To jest dobry artykuł

Flawiusz Filostrat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Flawiusz Filostrat zwany też Filostratem II, Filostratem I Lemnijskim, Filostratem z Tyru lub Filostratem Starszym (gr.: Φλάβιος Φιλόστρατος, Flawios Filostratos, ur. ok. 170, zm. ok. 248) – sofista grecki, biograf sofistów, autor Żywota Apolloniosa z Tyany, Listów miłosnych, Obrazów, Rozmowy o Herosach.

Hippiasz (gr. Ἱππίας Hippias; V–IV w. p.n.e.) – urodzony w Elidzie erudyta, poeta, polityk, technik i rzemieślnik, sławny w starożytności sofista. Należał do tzw. nurtu naturalistycznego w sofizmie, przeciwstawiającym ludzkie prawo, naturze. Platon zatytułował dwa ze swych dialogów jego imieniem. Uważał, że wie wszystko.Aleksander I (gr. Αλέξανδρος Aléksandros, zwany Bogatym, a także Philhellenem – miłośnikiem Hellady lub Hellenofilem) – król Macedonii z rodu Argeadów. Za jego panowania Macedonia w oparciu o perską protekcję rozwijała się gospodarczo i terytorialnie. Choć Aleksander aż do wycofania się Persów z Europy pozostawał ich wiernym sojusznikiem potajemnie wspomagał walczących Greków przeciw perskiemu najeźdźcy. Na krótki czas udało mu sie również uczynić Macedonię lokalną potęgą, jednakże tuż po jego śmierci krajem zaczęły targać liczne wojny oraz konflikty w łonie rządzącej dynastii.

Postać[ | edytuj kod]

Kwestia tożsamości[ | edytuj kod]

Podstawą wiedzy o Flawiuszu Filostracie jest zbiór pism greckich z I-III wieku, pochodzących prawdopodobnie od różnych autorów, a zachowanych pod imieniem Filostrata, czasami opatrzonym przydomkami Lemnijczyk, Tyryjczyk, Ateńczyk lub poprzedzonym imieniem Flawiusz. Do czasów współczesnych zachowało się 10 utworów, które z pewnością można zaliczyć do korpusu filostratejskiego. Są to: Żywot Apolloniosa z Tyany, Żywoty sofistów, Rozmowa o Herosach, O atletyce, Listy miłosne, dwa zbiory Obrazów, dwa Wykłady, dialog Neron i epigram poświęcony Telefosowi. Jako pierwsi próbę rozeznania się w liczbie Filostratów i przypisania im zachowanych dzieł podjęli Bizantyńczycy. Wyniki ich dociekań i zachowane tradycje przechowała pochodząca z X wieku Księga Suda. Zdaniem jej autora istniało przynajmniej trzech pisarzy o tym imieniu:

