Ferenc Liszt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Portret Liszta (1837), mal. Ary Scheffer

Ferenc Liszt ([ˈfɛrɛnt͡s ˈlist], niem. Franz Liszt; ur. 22 października 1811 w Raiding, zm. 31 lipca 1886 w Bayreuth) – węgierski kompozytor i pianista, jedna z najwybitniejszych postaci romantyzmu w muzyce. Był też wybitnym filozofem, pisał eseje i artykuły, działał na arenie politycznej.

Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Order Zasługi Świętego Michała (niem. Verdienstorden vom Heiligen Michael) – order rycerski Elektoratu Bawarii, a później Królestwa Bawarii, nadawany od 1693 do 1918.

Życiorys[ | edytuj kod]

Cztery okresy życia Franciszka Liszta

Dzieciństwo i młodość[ | edytuj kod]

Franz Liszt urodził się 22 października 1811 roku we wsi Raiding, 50 kilometrów od Wiednia, gdzie mieścił się folwark księcia Esterhazyego. Pracował tam jego ojciec, Adam Liszt, kontrabasista i urzędnik. Franciszek był „blady i chorowity”, lecz mimo to ćwiczył przez długie godziny grę na fortepianie, i w niedługim czasie został uznany za cudowne dziecko. Liszt polubił narodową muzykę węgierską oraz cygańską.

Order Karola III, właśc. Królewski Dostojny Order Hiszpański Karola III (hiszp. Real y Distinguida Orden Española de Carlos III) – najwyższe cywilne odznaczenie Królestwa Hiszpanii ustanowione w 1771 przez króla Karola III.Order Korony Żelaznej (it. Ordine della Corona Ferrea (di ferro), niem. Orden der Eisernen Krone) – nadawane od roku 1805 do 1814 odznaczenie za zasługi napoleońskiego Królestwa Italii, od roku 1815 przejęte przez Cesarstwo Austriackie, (później Austro-Węgry) i tam nadawane do 1918.

W wieku 9 lat miał miejsce jego pierwszy koncert, na którym znalazł się Chopin. Arystokraci dostrzegli talent Liszta, i zapewnili mu fundusze na wyjazd do Wiednia i naukę muzyki. W wieku jedenastu lat studiował grę na fortepianie u Carla Czernego oraz kompozycję u Antonia Salieriego. Niedługo potem młody kompozytor poznał Beethovena i Schuberta, a Diabelli poprosił go, by jako jeden z pięćdziesięciu kompozytorów napisał wariacje na temat jego prostego walca.

Maria Dorota Radziwiłłowa (ur. 19 lutego 1840 w Rochette, zm. 10 lipca 1915 w Kleinitz) – córka Henryka de Castellane i Pauliny de Talleyrand – Perigord. Markiza, ordynatowa Nieświeża, autorka licznych wspomnień. Żona Antoniego Wilhelma, którego poślubiła 3 października 1857 w Żaganiu. Matka Stanisława Wilhelma.Lektor – chrześcijanin powołany do funkcji czytania Słowa Bożego w zgromadzeniu liturgicznym. W Kościele Katolickim odczytuje lekcje z Pisma Świętego (nie zaś Ewangelię); może w braku diakona czy też kantora zapowiadać wezwania modlitwy powszechnej, a także wykonać psalm responsoryjny. W czasie procesji na wejście, gdy nie ma diakona, może także wnieść Księgę Ewangelii (Ewangeliarz).

Choć Liszt zyskiwał coraz większą popularność i wiedzę, nie został przyjęty do paryskiego konserwatorium, pobierał więc prywatne lekcje. Jego koncerty przyciągały coraz większą publiczność; ojciec Liszta, jako osoba przedsiębiorcza, zawarł zawczasu umowę z Érardem, by ten dostarczał instrumenty na koncerty Franciszka. Liszt wielokrotnie występował w Londynie, a w Windsorze zagrał przed angielskim królem.

Chrystus – oratorium skomponowane przez węgierskiego pianistę i kompozytora Franciszka Liszta. Powstało w latach 1862–1866 do fragmentów Biblii i obejmuje życie Jezusa od narodzin po mękę, ukrzyżowanie i zmartwychwstanie.Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.

W międzyczasie skomponował jednoaktową operę Don Sanche. W następnych latach wiele podróżował do Francji, Szwajcarii, a nawet do Irlandii. Jego wynagrodzenie ciągle rosło – w Manchesterze otrzymał sto funtów.

