• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Flota Czarnomorska

    Przeczytaj także...
    Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.
    Wiktor Fedorowycz Janukowycz, ukr. Віктор Федорович Янукович (transkrypcja, patrz tabelka), ros. Виктор Фёдорович Янукович (ur. 9 lipca 1950 w Jenakijewem, w obwodzie donieckim) – ukraiński polityk, naukowiec, profesor ekonomii i prawa, autor ponad 50 publikacji z dziedziny ekonomii, premier Ukrainy w latach 2002–2005 i 2006–2007, przywódca Partii Regionów, od 2010 prezydent Ukrainy.
    Godło Floty Czarnomorskiej

    Flota Czarnomorska (ros. Черноморский флот) – związek operacyjno-strategiczny Imperium Rosyjskiego, Związku Radzieckiego i Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, działający na Morzu Azowskim, Czarnym i Śródziemnym.

    Historia[ | edytuj kod]

    Rosyjska Flota Czarnomorska po bitwie pod Synopą w 1853

    Historia Floty Czarnomorskiej datuje się od lat 80. XVIII wieku, kiedy to tworzenie jej rozpoczął książę Grigorij Potiomkin. Odegrała ona już znaczną rolę w wojnie turecko-rosyjskiej w latach 1787–1791. Jej główną bazą od początku był Sewastopol.

    Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.Bizerta (łac. Hippo Diarrhytus, arab. بنزرت Benzert, fr. Bizerte) – miasto w północnej Tunezji, ośrodek administracyjny gubernatorstwa Bizerta, port nad Morzem Śródziemnym, przy ujściu kanału łączącego jezioro Bizerta z morzem. Około 126 tys. mieszkańców, położone 65 km od Tunisu.

    Ówczesnej Flocie Czarnomorskiej podlegały również flotylle: Azowska, Dnieprowska (Limanna) i Dunajska.

    I wojna światowa[ | edytuj kod]

    W przeddzień I wojny światowej liczyła ona pięć przestarzałych okrętów liniowych (przeddrednotów), dwa krążowniki pancernopokładowe, mały krążownik lotniczy („Ałmaz”), 17 niszczycieli (w tym jedynie cztery nowoczesne o napędzie turbinowym) i cztery okręty podwodne oraz dalsze jednostki o mniejszej wartości (w tym 13 torpedowców, kanonierki, stawiacze min i stare pancerniki). Liczyła wtedy 36 667 oficerów i marynarzy (po mobilizacji w 1914 liczebność wzrosła do 68 286 marynarzy i oficerów). W toku wojny doszły m.in. trzy nowoczesne okręty liniowe (drednoty) typu Impieratrica Marija i 9 niszczycieli. W budowie znajdowały się dalsze okręty.

    Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.Grigorij Aleksandrowicz Potiomkin (ros. Григо́рий Алекса́ндрович Потёмкин, wym. Grigо́rij Aleksа́ndrowicz Patjо́mkin) – ur. 24 września (13 września według kalendarza juliańskiego) 1739 roku, zm. 16 października (5 października) 1791 roku, rosyjski feldmarszałek, prezydent Kolegium Wojskowego, głównodowodzący w wojnie z Turcją toczącej się w latach 1787-1792, jeden z faworytów Katarzyny Wielkiej, książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1776, książę taurydzki od 1783.

    Przeciwnikiem była słabsza flota turecka, składająca się z równie starych okrętów, wzmocniona jednak przed rozpoczęciem działań przeciw Rosji przez niemiecki krążownik liniowy „Goeben” (przemianowany na „Yavuz Sultan Selim”), przewyższający znacząco każdy z rosyjskich okrętów istniejących na początku wojny. Był on najgroźniejszym przeciwnikiem floty rosyjskiej, której główne siły musiały operować zespołami liczącymi przynajmniej trzy pancerniki. W początkowym etapie wojny doszło do dwóch nierozstrzygniętych starć Floty Czarnomorskiej z „Goebenem”, 18 listopada 1914 roku koło przylądka Sarycz i 10 maja 1915 pod Bosforem. Jedną z aktywności Floty Czarnomorskiej było ostrzeliwanie tureckich wybrzeży, zwłaszcza zagłębia węglowego Zonguldaku i zwalczanie tureckiej żeglugi. Doprowadziło to do zatopienia większości statków przewożących węgiel do końca 1915 roku i kryzysu w zaopatrzeniu w węgiel floty tureckiej, a później także kryzysu żywnościowego w Stambule w lipcu 1916. Prowadzono też w udany sposób wojnę minową, co doprowadziło do uszkodzeń „Goebena” i utraty tureckiego krążownika „Mecidiye” (podniesionego następnie przez Rosjan i wcielonego do służby jako „Prut”). Do czasu zawieszenia broni 16 grudnia 1917, Turcja straciła większość floty handlowej, głównie na skutek działań rosyjskich okrętów podwodnych.

    Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.Morze Azowskie (ros. Азовское море; ukr. Азовське море tatarski Azaq deñizi) – część Morza Czarnego, znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji. Od Morza Czarnego oddzielone jest przez Półwysep Kerczeński (część Krymu) i Tamański, łączy się z nim przez Cieśninę Kerczeńską. Powierzchnia morza wynosi blisko 38 tys. km², średnia głębokość 7 m, a maksymalna dochodzi do 13,5 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi ok. 1°C w zimie i 25-27°C w lecie, a zasolenie waha się pomiędzy 12 a 14‰.

    Po powstaniu Ukraińskiej Centralnej Rady część załóg ją poparła. Po ogłoszeniu III Uniwersału Rady utworzono Sekretariat Spraw Morskich na czele z Dmytro Antonowyczem (jego zastępcami zostali kpt. M. Biłynśkyj i inż. O. Kowałenko). W grudniu 1917 utworzono Ukraińską Radę Wojenno-Morską i Ukraiński Generalny Sztab Morski na czele z J. Pokrowskim.

    Cieśnina Kerczeńska (ros. Керченский пролив, ukr. Керченська протока, tatarski Keriç boğazı}, łac. Bosporus Cimmerius) – płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łączy Morze Azowskie z Morzem Czarnym. Długość ok. 41 km; szerokość od 4 do 45 km, średnio 20 km; głębokość od 5 do 15 metrów, średnio 6 m. W zimie pokryta jest pływającym lodem. Główny port Kercz.Noworosyjsk (ros. Новороссийск) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, jeden z głównych portów Morza Czarnego.

    Ponieważ w tym czasie Krym nie znajdował się w granicach Ukrainy, Rada zgłosiła pretensje tylko do tych okrętów, których załogi zadeklarowały się jako ukraińskie (krążownik „Pamiat Merkurija” i niszczyciel „Zawydnyj”) i nakazała im przepłynięcie do Odessy i Mikołajewa. W styczniu 1918 brały one udział w walkach z bolszewikami w Odessie.

    Pawło Skoropadski (ukr.: Павло Скоропадський ur. 15 maja 1873 w Wiesbaden, zm. 26 kwietnia 1945 w Metten) - ukraiński polityk і wojskowy.United States Sixth Fleet (VI Flota Stanów Zjednoczonych)) - związek operacyjny Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, stacjonujący na Morzu Śródziemnym.

    Po ataku wojsk Ukraińskiej Republiki Ludowej na Krym 29 kwietnia 1918 Flota Czarnomorska podniosła banderę ukraińską, jednak po zdobyciu przez Niemców Sewastopola 30 kwietnia potraktowali oni flotę jako swoją zdobycz wojenną. Wtedy część floty podniosła banderę rosyjską i skierowała się do Noworosyjska, jednak w odpowiedzi na groźby Niemców część z nich zawróciła do Sewastopola, gdzie załogi zostały internowane, natomiast część bolszewickich załóg na rozkaz Lenina zatopiła 15 czerwca 1917 swoje jednostki, w tym nowy pancernik „Swobodnaja Rossija”. Pozostałe jednostki Niemcy przekazali 11 listopada 1918 pod komendę hetmańskiego rządu Skoropadskiego.

    Przeddrednot, predrednot (z ang. pre-dreadnought) - umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych od lat 80. XIX wieku do I dekady XX wieku. Nazwa, nadana później, oznacza pancerniki poprzedzające generację drednotów.Zonguldak – miasto w północno-zachodniej Turcji, nad Morzem Czarnym, ośrodek administracyjny ilu Zonguldak. Około 104 tys. mieszkańców.

    W listopadzie 1918 roku stojące w Sewastopolu okręty zostały przekazane wojskom brytyjskim, które w kwietniu kolejnego roku, przy opuszczaniu Sewastopola, uszkodziły pozostawione okręty. W związku z aliancką interwencją i wojną domową w Rosji, okręty przechodziły następnie z rąk do rąk. Po klęsce białych, ocalałe jednostki, w tym nowy pancernik „Gienierał Aleksiejew”, zostały przez nich w listopadzie ewakuowane do Bizerty, po czym w kolejnych latach zostały tam internowane przez władze francuskie. Francja następnie część jednostek włączyła do swojej floty, a część sprzedała na złom.