Protesilaos – w mitologii greckiej syn Ifiklosa i Astyoche, jeden z zalotników Heleny, uczestnik wojny trojańskiej. W Troadzie jako pierwszy z Achajów postawił stopę na lądzie i natychmiast zginął z ręki Hektora (według innej wersji Achatesa).Filip I Arab, Marcus Iulius Philippus (ur. 204, zm. 249) – cesarz rzymski od 244 do 249. Panował jako Imperator Caesar Marcus Iulius Philippus Augustus.
  • Filostrat, syn Werusa, Lemnijczyk, żyjący w czasach cesarza Nerona, autor między innymi dialogu Neron i rozprawki O atletyce;
  • Filostrat (Flawiusz), syn poprzedniego Filostrata, również Lemnijczyk, autor większości zachowanych dzieł: Listów miłosnych, większych Obrazów, Rozmowy o Herosach, Żywota Apolloniosa z Tyany, Żywotów sofistów i epigramatów;
  • Filostrat, syn Nerwiana, siostrzeńca drugiego z Filostratów, autor mniejszych Obrazów i innych pism, dzisiaj zaginionych.
  • Publikacja kolejnych pism Filostratowych w XVII wieku zrodziła nowe zainteresowanie tą kwestią. Badania nad nią poszły w dwóch kierunkach. Podjęto próbę nowego rozdzielenia utworów na podstawie wzmianek autobiograficznych i analizy stylistycznej i językowej oraz poprawienia nieścisłości zawartych w Księdze Suda. Podstawowa niezgodność dotyczyła chronologii: jeśli dziadek (Filostrat I) urodził się za cesarza Nerona (54-68 po Chr.), jego syn (Flawiusz Filostrat) nie mógł żyć za Sewerów (przełom II i III wieku). Wyniki badań kilku pokoleń badaczy zebrał pod koniec XIX wieku Joannes Fertig. Fertig przyjął za Księgą Suda, że pierwszy z Filostratów urodził się rzeczywiście za Nerona, miał jednak córkę, o której Suidas nie wspomina. Jej synem był urodzony około 170 roku Filostrat II (Flawiusz Filostrat), którego siostra była matką wspominanego w Księdze Suda Nerwiana, ojca Filostrata III (Filostrata, syna Nerwiana). Fertig, wzorem swoich poprzedników, wprowadził dodatkowo Filostrata IV, wnuka Filostrata III i młodszej córki Filostrata II. Filostratowi I Fertig przypisuje autorstwo Nerona, Filostratowi II – Żywot Apolloniosa, Żywoty sofistów, O atletyce i Listy, Filostratowi III – Rozmowę o herosach i Obrazy większe, a Filostratowi IV – Obrazy mniejsze.

    Limnos (gr. Λήμνος, dawniej także Lemnos) – górzysta wyspa grecka, położona na Morzu Egejskim. Administracyjnie jest częścią nomosu Lesbos. Ma powierzchnię 476 km² oraz 4,027 mieszkańców. Główne gałęzie gospodarki Limnos to turystyka, uprawa winorośli, owoców i warzyw. Na wyspie istnieje grecka baza wojskowa.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Dalszy rozwój badań doprowadził do przywrócenia Filostratowi II autorstwa „zabranych” mu wcześniej utworów – Rozmowy o herosach i Obrazów większych. W latach 40. XX wieku Friedrich Solmsen, przyjmując istnienie czterech Filostratów, przypisał w zasadzie wszystkie utwory Filostratowi II, przyznając jedynie Obrazy mniejsze Filostratowi IV, a pisemko epistolograficzne (jeden z Wykładów) – Filostratowi III. Najbardziej skrajne stanowisko zajął pod koniec XX wieku Ludo de Lannoy, który zaproponował, by fragment tekstu Księgi Suda, dotyczący Filostrata II: Filostrat, syn Filostrata, syna Werusa, lemnijskiego sofisty, który był drugim sofistą odczytać jako: Filostrat, syn Filostrata, zwanego też Werusem i wobec zmarginalizowania Filostrata III w wyniku wcześniejszych badań przyjąć, że istniało tylko dwóch Filostratów – Flawiusz Filostrat, nazwany przez niego Filostratem Starszym, i jego wnuk, autor Obrazów mniejszych – Filostrat Młodszy.

    Druga sofistyka – nurt intelektualny i literacki w kulturze i literaturze greckiej okresu cesarstwa rzymskiego zakładający odnowę dialektu attyckiego, którym posługiwali się ateńczycy przełomu V i IV wieku, powrót do zainteresowań filozoficzno-lingwistycznych pierwszych sofistów i naśladowanie uczoności poetów aleksandryjskich.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Życiorys Filostrata uczeni rekonstruują na podstawie wzmianek rozsianych w jego pismach, inskrypcji i świadectw autorów późnoantycznych i bizantyńskich. Filostrat urodził się na wyspie Lemnos około 170 roku n.e. Jego ojcem był Filostrat (być może Filostrat Werus), sofista. Rodzina pisarza należała do arystokracji wyspy. Około 190 roku ojciec wyprawił syna na studia do Aten. Jego nauczycielami wymowy byli tam Proklos z Naukratis i Hippodromos z Larisy. Prawdopodobnie w czasie studiów lub bezpośrednio po ich zakończeniu zwiedził Azję Mniejszą, Smyrnę i Efez, gdzie mógł słuchać Damiana z Efezu. W tym też czasie zapewne spędził cztery lata u Aristodema z Karii, u którego uczył się teorii malarstwa.