Franciszek Liszt w 1824 r.

Młodego wirtuoza przerosło jednak tempo kariery – piętnastoletni Liszt przeżył załamanie nerwowe. Zabrano go do Boulogne, gdzie miał zażywać gorących kąpieli w celu uspokojenia – był wtedy rok 1826, a jego ojciec, w wieku 51 lat zmarł na tyfus. Kompozytor zarabiał teraz na życie głównie jako nauczyciel gry na fortepianie; stał się pobożny, chciał nawet zostać księdzem. Doszedł jednak do siebie, wrócił do Paryża, a w 1828 zakochał się w jednej ze swoich uczennic, jednak jej ojciec, minister handlu, nie chciał o tym słyszeć – Liszta znów ogarnęła choroba. Całe jego życie było zresztą naznaczone okresami wzlotów i upadków, po których zaznawał swoistego pesymizmu religijnego. Tymczasem fortepian był ciągle udoskonalany, a czas „sprzyjał młodym wirtuozom”. W 1831 Liszt spotkał Paganiniego, i zafascynowany jego grą, postanowił zostać „Paganinim fortepianu”.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.

Znów występował jako wirtuoz, poznał też wiele ważnych osobistości związanych z kulturą tamtych czasów – m.in. Alphonsa de LamartinaVictora Hugo i Heinricha Heine. Związał się z ruchem saintsimonstycznym, popierał poglądy księdza Hugesa-Félicita de Lamennais. Jednak gdy rząd stracił zaufanie do tego ruchu, Liszt opuścił go. Rewolucja lipcowa we Francji w 1830 roku zainspirowała do naszkicowania obecnie mało znanego dzieła, „Symfonii rewolucyjnej”. Uważał, że „o ile naukowcy mogą jedynie wskazywać środki wiodące do celu, o tyle artystom przypada głoszenie ideałów, do których powinno dążyć społeczeństwo”. Pogląd ten Liszt popierał przez całe życie. Postanowił szerzyć edukację muzyczną, organizował zbiórki pieniędzy dla biednych.

Order Maksymiliana (niem. Maximiliansorden), Bawarski Order Maksymiliana za Wiedzę i Sztukę (Bayerische Maximiliansorden für Wissenschaft und Kunst) – bawarski jednoklasowy order przyznawany za zasługi w dziedzinie nauki i sztuki. Siergiej Wasiljewicz Rachmaninow (ros. Сергей Васильевич Рахманинов; ur. 20 marca/1 kwietnia 1873, zm. 28 marca 1943) – rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent.

Dojrzałość – lata z hrabiną Marie d’Agoult[ | edytuj kod]

Liszt był już dojrzałym kompozytorem, co potwierdziły jego liryczne i poetyckie dzieła Harmonies poétiques et religieuses, oparte na poematach Lamartina oraz Apparitions. Kompozytor „odrzucił” swoją religijną naturę, i zainteresował się kobietami – jako smukły, wysoki i wykształcony muzyk, z ogromnymi, niebieskimi oczami z pewnością był atrakcyjny dla salonowych dam. Poprzez poetę i dramaturga Alfreda de Musset spotkał George Sand i Marie d’Agoult – o sześć lat starszą od niego, inteligentną i pełną temperamentu hrabinę, która przypadła mu do gustu. Dyskutowali o sprawach religii i sztuce. Ich miłość wywołała skandal – minął rok, zanim ten związek został skonsumowany.

Aleksandr Nikołajewicz Skriabin (ur. 25 grudnia 1871/6 stycznia 1872 w Moskwie, zm. 27 kwietnia 1915 tamże) – rosyjski wirtuoz pianista i kompozytor. Twórczość Skriabina najczęściej wiązana jest z późnym romantyzmem, a ściślej – ekspresjonizmem.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

W połowie 1835 roku, tuż po śmierci pierwszego dziecka, kochankowie uciekli do Bazylei, a potem do Genewy. Niedługo później, 18 grudnia urodziła się ich córka Blandine. Genewa stała się „bazą” Liszta, który co jakiś czas pozwalał sobie na podróż do Paryża lub Włoch – studiował filozofię na uniwersytecie tego miasta, zaś jego kochanka oddawała się głównie lekturze dzieł filozoficznych i religijnych. Jego żona pisała artykuły, które początkowo były publikowane pod nazwiskiem Liszta. Nieco później sytuacja stała się jeszcze bardziej skomplikowana, gdy dołączył do nich uczeń Liszta, Hermann Cohen.