    Ukraińska Centralna Rada (ukr. Українська Центральна Рада) – paraparlamentarny organ państwowy, reprezentacja Ukrainy wyłoniona po rewolucji lutowej w Rosji. Po przewrocie bolszewickim suwerenny organ państwowy Ukraińskiej Republiki Ludowej.Pancerniki typu Impieriatrica Marija (Cesarzowa Maria Fiodorowna ros. Императрица Мария Федоровна) – rosyjskie pancerniki z okresu I wojny światowej. Okręty zbudowano na potrzeby carskiej Floty Czarnomorskiej w odpowiedzi na turecki program zbrojeń morskich. Pod względem konstrukcyjnym okręty były podobne do pancerników typu Gangut.

    Po zwycięstwie bolszewików rozpoczęto odbudowę Floty Czarnomorskiej, którą zakończono w 1928. Początkowo nosiła ona nazwę Morskich Sił Morza Czarnego, 11 stycznia 1935 zmienioną na Flotę Czarnomorską. W 1930 roku przebazowano tam z Bałtyku pancernik „Pariżskaja Kommuna”, z większych okrętów miała wówczas ponadto trzy krążowniki.

    Bitwa pod Bosforem – starcie morskie podczas I wojny światowej 10 maja 1915 roku (27 kwietnia starego stylu) pomiędzy rosyjską Flotą Czarnomorską a niemieckim krążownikiem liniowym „Goeben” (formalnie osmańskim „Yavuz Sultan Selim”) na Morzu Czarnym, na północ od Bosforu, zakończone taktycznym zwycięstwem rosyjskim. Do starcia doszło w trakcie operacji głównych sił Floty Czarnomorskiej podjętej w celu ostrzeliwania umocnień Bosforu. Akcja „Goebena” doprowadziła do przerwania operacji, lecz nie zdołał on zadać strat flocie rosyjskiej, odnosząc samemu niewielkie uszkodzenia. Drednot (ang. Dreadnought) – określenie generacji pancerników (okrętów liniowych) budowanych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa pochodzi od nazwy brytyjskiego pancernika HMS "Dreadnought", który wszedł do służby w grudniu 1906 roku jako pierwszy okręt zbudowany według nowych koncepcji. W stosunku do wcześniejszych pancerników (zwanych przeddrednotami lub predrednotami), drednoty charakteryzowały się:

    II wojna światowa[ | edytuj kod]

    Pomnik Floty Czarnomorskiej w Muzeum Wojny Ojczyźnianej w Moskwie

    Po ataku Niemiec na ZSRR w 1941 w pierwszych dniach wojny lotnictwo niemieckie wyeliminowało większość floty i zniszczyło bazy morskie floty, jednak mimo strat odegrała ona aktywną rolę w wojnie przy obronie miast, ewakuacji wojsk i operacjach desantowych.

    Flota Bałtycka Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej (ros. Балтийский флот ВМФ России) – związek operacyjny Imperium Rosyjskiego, Związku Radzieckiego i Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, wydzielony do wykonywania operacji na Morzu Bałtyckim.Krym (ukr. Крим, ros. Крым, krymskotatarski Qırım, Къырым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².

    ZSRR[ | edytuj kod]

    Po drugiej wojnie światowej znacznie rozbudowano Flotę Czarnomorską, której głównym zadaniem stało się demonstrowanie siły Związku Radzieckiego na Morzu Śródziemnym, oraz kontrolowanie ruchów VI Floty Stanów Zjednoczonych. W latach 70. liczyła ona 29 nowoczesnych okrętów podwodnych, 79 okrętów bojowych (krążowników i niszczycieli), 35 dużych i 50 małych trałowców, 5 amfibijnych okrętów desantowych, ponad 200 okrętów pomocniczych różnego przeznaczenia, 30 samolotów rozpoznawczych, 110 bojowych i 110 transportowych, oraz jedną brygadę piechoty morskiej. W 1990 roku główne siły były zgrupowane w 14. Dywizji Okrętów Podwodnych, 150. Brygadzie Okrętów Nawodnych, 30. Dywizji Okrętów Nawodnych