    Księga Suda (gr. Biblíon Súda), nazywana też Suda lub nawet Suidas, cytowana często pod łacińskim tytułem Liber Suda – leksykon bizantyjski z X w. obejmujący ok. 30 tys. haseł, z czego ok. 900 to artykuły rzeczowe, w większości historyczne i literackie. Zawiera także liczne dodatki późniejsze.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    Po ukończeniu studiów rozpoczął w Atenach karierę mówcy. Z działalnością oratorską i dydaktyczną łączył też aktywność obywatelską, skoro został przez ateńczyków obdarzony tytułem dowódcy hoplitów (strategós epí tá hópla). Prawdopodobnie około 200 roku przeniósł się do Rzymu, gdzie wsławił się popisami retorycznymi. Odwiedził też między innymi Neapol i zwiedził tamtejszą kolekcję obrazów tablicowych, opisaną później w Obrazach, dziele wydanym w Atenach. W Rzymie studiował u sofisty Antypatra z Hierapolis, dzięki któremu został około 203 roku wprowadzony na dwór cesarza Septymiusza Sewera. Przystał wtedy do kręgu geometrów i filozofów stworzonego przez cesarzową Julię Domnę, do którego należeli również Kasjusz Dion i Diogenes Laertios. Grupa pozostawała pod silnym wpływem mistycznie zabarwionego neopitagoreizmu. Z rzymskiego okresu życia Filostrata pochodzi dzieło Rozmowa o Herosach.

    Eudoksos z Knidos gr. Εὔδοξος ὁ Κνίδιος Eudoksos ho Knidios (ur. ok. 408 p.n.e. w Knidos, zm. ok. 355 p.n.e. tamże) – grecki astronom, matematyk, filozof i geograf pochodzący z Karii (dzisiejsza Azja Mniejsza).Hetera (gr. hetaíra - towarzyszka) – odpowiednik kurtyzany w starożytnej Grecji. Hetera od zwykłej prostytutki różniła się niezależnością i wysoką pozycją towarzyską. Inna nazwa to córa Koryntu.
    Rozmowa o Herosach Filostrata. Kodeks z XV wieku

    Filostrat towarzyszył cesarzowi Septymiuszowi Sewerowi, wraz z dworem, podczas jego wyprawy do Szkocji przeciw Piktom na przełomie 210/211 roku. Pod koniec 212 lub na początku 213 towarzyszył prawdopodobnie jego następcy, cesarzowi Karakalli w podróży do Galii. Na pewno też towarzyszył cesarzowi i jego matce w podróży na Wschód w 215 roku. Para cesarska odwiedziła wówczas Anatolię, Syrię i Kapadocję, zwiedzając między innymi Tyanę, a w niej świątynię poświęconą Apolloniosowi. Być może wtedy cesarzowa zleciła Filostratowi napisanie biografii Apolloniosa, ukończonej już po jej śmierci. Cesarzowa dłuższy czas spędziła w Nikomedii i Antiochii, skąd udała się do Aleksandrii. Nie wiadomo, czy Filostrat nadal jej towarzyszył. Na pewno spędził dłuższy czas w Antiochii, gdzie spotkał przyszłego cesarza Gordiana. W 217 roku cesarz Karakalla został zamordowany, a cesarzowa w tym samym roku zagłodziła się na śmierć, być może z rozpaczy po synu. Dalsze losy związanego z nią kręgu geometrów i filozofów nie są znane.

