Feliks Nowowiejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Feliks Nowowiejski (ur. 7 lutego 1877 w Barczewie, zm. 18 stycznia 1946 w Poznaniu) – polski kompozytor późnoromantyczny, dyrygent, pedagog, organista-wirtuoz, organizator życia muzycznego, szambelan papieski.

Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.

Życiorys[ | edytuj kod]

Tablica pamiątkowa w Świętej Lipce – widok ogólny.
Tablica pamiątkowa w Świętej Lipce – detal.
Tablica pamiątkowa w miejscu zamieszkania w Olsztynie

Początkowo uczęszczał do szkoły muzycznej w Świętej Lipce (1887–1893), gdzie uczył się harmonii, gry na fortepianie, skrzypcach, wiolonczeli, waltorni i organach. Od 1893 r. przebywał w Olsztynie i podjął tam pracę w pruskiej orkiestrze pułku grenadierów, komponował utwory dla orkiestry wojskowej i zespołów amatorskich. Dzięki I nagrodzie uzyskanej w konkursie londyńskiego stowarzyszenia The British Musician w 1898 r. za kompozycję Pod sztandarem pokoju mógł podjąć studia w Konserwatorium Juliusza Sterna w Berlinie (przez pół roku w 1898; teoria, kontrapunkt, kompozycja, gra na organach i wiolonczeli), później kontynuował naukę w Szkole Muzyki Kościelnej w Ratyzbonie (trzymiesięczny kurs, 1900; chorał gregoriański i polifonia), w Akademickiej Szkole Mistrzów Maxa Brucha w Berlinie (niem. Meisterschule Königliche Akademie der Künste; 1900–1902, ponownie w 1904–1906; kompozycja) oraz na Uniwersytecie Berlińskim im. Fryderyka Wilhelma (1900–1902; muzykologia i estetyka). W latach 1898–1900 pracował w przerwie studiów jako organista w kościele św. Jakuba w Olsztynie. Za uzyskane pieniądze z Nagrody im. Giacomo Meyerbeera w 1902 r. wybrał się w dwuletnią podróż artystyczną przez Niemcy, Czechy, Austrię, Włochy, Afrykę, Francję, Belgię, w czasie której spotkał się z Antoninem Dvořákiem, Gustavem Mahlerem, Camillem Saint-Saënsem, Pietro Mascagnim, Ruggero Leoncavallem.

Mielec – miasto powiatowe w południowo-wschodniej części Polski, w województwie podkarpackim. Miasto położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej, historycznie znajdujące się w Małopolsce. Miasto liczy 61 238 mieszkańców i ma powierzchnię 46,89 km² (stan na 31 marca 2013 r.). Jest członkiem Związku Miast Polskich.Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu – państwowa szkoła wyższa artystyczna powstała w 1920 roku. Ulokowana jest przy ul. Święty Marcin 87 w dawnym Domu Ewangelickim - Evangelisches Vereinhaus, zaprojektowanym w latach 1907-1908 przez architekta Johannesa z Charlottenburga.

Uzyskał w tym czasie liczne nagrody:

  • 1902: Nagroda im. Giacomo Meyerbeera (Prix de Rome) za oratorium Powrót syna marnotrawnego i Uwerturę romantyczną,
  • 1903: Nagrodę im. Ludwiga van Beethovena (fundowana przez Ignacego Jana Paderewskiego) w Bonn za uwerturę Swaty polskie,
  • 1904: Nagroda im. Giacomo Meyerbeera (Prix de Rome) za Symfonię a-moll (później wycofaną) oraz za I Symfonię h-moll,
  • 1907: I nagroda na konkursie kompozytorskim we Lwowie za Żałobny pochód Kościuszki na Wawel,
  • 1910: Nagroda na konkursie kompozytorskim we Lwowie na 100. rocznicę urodzin Fryderyka Chopina za pieśń solową Zagasły już.
  • Tablica pamiątkowa na fasadzie kościoła św. Pawła w Berlinie, w którym Feliks Nowowiejski do 1909 był organistą i dyrygentem chóru

    Od 1909 r. był dyrektorem artystycznym krakowskiego Towarzystwa Muzycznego, gdzie pracował jako dyrygent orkiestry symfonicznej i organista. 15 lipca 1910 r. w Krakowie, w 500. rocznicę bitwy pod Grunwaldem, zebrane na placu Matejki, przed odsłoniętym Pomnikiem Grunwaldzkim chóry, pod batutą Feliksa Nowowiejskiego zaśpiewały po raz pierwszy słowa Roty Marii Konopnickiej do którego to wiersza Nowowiejski napisał muzykę. Mieszkał wtedy w Krakowie przy ul. Floriańskiej 20. Fakt ten uczczono umieszczając w 2010 r. przy wejściu do kamienicy, pamiątkową tablicę w stulecie skomponowania melodii.