    Jałta ukr. Ялта, ros. Ялта, tat. Yalta, orm. Յալտա – miasto na Ukrainie w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego. Liczy 77,1 tys. mieszkańców (2004). Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa długości około 86 km.Wola (ros. Воля) – rosyjski pancernik typu Impieratrica Marija z okresu I wojny światowej i wojny domowej w Rosji. Budowany pod nazwą „Impierator Aleksandr III” (Император Александр III), wszedł do służby pod koniec wojny w 1917 roku pod nazwą „Wola”. Przechodził w ręce niemieckie, ukraińskie i brytyjskie, ostatecznie używany przez siły białych pod nazwą „Gienierał Aleksiejew” (Генерал Алексеев).

    Okres przejściowy po rozpadzie ZSRR[ | edytuj kod]

    Po zakończeniu zimnej wojny z końcem lat 80., na skutek problemów finansowych połączonych z chaosem towarzyszącym rozpadowi ZSRR i transformacji ustrojowej nowo powstałych państw, Flota Czarnomorska uległa w pierwszej połowie lat 90. degradacji pod względem stanu technicznego i gotowości bojowej. Na podstawie ustaleń z 30 grudnia 1991 roku poszczególne państwa miały formować własne siły zbrojne w oparciu o jednostki stacjonujące na ich terytorium, lecz siły strategiczne miały znaleźć się pod wspólnym dowództwem Sił Zbrojnych Wspólnoty Niepodległych Państw. Spór powstał na tle przynależności Floty Czarnomorskiej, która miała główną bazę w Sewastopolu na terytorium Ukrainy i była przez Rosję uważana za związek operacyjno-strategiczny, który powinien pozostać pod jej faktyczną kontrolą za pośrednictwem WNP, natomiast Ukraina dążyła do jej przejęcia lub podziału. W 1992 roku zarówno Ukraina i Rosja próbowały formalnie podporządkować sobie Flotę Czarnomorską (5 kwietnia prezydent Ukrainy podpisał dekret przejęciu Floty Czarnomorskiej, a 7 kwietnia analogiczny dekret podpisał prezydent Rosji). Ostatecznie po kilkuletnich sporach i rozmowach, 28 maja 1997 Rosja i Ukraina zawarły porozumienie o podziale Floty Czarnomorskiej pomiędzy oba państwa, ratyfikowane przez parlamenty w 1999 roku. Proces ten został ukończony w 2000 roku.

    Odessa (ukr. Одеса, ros. Одесса) – miasto i stolica obwodu odeskiego Ukrainy, położone nad Morzem Czarnym.Ukraińska Republika Ludowa (ukr. Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich (obok ZURL) powstałych w wyniku I wojny światowej.

    Zdecydowana większość okrętów została na skutek podziału przejęta przez Rosję, która zachowała możliwość korzystania z bazy w Sewastopolu i utrzymała Flotę Czarnomorską jako związek operacyjno-strategiczny. Według ustaleń z 1995 roku, Rosja miała przejąć 81,7%, a Ukraina 18,3% okrętów. Już wcześniej Rosja zabrała niektóre okręty do innych Flot, a Ukraina przejęła nieliczne jednostki w innych portach. W pierwszej połowie lat 90. skasowano jednak lub odstawiono w niesprawnym stanie dużą liczbę okrętów bojowych i pomocniczych. Nieliczne jednostki skierowano do długotrwałych remontów. Z około 40 okrętów podwodnych pozostał w 1996 roku sprawny jeden (B-871), a drugi został przejęty przez Ukrainę. Z 22 dużych okrętów nawodnych (od dozorowców proj. 1135 wzwyż) wchodzących w skład 150. Brygady i 30. Dywizji pozostało sześć sprawnych. Oprócz nich, wycofano też kilka dużych jednostek znajdujących się na przełomie dekad w remoncie. Wycofano także część mniejszych okrętów, okrętów desantowych i specjalnych oraz dużą część licznej floty różnorodnych jednostek pomocniczych. Ogółem wycofano do połowy lat 90. około 120 okrętów bojowych i zabezpieczających ich działania. Chaos i korupcja powodowały nieracjonalne wycofywanie okrętów oraz sprzyjały rozkradaniu ich wyposażenia, co dotyczyło między innymi jednostek mających być przekazane Ukrainie.

    Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.Rosyjska marynarka wojenna (ros. Военно-Морской Флот России – WMFR, Военно-Морской Флот Российской Федерации, Wojenno-Morskoj Fłot Rossijskoj Fiedieracyi, Военно-морской флот (ВМФ), Wojenno-morskoj fłot (WMF)) – marynarka wojenna Rosji stanowiąca jeden z sześciu rodzajów Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej.

    | edytuj kod]

    Marynarka Wojenna Federacji Rosyjskiej (WMF) składa się z 4 związków operacyjno-strategicznych (Flota Bałtycka, Flota Północna, Flota Oceanu Spokojnego i Flota Czarnomorska) oraz związku operacyjnego (Flotylla Kaspijska). Pod względem administracyjnym i zaopatrzenia podlegają one dowództwom odpowiednich okręgów wojskowych Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej (Flota Czarnomorska z dowództwem w Sewastopolu podlega dowództwu Południowego Okręgu Wojskowego), natomiast pod względem operacyjnym – Głównemu Dowództwu Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej.

    Krążownik pancernopokładowy – historyczna klasa okrętów, podklasa krążowników, budowana w latach 1880-1914. Z klasy tej następnie wywodziły się krążowniki lekkie, z którymi czasami jest mylnie utożsamiana.Flota Północna – największy i najsilniejszy morski związek operacyjny Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej. Jej trzon stanowią okręty podwodne o napędzie atomowym przenoszące pociski balistyczne klasy SLBM oraz wielozadaniowe okręty podwodne o takim samym napędzie. Flota Północna wywodzi się z flot o podobnych bądź takich samych nazwach Imperium Rosyjskiego, oraz ZSRR.

    Flota Czarnomorska (CzF) jest środkiem zapewnienia bezpieczeństwa militarnego Rosji na Południu, do wypełnienia zadań wyposażona w okręty podwodne o napędzie klasycznym, okręty nawodne oceaniczne i do działań lokalnych, lotnictwo morskie – myśliwskie, rakietowe i zwalczania okrętów podwodnych oraz oddziały wojsk brzegowych.

    Zaporiżżia (ukr. Запоріжжя) (U01) − patrolowy okręt podwodny projektu 641 (w kodzie NATO: typu Foxtrot) Marynarki Wojennej Ukrainy. Początkowo służył od 1970 roku w marynarkach wojennych ZSRR i następnie Rosji jako B-435, w 1997 roku przekazany został Ukrainie. W marcu 2014 r. został przejęty przez siły rosyjskie.Państwo Ukraińskie (ukr. Українська Держава (nieoficjalnie - Hetmanat) – nazwa powstałego pod protektoratem niemieckim państwa ukraińskiego w okresie pomiędzy 29 kwietnia 1918 a 26 grudnia 1918, podczas rządów hetmana Pawło Skoropadskiego.

    Główne cele Floty Czarnomorskiej:

  • ochrona stref ekonomicznych i obszarów działalności przemysłowej, zwalczanie nielegalnej działalności produkcyjnej;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi;
  • realizacja polityki zagranicznej rządu w ważnych gospodarczo obszarach światowych wód morskich (wizyty polityczne i gospodarcze, wspólne ćwiczenia, operacje w składzie sił pokojowych itp.).
  • Śródlądowy akwen działania CzF (powierzchnia – 422 tys. km kwadratowych, razem z Morzem Azowskim, które dzieli cieśnina Kerczeńska – 461 tys. km kwadratowych, dla porównania Morze Bałtyckie – 415 tys. km kwadratowych) o średniej głębokości 1315 m, maksymalnej – 2258 m, jest dogodny do działania okrętów podwodnych, co z jednej strony umożliwia użycie takich sił przez Rosję, z drugiej wymaga zaangażowania sił obronnych, co przejawiało się choćby wcieleniem w skład CZF dwu z czterech, przeznaczonych do walki z okrętami podwodnymi, krążowników śmigłowcowych projektu 1123. Ich osłonę, a zarazem podstawową siłę uderzeniową stanowiły przede wszystkim – ze względu na zamknięty akwen – mniejsze jednostki rakietowe.