    Neopitagoreizm - ogólna nazwa starożytnych, średniowiecznych i renesansowych nurtów filozoficznych czerpiących z nauk Pitagorasa i uznających się za kontynuatorów pitagoreizmu.Karakalla (ur. 4 kwietnia 188, zm. 8 kwietnia 217; Caracalla, Marcus Aurelius Antoninus Bassianus, Marcus Aurelius Severus Antoninus) – cesarz rzymski. Syn Septymiusza Sewera i Julii Domny. Współrządził z ojcem, po jego śmierci (krótkotrwale) z bratem Getą. Po jego zamordowaniu w roku 212 został cesarzem samodzielnym.

    Nie wiadomo również, co dalej robił Filostrat. Przez dłuższy czas przebywał zapewne w Tyrze (z powodu tego był również nazywany Filostratem z Tyru), tam też najprawdopodobniej wydał, w 219 roku, Żywot Apolloniosa z Tyany. Potem wrócił do Aten, gdzie w 237 roku lub w roku następnym ukończył Żywoty sofistów. Po 220 roku opublikował też w Atenach rozprawę O atletyce i dzieło Obrazy.

    Nikomedia (stgr. Νικομήδεια) – starożytne miasto hellenistyczne założone w Azji Mniejszej przez Nikomedesa I Bityńskiego w 264 p.n.e. jako stolica Bitynii. Miasto położone jest nad Zatoką Ascytyjską będącą częścią Propontydy. Współczesny Izmit. W czasach rzymskich była to stolica prowincji Bitynia, przez pewien okres swoją rezydencję mieli tu także cesarze rzymscy. W okresie Cesarstwa Bizantyńskiego miasto zostało stolicą temu Optimaton.Gerrit Janszoon Vos znany jako Gerardus Joannes Vossius (ur. 1577 w Heidelbergu; zm. 17 marca 1649 w Amsterdamie) – niderlandzki uczony i humanista, wykładowca historii, filozofii, teologii i greki. Autor licznych dzieł z dziedziny historii, retoryki, gramatyki, a także słownika etymologicznego.

    Z Aurelią Meliteną, pochodzącą prawdopodobnie z senatorskiego rodu, miał syna Flawiusza Kapitolina i najprawdopodobniej dwie córki. Dokładna data śmierci pisarza nie jest znana, wiadomo tylko, że zmarł za panowania cesarza Filipa Araba (244-249).

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Apoloniusz z Tiany, Apollonios z Tyany (ur. 15 w Tianie w Kapadocji, zm. 100 w Efezie) – neopitagorejski filozof, założyciel szkoły pitagorejskiej w Efezie.
    Zeuksis z Heraklei – malarz grecki, działający około 430-390 p.n.e., czołowy przedstawiciel iluzjonizmu w starożytnym malarstwie greckim.
    Plutarch z Cheronei (gr. Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, Plutarchos ho Chaironeus, ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z największych pisarzy starożytnej Grecji, historyk, filozof-moralista oraz orator.
    Protagoras z Abdery (gr. Πρωταγόρας ὁ Ἀβδηρίτης Protagoras ho Abderites, ur. ok. 480 p.n.e., zm. ok. 410 p.n.e.) – grecki filozof, zaliczany do sofistów.
    Apelles (ur. około 370 p.n.e. w Kolofonie lub na Kos, zm. około 300 p.n.e. na Kos) - największy (wedle opinii starożytnych) malarz grecki, syn Pytheosa z Kolofonu.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Ajschines (również Eschines) (ok. 390 - 315 p.n.e.) grecki polityk i mówca. Jeden z 10 najwybitniejszych mówców greckich. Pochodził z rodziny zubożałej po II wojnie peloponeskiej. Zwolennik pokoju z Macedonią, w swych mowach zwalczał poglądy Demostenesa.

    Reklama