    Tadeusz Szeligowski (ur. 13 września 1896 we Lwowie, zm. 10 stycznia 1963 w Poznaniu) − polski kompozytor, pedagog, prawnik i animator życia muzycznego.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Pracował w orkiestrze berlińskiej przez cały okres I wojny światowej. W 1914 wyjechał do Poznania, gdzie organizował koncerty symfoniczne i chóralne, a także własne recitale organowe. W 1914 r. otrzymał I nagrodę na konkursie lwowskiego „Echa” za utwór chóralny Danae. 18 listopada 1919 r. na stałe zameldował się w Poznaniu (początkowo mieszkał na ul. Wyspiańskiego 12, a od 1929 we własnej willi przy al. Wielkopolskiej 11, posiadając też gospodarstwo z domem przy ul. Obornickiej 303 na Piątkowie). Od 1920 r. prowadził klasę organów w Państwowym Konserwatorium w Poznaniu, gdzie także pełnił funkcję dyrygenta. Zaprzestał nauczania w 1927 r. i całkowicie oddał się komponowaniu i działalności koncertowej. Prowadził w latach 1935–1939 Miejską Orkiestrę Symfoniczną w Poznaniu, z którą wykonywał muzykę współczesną (Maurice’a Ravela, Alberta Roussela, Florenta Schmitta, Igora Strawinskiego, Tadeusza Zygfryda Kasserna, Tadeusza Szeligowskiego). Przez wiele lat wypoczywał latem na Pomorzu: w Gdyni (w której zamierzał zamieszkać), Wielkich Chełmach lub Legbądzie.

    Uniwersytet Humboldta w Berlinie (niem. Humboldt-Universität zu Berlin, HU Berlin) – najstarszy, założony przez Wilhelma von Humboldta w 1809, uniwersytet w Berlinie, w latach 1828-1946 funkcjonował pod nazwą Friedrich-Wilhelms-Universität, od 1949 pod imieniem braci von Humboldt: Wilhelma i Aleksandra.Harmonia – jedna z dyscyplin teoretycznych, stanowiąca wspólnie z kontrapunktem, nauką o formach muzycznych oraz instrumentoznawstem kanon wykształcenia muzycznego. Harmonia jest nauką o łączeniu akordów.
    Pogrzeb w Poznaniu (22 stycznia 1946)

    Po wybuchu II wojny światowej ukrywał się w szpitalu sióstr Elżbietanek w Poznaniu, następnie wyjechał do Krakowa. Do Poznania powrócił w sierpniu 1945 r.

    Pogrzeb artysty, który odbył się w Poznaniu 22 stycznia 1946 r., stał się manifestacją narodową. Przed ratuszem wykonano m.in. psalm Mikołaja Gomółki, motet autorstwa Orlanda di Lasso i hymn pt. Ufajcie Nowowiejskiego. Tłumy zaintonowały Rotę. Pochowany został na tzw. Skałce Poznańskiej, w Krypcie Zasłużonych kościoła św. Wojciecha.

    Maria Stanisława Konopnicka z domu Wasiłowska, ps. Jan Sawa, Marko, Jan Waręż (ur. 23 maja 1842 w Suwałkach, zm. 8 października 1910 we Lwowie) – polska poetka i nowelistka okresu realizmu, krytyk literacki, publicystka i tłumaczka.Biblioteka Jagiellońska (BJ, tzw. Jagiellonka) – główna biblioteka Uniwersytetu Jagiellońskiego, która wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy system biblioteczno-informacyjny UJ. Stanowi jedną z największych bibliotek w Polsce, stąd też została uznana za część Narodowego Zasobu Bibliotecznego. Posiada status biblioteki narodowej – obowiązuje prawo o egzemplarzu obowiązkowym.
    Trumna z prochami Feliksa Nowowiejskiego w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan

    Dorobek artystyczny (wybór)[ | edytuj kod]