Karol Tausig, także Carl (ur. 4 listopada 1841 w Warszawie, zm. 17 lipca 1871 w Lipsku) – polski pianista wirtuoz, kompozytor i pedagog pochodzenia czeskiegoPosługa (łac. ministerium; dawniej święcenia niższe, w tradycji wschodniej chirotesja) – w chrześcijaństwie jest to urząd powierzany przez biskupa (rzadziej tez przez prezbitera) wiernemu, który ma pełnić określone zadania w Kościele (w liturgii i poza nią). W świadomości katolickiej posługi odróżnia się od święceń sakramentalnych (które udzielane są przez nałożenie rąk), podobnie, jak w Kościołach prawosławnych odróżnia się chirotesję od chirotonii. Ceremonia (obrzęd) wprowadzenia w posługę nazywa się obecnie ustanowieniem (łac. institutione).

Latem 1836 roku dołączyła do nich George Sand; trochę później wybrali się do Paryża, gdzie utworzyli ménage à trois, oraz założyli salon, który stał się miejscem spotkań literackich i muzycznych. To tu przedstawiono Sand Chopinowi. Tymczasem Liszt rywalizował z innym wirtuozem, Sigismudem Thalbergiem, znakomitym pianistą, zachwalanym przez prasę, faworytem życia muzycznego Wiednia. Konfrontację zorganizowano w marcu 1837 roku na rzecz włoskich uchodźców – odbyła się w domu włoskiej księżniczki Belgiojoso. Obaj zostali obwołani zwycięzcami, a efektem tej rywalizacji, wraz ze współpracą innych kompozytorów (J.P. Pixisa, C. Czernego, F. Chopina czy H. Herza) było wspólne dzieło Hexameron, złożone z wariacji na temat Marszu Purytanów z opery I Puritani (Purytanie) Vincenzo Belliniego.

Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie – muzeum biograficzne poświęcone Fryderykowi Chopinowi znajdujące się w Zamku Ostrogskich w Warszawie.

Liszt i hrabina wyjechali do Włoch; po drodze wzięli udział w koncercie na rzecz strajkujących szwaczek z Londynu. Liszt zaczął pisać artykuły do gazet, w których atakował „błaznów wykonawczych” (choć sam został określony przez Schumanna „domokrążcą sztuki” – był też znienawidzony przez Brahmsa i Clarę Schumann). Napisał m.in. „O pozycji artystów”. Sześć miesięcy później urodziła się ich córka Cosima, przyszła żona Wagnera. Wkrótce powstało wirtuozerskie, potężne dzieło, które przyniosło Lisztowi jeszcze większą sławę kompozytora i pianisty – cykl dwunastu Etiud transcendentalnych – utwór ten jest do dziś uważany za jeden z najtrudniejszych i najwybitniejszych pozycji literatury fortepianowej – Schumann określił go jako „dzieło dla trzech, góra czterech pianistów na świecie”. Następnie powstały trzyczęściowe Lata pielgrzymstwa zainspirowane podróżami Liszta po Szwajcarii, Włoszech i Francji. Przetranskrybował też niektóre utwory Paganiniego (Wielkie etiudy Paganiniego, na podstawie wybranych Kaprysów op.1) i Rossiniego.

Ary Scheffer (ur. 10 lutego 1795 w Dordrechcie, Holandia, zm. 15 czerwca 1858 w Argenteuil, Francja) – francuski malarz, rytownik i ilustrator pochodzenia holenderskiego, autor wielu portretów Fryderyka Chopina.Pianista – muzyk grający na fortepianie. Pianiści wykonują szeroki repertuar i różne style, w tym muzykę poważną, jazz, blues oraz różnego rodzaju style muzyki rozrywkowej, w tym muzykę rockową. Umiejętność gry na fortepianie sprzyja opanowaniu gry na innych instrumentach klawiszowych, takich jak syntezator, klawesyn, czelesta, czy organy.