    Bitwa koło przylądka Sarycz – starcie morskie podczas I wojny światowej 18 listopada (5 listopada jul.) 1914 roku pomiędzy rosyjską Flotą Czarnomorską a niemieckim krążownikiem liniowym „Goeben” (formalnie osmańskim „Yavuz Sultan Selim”), na Morzu Czarnym u wybrzeży Krymu. Kilkunastominutowa bitwa, toczona przy złej widoczności, zakończyła się uszkodzeniami okrętów po obu stronach, po czym oba zespoły się rozeszły. Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Po rozpadzie ZSRR, od czerwca 1991 okręty operujące na Morzu Czarnym zostały podporządkowane Flocie Czarnomorskiej Federacji Rosyjskiej i Ukrainy, co trwało do maja 1997. Oba państwa w ramach zawartego porozumienia podzieliły okręty pomiędzy siebie, dodatkowo przekazując na 20 lat Rosji bazę w Sewastopolu z prawem stacjonowania na Krymie do 103 okrętów (w tym 14 podwodnych) i na dzierżawionych odrębnie lotniskach do 22 samolotów wojskowych; do osłony baz Rosjanie mieli prawo utrzymywać opancerzone wozy bojowe (do 132) i 24 środki artyleryjskie.

    Bitwa pod Synopą – starcie zbrojne, które miało miejsce 30 listopada 1853 na redzie Synopy w Anatolii pomiędzy flotą rosyjską a osmańską podczas wojny krymskiej, zakończone zwycięstwem rosyjskim.Sudak (ukr. Судак, krm. Sudaq, ros. Судак) – miasto w południowo-wschodniej części Krymu nad Morzem Czarnym.

    Wiktor Juszczenko jako prezydent Ukrainy w latach 2005–2010 nalegał na przebazowanie rosyjskiej floty do Noworosyjska, jednocześnie odżegnując się od przedłużenia porozumienia o stacjonowaniu Rosjan na Krymie. Sytuacja uległa zmianie za prezydentury Wiktora Janukowycza – w kwietniu 2010 ratyfikowano przedłużenie porozumienia o kolejne 32 lata z opcją na kolejne 5, za co Rosja obiecała dostawy gazu po obniżonej cenie do 2020.

    Tuapse (ros. Туапсе) - miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym. Około 64,2 tys. mieszkańców.Kanonierka - historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości. Kanonierki przeznaczone były przede wszystkim do ostrzeliwania celów lądowych, przybrzeżnej służby patrolowej i dozorowej, obrony wybrzeża, stawiania min i innych zadań pomocniczych.

    Stan i rozmieszczenie[ | edytuj kod]

    Flota, lotnictwo morskie i oddziały brzegowe – podległe Dowództwu Floty Czarnomorskiej:

  • Bazy floty:
  • Sewastopol;
  • Noworosyjsk.
  • Punkty bazowania:
  • Taganrog;
  • Temiriuk;
  • Teodozja;
  • Tuapse.
  • Flota – związki taktyczne:
  • 247 Dywizjon Okrętów Podwodnych:
  • okręt B-871 Ałrosa typ 877 Pałtus, po remontach w latach 2011–2012, w kampanii;
  • okręt B-380 Swiatoj Kniaź Gieorgij typ 641B Som, zakonserwowany w 2009, co najmniej do lutego 2014 nie przywrócony do kampanii;
  • okręt B-261 Noworosyjsk proj. 636.3 Warszawianka (w grudniu 2013 rozpoczęto próby manewrowe).
  • 11 Brygada Okrętów do Zwalczania Okrętów Podwodnych:
  • krążownik rakietowy Moskwa (eks-Sława) proj. 1164 Atłant;
  • duży okręt ZOP (krążownik przeciwpodwodny) Kercz proj. 1134-B;
  • niszczyciel (klasyfikowany jako okręt patrolowy) Smietliwyj proj. 61M, w latach 1990–1995 zmodernizowany w stoczni w Nikołajewie według proj. 01090;
  • fregata ZOP (okręt patrolowy) Pytliwyj typu 1135 Buriewiestnik;
  • fregata ZOP (okręt patrolowy) Ładnyj typu 1135 Buriewiestnik, po remoncie kapitalnym w 2013, połączonym z modernizacją systemów radiolokacyjnych.
  • 41 Brygada Okrętów Rakietowych (166 Dywizjon Okrętów Rakietowych i 295 Dywizjon Kutrów Rakietowych):
  • 5 okrętów proj. 1241 Mołnia, w tym jedna w remoncie;
  • 2 okręty na poduszce powietrznej – Bora i Samum proj. 1239 (szybk. do 55 węzłów);
  • 2 okręty – Sztil i Termit proj. 1234 Owod-E/1.
  • 197 Brygada Okrętów Desantowych (możliwość transportu i desantu na nieprzygotowany brzeg podstawowej brygady zmechanizowanej z pododdziałami wsparcia):
  • 3 duże okręty desantowe proj. 1171 Tapir (zdolne do transportu po 20 czołgów, 47 transporterów lub 52 ciężarówki i 313 lub 440 żołnierzy);
  • 4 duże okręty desantowe proj. 775 Ropucha (zdolne do transportu po 10 czołgów lub 12 transporterów i 340 żołnierzy).
  • 68 Brygada Okrętów Obrony Wybrzeża (zabezpieczenie rejonu podejść do Sewastopola):
  • 149 Grupa Okrętów ZOP – 3 okręty proj. 1124M Albatros, 1 okręt proj. 11451 Sokoł;
  • 150 Grupa Okrętów Minowo-trałowych – 4 trałowce proj. 266M/266ME Akwamarin;
  • 102 Oddział Specjalnego Przeznaczenia Walki z Podwodną Dywersją (kutry przeciwdywersyjne proj. 21980).
  • 184 Brygada Okrętów Obrony Wybrzeża (zabezpieczenie rejonu podejść do Noworosyjska):
  • 181 Dywizjon Okrętów ZOP – 4 okręty proj. 1124M Albatros;
  • 170 Dywizjon Trałowców – 2 trałowce bazowe proj. 1265 i po jednym typu 266ME, trałowiec morski 02668 Wiceadmirał Zacharin, trałowiec morski 12660 Żelezniakow, 1258 i 12592 (trałowiec redowy TR-46 oraz trałowiec rzeczny RT-278).
  • 519 Samodzielny Dywizjon Okrętów Rozpoznawczych:
  • 3 okręty proj. 861M (zbudowane w Polsce);
  • okręt proj. 864 Priazowie.
  • 2 nieuzbrojone kutry desantowe proj. 1176 i 11770 (zdolne do przewiezienia jednego czołgu, dwóch pojazdów opancerzonych lub adekwatnego gabarytowo i masowo ładunku) – co najmniej do lutego 2014 niesprawne;
  • kilkadziesiąt pomocniczych jednostek pływających i jednostek zabezpieczenia (w tym holowniki, okręty hydrograficzne, ratownicze, zaopatrzeniowe, zbiornikowce i inne).
  • Lotniska:
  • Gwardiejskoje;
  • Sewastopol-Kacza.
  • +++ Nie potwierdzone na marzec 2014:

    Niszczyciel (zwany wcześniej kontrtorpedowcem) – szybki, wielozadaniowy okręt średniej wielkości, przeznaczony do takich zadań, jak ochrona własnych jednostek, zwalczanie lotnictwa, okrętów podwodnych i innych jednostek wroga.Ałmaz (ros.Алмаз) – rosyjski krążownik nieopancerzony z początku XX wieku, klasyfikowany jako krążownik 2 rangi lub jacht, przebudowany następnie na krążownik lotniczy. Należał do Floty Bałtyckiej, a następnie Floty Czarnomorskiej w latach 1903-1924.
  • Lotniska zapasowe
  • Sewastopol-przylądek Chersonez
  • Sewastopol-Jużnyj
  • węzły łączności
  • Kacza
  • Sudak
  • Jałta
  • Otradnoje – 219 wydzielony pułk walki radioelektronicznej
  • poligon „Opuk” koło Teodozji.

