szefa Rady Rewizyjnej Ukraińskiej Republiki Radzieckiej Arałowa.Azja Środkowa, Azja Centralna – region o nie w pełni zdefiniowanych granicach, w swej swej najpopularniejszej definicji graniczący od zachodu z Morzem Kaspijskim, od wschodu z Chińską Republiką Ludową, od południa z Afganistanem a od północy z Rosją. Region ten obejmuje pięć państw, byłych członków ZSRR, tzw. „stanów” co nawiązuje do obecności w nazwie wszystkich pięciu poradzieckich republik perskiego sufiksu „-stan” oznaczającego „kraj”. Są to: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan.

    Do realizacji operacji kwantuńskiej podzielono Front Dalekowschodni na dwa mniejsze – 1 i 2 Front Dalekowschodni. Po wygranej z Japonią fronty również i tutaj rozwiązano.

    W czasach zimnej wojny w wojskach radzieckich pojęcie front ustąpiło na rzecz grupy armii lub grupy wojsk (np. w operacji „Dunaj” brały udział grupy armii Północ i Południe, a na terenie Polski stacjonowała Północna Grupa Wojsk), lecz wciąż funkcjonowało w planach konfliktu zbrojnego z NATO.

    Operacja kwantuńska – rozpoczęta z chwilą wypowiedzenia wojny Japonii przez ZSRR (8 sierpnia 1945) operacja militarna zaplanowana przez Aleksandra Wasilewskiego, której celem było wyzwolenie spod okupacji japońskiej Mandżurii i Korei do 38 równoleżnika (24 sierpnia 1945), oraz zajęcie Sachalinu i Kuryli. Miała także charakter psychologiczny. Operacja ta miała pomścić klęskę Rosjan, poniesioną w wojnie z Japończykami 40 lat wcześniej.Front Możajskiej Linii Obrony – jedno z wielkich operacyjno-strategicznych ugrupowań wojsk Armii Czerwonej o kompetencjach administracyjnych i operacyjnych na zachodnim terytorium ZSRR, działający podczas wojny z Niemcami w czasie II wojny światowej.

    Fronty w latach 1941–1945[ | edytuj kod]

  • Front Białoruski
  • 1 Front Białoruski
  • 2 Front Białoruski
  • 3 Front Białoruski
  • Front Briański
  • Front Centralny
  • Front Dalekowschodni
  • 1 Front Dalekowschodni
  • 2 Front Dalekowschodni
  • Front Doński
  • Front Kaliniński
  • Front Karelski
  • Front Kaukaski
  • Front Krymski
  • Front Leningradzki
  • Front Możajskiej Linii Obrony
  • Front Moskiewski Rezerwowy
  • Moskiewska Strefa Obrony
  • Front Nadbałtycki
  • 1 Front Nadbałtycki
  • 2 Front Nadbałtycki
  • 3 Front Nadbałtycki
  • Front Odwodowy
  • Front Południowo-Wschodni
  • Front Południowo-Zachodni
  • Front Południowy
  • Front Północno-Kaukaski
  • Front Północno-Zachodni
  • Front Północny
  • Front Stalingradzki
  • Front Stepowy
  • 1 Front Ukraiński
  • 2 Front Ukraiński
  • 3 Front Ukraiński
  • 4 Front Ukraiński
  • Front Wołchowski
  • Front Woroneski
  • Front Zabajkalski
  • Front Zachodni
  • Front Zakaukaski
  • Nadmorska Grupa Wojsk
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • fronty polskie