Żona Liszta chciała, by był kompozytorem „arystokratycznym”, jednak kompozytor nadal prowadził nieokiełznany tryb życia, kontynuował karierę wirtuoza – grał „gdzie się dało”; raz zagrał nawet, gdy był pijany; możliwe, że chciał choć na chwilę uwolnić się od idealistycznej żony. W marcu 1838 roku nastąpiła powódź spowodowana przez wezbranie wód Dunaju; Liszt „skorzystał z okazji” – wyjechał do Wiednia i dał osiem koncertów, które przyniosły mu duży dochód. Rok później, w Rzymie urodził się syn Daniel. Jean-Auguste-Dominique Ingres wykonał rysunek przedstawiający Liszta i zadedykował go hrabinie d’Agoult. Cała rodzina wyruszyła do San Rossore - wówczas małej rybackiej wioski niedaleko Pizy; Liszt dowiedział się tu o marnej sytuacji finansowej projektu zbudowania pomnika Beethovena – na ten cel zebrano dotychczas tylko 424 franki – Liszt podziwiał Beethovena, i w październiku 1839 roku zaoferował swoje wsparcie przy zbieraniu środków.. Przedsięwzięcie wzbudziło zainteresowanie ówczesnych kompozytorów – Schumann sprzedawał swoją Fantazję C-dur. Dzieci Liszta udały się z Marie do Paryża, lecz ze względu na konwenanse zamieszkały ostatecznie z matką kompozytora.

Alfred Louis Charles de Musset (ur. 11 grudnia 1810, zm. 2 maja 1857) – francuski poeta i pisarz epoki romantyzmu, członek Akademii Francuskiej.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

Następnie kompozytor udał się w ośmioletnią podróż artystyczną – przemierzał rozległe obszary, czasem pokonując 80 do stu kilometrów dziennie, od Irlandii aż po Gibraltar i Ural. Bardzo możliwe, iż zetknął się z realiami podróży jego epoki – niebezpiecznymi drogami w złym stanie, marną higieną i żywieniem. Rozrywkę kompozytora podczas podróży stanowiły partie wista i bilarda. Liszt był obiektem zainteresowania wiedeńskiej policji, podobnie jak wielu podobnych wirtuozów jego epoki i nie tylko (chociażby Schubert). Stał się coraz bardziej popularny, tak że zaistniały objawy zbiorowej histerii na punkcie jego muzyki, określanej jako lisztomania. Mimo wszystko ucierpiały na tym jego dzieła – choć było wśród nich kilka dobrych kompozycji, publiczność najbardziej przyciągały proste składanki melodii oraz „reminiscencje”, czyli transkrypcje fragmentów oper m.in. Belliniego i Verdiego, najczęściej z najpopularniejszymi tańcami i ariami. Powstała też bardzo lubiana etiuda Grand Galop Chromatique oparta jedynie na progresji chromatycznej. Damy zbierały niedopałki cygar i fusy z kawy Liszta. Grał też przed ważnymi osobistościami; był bardzo hojny i przyjazny. Temu wszystkiemu towarzyszył stres, z którym Liszt walczył przy pomocy używek. Nie wszędzie dobrze go przyjmowano – jego styl bycia wywołał zgorszenie w Niemczech (Liszt był zagorzałym romantykiem i antysemitą, co nie spodobało się tamtejszemu środowisku muzycznemu, złożonemu z klasycystów, którzy często byli Żydami) i Anglii, gdzie publiczność zdobył modny i rzekomo arystokratyczny, a muzycznie niedorastający Lisztowi do pięt Sigismund Thalberg. W czasie rozłąki kochankowie pisali do siebie często, lecz stosunek Liszta do Marie był coraz gorszy – kompozytor nie przestawał być zaborczy, a gdy Charles d’Agoult zaproponował, by Marie do niego wróciła, Liszt zagroził mu pojedynkiem. Oliwy do ognia dolała George Sand, pisząc w 1840 sztukę parafrazującą historię ich małżeństwa – choć sztuka ta poniosła klapę, jej przesłanie było złowieszcze. Ostatecznie Liszt rozwiódł się z Marie d’Agoult w 1844 roku. Ciekawostką jest to, że kompozytor był tak zmęczony prośbami swoich fanów o wysyłanie pukla swoich włosów, iż kupił psa i wysyłał jego włosy zamiast swoich.

Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Fortepian należący do Ferenca Liszta w Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie

Lata z księżną Karoliną von Sayn-Wittgenstein[ | edytuj kod]

Podczas pobytu w Kijowie w ramach jednej z podróży artystycznych spotkał księżnę Karoliną von Sayn-Wittgenstein, przybyłą tam, by handlować zbożem. Arystokratka ta przekazała Lisztowi trochę pieniędzy, a on spotkał się z nią, by jej podziękować. Gościł u niej zaledwie dziesięć dni, a jednak tuż po powrocie ze Stambułu wrócił do jej rezydencji. Liszt nie mógł jednak zostać na Ukrainie, lecz księżna rozwiązała ten problem – oboje przenieśli się do Weimaru. Wcześniej jednak należy wspomnieć, co stało się z dziećmi Liszta – urodziły się one za granicą, a więc prawa do nich miał jedynie kompozytor, który nie zezwalał im na kontakt z matką, twierdząc, że je przekupuje. Nie zajmował się jednak nimi, robiła to jego matka. Liszt sprowadził złośliwą guwernantkę, piastującą opiekę nad dziećmi. Córka Cosima poślubiła Hansa von Bülowa; syn Liszta Daniel, z aspiracjami na stanowisko prawnika, zmarł przedwcześnie na galopujące suchoty w wieku 29 lat.

Juliusz Zarębski (ur. 28 lutego 1854 w Żytomierzu, zm. 15 września 1885 w Żytomierzu) – kompozytor i pianista polski; przedwcześnie zmarły twórca słynnego Kwintetu fortepianowego g-moll, powszechnie uważanego za najwybitniejsze dzieło polskiej kameralistyki romantycznej.Gioachino Antonio Rossini albo Gioacchino Antonio Rossini, (ur. 29 lutego 1792 w Pesaro, zm. 13 listopada 1868 w Passy, obecnie. XVI dzielnica Paryża) – włoski kompozytor, twórca 39 oper.

Liszt i księżna mieszkali teraz w małej rezydencji w Altenburgu, której otoczenie niewątpliwie inspirowało kompozytora. Przyjmowali „istne procesje” gości.

Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Koncert fortepianowy Es-dur - dzieło Ferenca Liszta. Główne zapiski utworu datuje się na 1830 rok, zaś wersję końcową na 1849. Koncert składa się z 4 części:
24 kaprysy na skrzypce solo (ang. 24 Caprices for Solo Violin) Op. 1, to napisane przez Niccolò Paganiniego pomiędzy rokiem 1802 i 1817 a opublikowane w 1819 roku najsłynniejsze kaprysy o charakterze popisowym. Kaprysy są utworzone w formie etiud, gdzie każda z nich ćwiczy różne umiejętności gry na skrzypcach (wielodźwięki, tryle, szybkie zmiany pozycji, smyczka, pizzicato lewą ręką itp.).
Order Sławy (tur. İftihar Nişanı, Nişan-ı İftihar) – odznaczenie Imperium Osmańskiego, nadawane w latach 1831–1852 przez sułtanów Mahmuda II i Abdülmecida I, a także wyjątkowo podczas panowania sułtana Abdülhamida II panującego w latach 1876–1909. Order noszony był na łańcuchu lub czerwonej wstędze orderowej z zielonymi pojedynczymi paskami wzdłuż krawędzi. Z orderem połączony był Medal Orderu Sławy. Wewnątrz medalionu środkowego odznaki znajdowała się tugra tureckiego sułtana.
Królewski Order Lwa (fr.: Ordre Royal du Lion, nl.: Koninklijke Orde van de Leeuw) – wysokie odznaczenie (order) Królestwa Belgii, nadawane od 1891 do 1960.
Leitmotiv; lejtmotyw, motyw powracający (niem. Leitmotiv – motyw wiodący, przewodni) – termin zastosowany po raz pierwszy przez Ryszarda Wagnera dla określenia przewijającego się w utworze muzycznym i istotnego dla jego treści motywu. Później stosowany także w odniesieniu do dzieł literackich i filmowych.
Rycerski Order Świętego Grzegorza Wielkiego (łac. Ordo Equestris Sancti Gregorii Magni, wł. Ordine Equestre di San Gregorio Magno) – odznaczenie watykańskie (order), ustanowione w 1831 roku przez papieża Grzegorza XVI.
Celebryt albo celebryta, rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci (ang. celebrity, z łac. celebrare) – termin odnoszący się do osoby często występującej w środkach masowego przekazu i wzbudzającej ich zainteresowanie, bez względu na pełniony przez nią zawód (choć najczęściej są to aktorzy, piosenkarze, uczestnicy reality show, sportowcy czy dziennikarze). Zgodnie z definicją sformułowaną przez Daniela Boorstina w 1961 roku celebryt to osoba, która jest znana z tego, że jest znana. Słowo celebryt nie jest dokładnym synonimem gwiazdy, sławy, idola, autorytetu. Ze względu na możliwość szerokiego oddziaływania społecznego celebryci wykorzystywani są w działaniach reklamowych.

Reklama