  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. W. Ju. Gribowskij. Czornomorskij fłot w bojach z «Giebienom» (1914–1915 gody). „Gangut” 10, s. 21 (ros.).
    2. J.W. Apalkow (Ю.В. Апальков), Rossijskij Impieratorskij Fłot 1914-1917 gg., Morskaja Kollekcja nr 4/1998 (ros.).
    3. Bernd Langensiepen, The Ottoman steam navy 1828-1923, Ahmet Güleryüz, James Cooper, London: Conway Maritime Press, 1995, s. 47–53, ISBN 0-85177-610-8, OCLC 32707576 (ang.).
    4. Rafaił M. Mielnikow: Eskadriennyj bronienosjec Rostisław (1893-1920). Sankt Petersburg: M.A. Leonow, 2006, s. 44, seria: Korabli i Srażenija. ISBN 5-90223-634-7. (ros.)
    5. Aleksandr Czernyszew: Gwardiejskije kriejsiera Stalina. «Krasnyj Kawkaz», «Krasnyj Krym», «Czerwona Ukraina». Moskwa: Jauza – EKSMO, 2013, s. 96. ISBN 978-5-699-62874-2. (ros.)
    6. Witalij Kostriczenko. Tragedia Floty Czarnomorskiej. „Morza, Statki i Okręty”. 2'99. IV (15), s. 21-32, marzec-kwiecień 1999. Magnum-X. ISSN 1426-529X. 
    7. Andriej Fiedorowych: Razdieł Czornomorskogo fłota w cyfrach i faktach (ros.). Fond Impierskogo Wozrożdienija, 2-11-2007. [dostęp 15-12-2020].
    8. Черноморский флот (ros.). Министерство обороны Российской Федерации. [dostęp 2014-03-16].
    9. Robert Ciechanowski: Flota Czarnomorska – siły okrętowe (pol.). Dziennik Zbrojny, 13 marca 2014. [dostęp 2014-03-16].
    10. Robert Ciechanowski: Flota Czarnomorska – siły okrętowe (pol.). Dziennik Zbrojny, 13 marca 2014. [dostęp 2014-03-16].
    Fregaty rakietowe projektu 1135 - (w kodzie NATO Krivak I, II, III) radzieckie fregaty rakietowe przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych. Od 1970 wybudowano 40 jednostek tego typu, które weszły w skład Marynarki Wojennej ZSRR i KGB, gdzie jednostki typu Krivak III sklasyfikowano jako okręty ochrony pogranicza.Mikołajów (ukr. Миколаїв, Mykołajiw; ros. Николаев, Nikołajew) – miasto w południowej części Ukrainy, ważny port i ośrodek przemysłu stoczniowego, położone nad Bohem niedaleko jego ujścia do Morza Czarnego, nieco na północ od miasta do Bohu wpada rzeka Inguł. Stolica obwodu mikołajowskiego. Ma 506 381 mieszkańców (2008).




    Warto wiedzieć że... beta

    Sewastopol ukr. i ros. Севастополь, tatarski Aqyar – miasto w południowej części Ukrainy, przy Zatoce Sewastopolskiej na Półwyspie Krymskim, 380,7 tys. mieszkańców (2010). Wielki port wojenny na Morzu Czarnym, baza rosyjskiej Floty Czarnomorskiej (do 2047) na mocy porozumień zawartych między Ukrainą i Rosją po rozpadzie ZSRR.
    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Piechota morska – w niektórych krajach nazwa oddziałów wojska, wyszkolonych i wyekwipowanych specjalnie do morskich operacji desantowych i walk w rejonach przybrzeżnych, w tym także do szturmu na umocnione pozycje przeciwnika na wybrzeżu (plażach, w portach itd.) i rajdów połączonych ze zorganizowanym wycofaniem. Jednostki te często podporządkowane są organizacyjnie marynarce wojennej, a nie wojskom lądowym; z kolei w USA występują jako czwarty, "dodatkowy" rodzaj sił zbrojnych.
    Flota Oceanu Spokojnego - związek operacyjno-strategiczny Imperium Rosyjskiego, Związku Radzieckiego i Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, z obszarem operacyjnym na terenie Oceanu Spokojnego i Oceanu Indyjskiego. Obok Floty Północnej, jest najsilniejszym związkiem operacyjnym Wojenno-Morskowo Fłota (WMF) Rosji. Dowództwo Floty ma siedzibę we Władywostoku, pozostałymi zaś głównymi bazami są Pietropawłowsk-Kamczacki, Magadan oraz Sowieckaja Gawań. Zabezpiecza ochronę interesów Federacji Rosyjskiej na Dalekim Wschodzie, na oceanach Spokojnym i Indyjskim.
    Taganrog (ros.  Таганрог) – portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji (obwód rostowski). Ludność ok. 280 tys. (2005).
    Teodozja (Kaffa, ukr. Феодосія, ros. Феодосия, tat. Kefe, orm. Թեոդոսիա – Teodosia) – miasto na Ukrainie, na południowo-wschodnim wybrzeżu Krymu nad Morzem Czarnym u podnóża masywu Tepe-Oba. Obecnie port handlowy i znany krymski kurort.
    Turbina parowa – turbina, w której czynnikiem obiegowym jest para wodna. Pierwowzorem turbiny parowej była bania Herona. Jest to silnik (maszyna cieplna) wykorzystujący energię cieplną pary wodnej, wytworzonej zwykle w kotle parowym lub wytwornicy pary, do wytworzenia energii mechanicznej, odprowadzanej wałem do innej maszyny, np. generatora elektrycznego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.