  • Front Woroneski - front radziecki utworzony 9 (7?) lipca 1942 z części Frontu Briańskiego. Jeden z frontów w wojnie z wojskami niemieckimi w II wojnie światowej.Operacja „Dunaj” – kryptonim, jaki nadano interwencji członków Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, rozpoczętej 20 sierpnia 1968 roku o godz. 23:00. Uważana jest za największą operację wojskową w historii Europy po II wojnie światowej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Front wschodni – całokształt działań bojowych w czasie II wojny światowej pomiędzy III Rzeszą a ZSRR i sojusznikami obydwóch państw w Europie Wschodniej i Środkowej. Walki na froncie wschodnim trwały od 22 czerwca 1941 do 8 maja 1945. Swym zasięgiem obejmowały znaczny obszar europejskiej części Rosji, całą Polskę, Ukrainę, Białoruś, Litwę, Łotwę, Estonię, Finlandię, Rumunię, Węgry, Słowację, Jugosławię aż do wschodniej części Niemiec i Austrii. Był to najkrwawszy i największy z frontów wojennych w historii.
    Chasan (ros. Хасан, chin. 哈桑湖 Hāsāng Hú) – niewielkie jezioro w Kraju Nadmorskim w pobliżu granicy Korei Północnej i Rosji.
    Rady Wojenne (RW) kolektywne organy dowodzenia wojskami w rodzajach sił zbrojnych ZSRR, okręgach wojskowych (flotach), grupach wojsk. Przewodniczącym RW był zawsze odpowiedni dowódca. Powstanie rad rozpoczęło sie w czasie wojny domowej w Rosji Sowieckiej i nazywały sie one wtedy Rewolucyjnymi Radami Wojennymi. Pierwszą radę (postanowieniem Rady Komisarzy Ludowych z dnia 13 czerwca 1918 r.) utworzono w celu kierowania organami i operacjami przeciw buntowi czeskiego korpusu w Azji. Na tym froncie (nazwanym Wschodnim) rozpoczęto formowanie armii z Radami Wojennymi. 2 września 1918 r. Wszechrosyjski Komitet Wykonawczy (rząd sowiecki) zatwierdził Rewolucyjna Radę Republiki, która rozprzestrzeniła w dół system RW dla wszystkich frontów i armii. Miały one w składzie po 3 członków (dowódca i 2 pracowników politycznych). Plenum Komitetu Centralnego WKP(b) w maju 1919 r. zaproponowało wprowadzenie do RW frontów i armii przedstawicieli miejscowych organów partyjnych. Członków RW zatwierdzało Biuro Organizacyjne Komitetu Centralnego WKP(b). Rady miały wielką rolę w tworzeniu Armii Czerwonej i kierowaniu wojskami na frontach. Rewolucyjna Rada Wojenna Republiki 28 sierpnia 1923 r. została przemianowana na Rewolucyjną Radę Wojenną ZSRR. 20 czerwca 1934 r. rady zostały rozwiązane. W listopadzie 1934 r. przy ministrze Obrony była utworzona Rada Wojenna jako organ doradczy (80 ludzi). Jednocześnie RW likwidowano w okręgach, armiach, flotach i flotyllach. Jednak w maju 1937 r. zostały odtworzone. W marcu 1938 r. powstała Główna Rada Wojenna Armii Czerwonej, a w kwietniu Główna Rada Wojenna Marynarki Wojennej. W początkach wojny (1941) były tworzone RW frontów. Na obszarach gdzie był wprowadzany stan wojenny radom przekazywano wszystkie funkcje organów państwowych. Były tworzone także RW rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Stanowiska członków RW powoływanych z organów partyjnych zostały zamienione na stanowiska zastępców ds. politycznych odpowiednich dowódców. W 1947 r. RW rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk, grup wojsk, okręgów wojskowych i flot były przemianowane na organy doradcze przy odpowiednich dowódcach. Od czerwca 1950 r. rady były organami kolegialnymi. Od kwietnia 1958 r. w skład RW wchodzili: dowódca (przewodniczący), członek rady (oficer polityczny, sekretarz partii w jednostce, sekretarz partii miejscowych organów, I zastępca dowódcy, szef sztabu - zastępca dowódcy. W innych państwach b. Układu Warszawskiego były tworzone Rady Wojskowe jako kolegialne organy doradcze i opiniotwórcze dowódcy.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Front Kaukaski – związek operacyjno-strategiczny Armii Czerwonej o kompetencjach administracyjnych i operacyjnych na południowym terytorium ZSRR, działający podczas wojny z Niemcami w czasie II wojny światowej.
    Front Zabajkalski - jeden z frontów radzieckich w II wojnie światowej, utworzony 15 września 1941 w celu ewentualnego odparcia uderzenia na Dalekim Wschodzie. Dowódca Frontu gen. lejtnant (od 7 maja 1943 gen. płk) Michaił Kowalow - do 12 lipca 1945.
    Fronty polskie - w zależności od zadania, jakie przed nimi stawiano, a co za tym idzie od wielkości przydzielonych sił i środków fronty w strukturach organizacyjnych Wojska Polskiego spełniały rolę związków operacyjnych lub strategicznych.

    Reklama