Formacja (geologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych.

Niezgodność – termin geologiczny określający sposób styku warstw skalnych, oddzielonych od siebie powierzchnią graniczną, mającą równocześnie charakter luki erozyjnej lub luki sedymentacyjnej. Powierzchnia ta odpowiada pewnemu okresowi, który w danym miejscu nie jest reprezentowany przez osady. Warstwy powyżej i poniżej niezgodności mogą mieć inne kąty nachylenia i wtedy niezgodność jest łatwa do rozpoznania w odsłonięciu geologicznym.

Formacja jest bazalnym wydzieleniem litostratygraficznym, co oznacza, że wszystkie inne jednostki (np. ogniwo, grupa) mogą być wyróżnione tylko pod warunkiem wcześniejszego ustanowienia formacji i muszą się do niej odnosić. Do formacji zalicza się zespół skał o podobnej litologii i bez większych niezgodności. Minimalna miąższość formacji nie jest określona, jednak formacja musi mieć miąższość umożliwiającą jej wykartowanie na mapie w skali 1 : 50 000. Do formalnego wydzielenia formacji konieczne jest podanie jej stratotypu i hipostratotypów, zdefiniowanie granicy dolnej i górnej oraz opublikowanie w prasie naukowej. Nazwa formacji musi zawierać dwa człony: słowo „formacja” oraz człon geograficzny, związany zwykle z lokalizacją stratotypu lub obszaru wzorcowego. W nazwie może też być człon określający dominujący typ litologiczny skały. Przykładowe nazwy formacji: formacja piaskowców z Wiśniówki, formacja górażdżańska.

W starszej literaturze geologicznej używa się też terminu formacja w sensie nieformalnej jednostki litostratygraficznej, na określenie różnych pakietów skał, czasami wydzielenie takich formacji dokonywano na bazie np. skamieniałości.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • G. Racki & M. Narkiewicz (red.): Polskie zasady stratygrafii, Wyd. PIG, Warszawa 2006




  • Reklama