    Rękopis Roty ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej
  • marsz na fortepian Pod sztandarem pokoju (1898) – nagroda uzyskana na międzynarodowym konkursie The British Musician w Londynie
  • oratorium Powrót syna marnotrawnego (1902) – nagroda im. G. Meyerbeera
  • uwertura Swaty polskie (1903) – nagroda im. Ludwiga van Beethovena
  • poematy symfoniczne op. 17: nr 1 „Beatrycze” (1903), nr 2 „Nina i Pergolesi” (1905), nr 3 „Śmierć Ellenai” (1915)
  • oratorium Znalezienie Świętego Krzyża ze słynnym Parce Domine (1906)
  • oratorium Quo vadis (1907) – sceny dramatyczne na bas, baryton, sopran, chór, orkiestrę symfoniczną i organy – do libretta A. Jungst na motywach powieści H. Sienkiewicza: I. Forum Romanum. Pożar Rzymu. II. Marsz pretorianów. III. Nocne zgromadzenie chrześcijan w katakumbach. IV. Via Appia – widzenie Chrystusa przez Piotra. Finał.
  • pieśń Rota (1910)
  • opera Emigranci (1917)
  • pieśń Marsylianka wielkopolska (1919)
  • Plakat premierowy Legendy Bałtyku z 1924
  • opera Legenda Bałtyku (1924)
  • balet-opera Malowanki ludowe (1928)
  • balet (baśń baletowa) w 13 obrazach Król Wichrów (1929)
  • Koncert wiolonczelowy op. 55
  • Koncert fortepianowy op. 60
  • cztery symfonie: I h-moll op. 12 „Siedem barw Iris”, II op. 52 „Praca i rytm”, III op. 53 „Symfonia Białowieska”, IV op. 58 „Symfonia pokoju” na 3 głosy solowe, recytatora, chór mieszany i orkiestrę
  • dziewięć symfonii organowych, op. 45 (ok. 1929–31)
  • cztery koncerty organowe, op. 56 (ok. 1930–40)
  • poemat In Paradisum na organy, op. 61 (1941)
  • dziewięć mszy:
  • Polska msza pasterska na chór mieszany a cappella lub z organami bądź orkiestrą symfoniczną, op. 24 nr 1 (wyd. 1946)
  • Msza Polska „Bogu Rodzica” na chór mieszany a cappella, op. 25 nr 5 (1922, wyd. 1947)
  • Missa Mariae Claromontanae na chór męski a cappella
  • Missa de Lisieux na chór męski z udziałem dwóch głosów solowych (tenor, baryton), op. 49 nr 2
  • Missa pro Pace na chór mieszany i organy, op. 49 nr 3 (ok 1933, wyd. 1936)
  • Missa Stella Maris na chór mieszany i organy, op. 49 nr 4 (wyd. 1937)
  • Missa de Lourdes na chór mieszany a cappella, op. 49 nr 5
  • Missa Christus spes mea na chór mieszany a cappella, op. 49 nr 6
  • Msza gregoriańska na jeden głos i organy, op. 49 nr 7
  • utwory organowe i fortepianowe
  • liczne utwory wokalne i chóralne (w tym ok. 600 pieśni)
  • Ulica Obornicka - ulica Poznania biegnąca od Winiar w kierunku północnym. Stanowi odcinek drogi krajowej nr 11. Do 1918 nosiła nazwę Chaussee v.Obornik, 1918-1939: Obornicka, 1939-1945: Obornikerstrasse, Obersalzbergerallee, od 1945: Obornicka.Kontrapunkt (z łaciny punctus contra punctum, w dosłownym tłumaczeniu: nuta przeciw nucie) – technika kompozytorska, która polega na prowadzeniu kilku niezależnych linii melodycznych (polifonia) zgodnie z określonymi zasadami harmonicznymi i rytmicznymi. Kontrapunkt można podzielić na kontrapunkt ścisły (kanon) i swobodny (m.in. fuga). W drugim, węższym znaczeniu jest określeniem dla głosu współdziałającego z tematem.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Teoria muzyki – ogólne zasady i zagadnienia związane z muzyką (na ogół poważną) wyrażone w sposób czysto teoretyczny. W skład teorii muzyki wchodzi m.in. notacja muzyczna (zapis muzyczny), elementy dzieła muzycznego - skróty i oznaczenia, praktyka wykonawcza, harmonia, kontrapunkt.
    Romantyzm w muzyce zaczął się rodzić już za życia Beethovena, w okresie po rewolucji francuskiej, kiedy to w całej Europie zaczęły zachodzić zmiany o przełomowym znaczeniu. Najwyższym celem romantyków było połączenie religii, nauki i życia w jedną wyższą, wspólną jakość, jaką była sztuka. Najkrócej można powiedzieć, że romantyzm zrodziła potrzeba i pragnienie wolności. Ta idea pozostała żywa we wszystkich następnych pokoleniach twórców, aż do dnia dzisiejszego. W latach osiemdziesiątych XIX w. zaczął się jednak odwrót od romantyzmu, czego efektem była muzyka modernistyczna.
    Igor Fiodorowicz Strawinski, a. Strawiński; ros.: Игорь Фёдорович Стравинский (ur. 17 czerwca 1882 w Oranienbaumie, zm. 6 kwietnia 1971 w Nowym Jorku) – rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent.
    Jan Bogusław Nowowiejski (ur. 24 czerwca 1933 w Piątkowie (obecnie Poznań), zm. 6 sierpnia 2016) – polski muzyk: pianista, organista i klawesynista, pedagog, najmłodszy syn Feliksa Nowowiejskiego.
    Ruggiero Leoncavallo (ur. 23 kwietnia 1857 w Neapolu, zm. 9 sierpnia 1919 roku w Montecatini) – włoski kompozytor operowy, uważany (podobnie jak Pietro Mascagni) za twórcę weryzmu w operze.
    Salon Muzyczny im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie – muzeum z siedzibą w Barczewie, poświęcone osobie kompozytora Feliksa Nowowiejskiego. Placówka jest obecnie miejską jednostką organizacyjną, działającą w ramach barczewskiego Centrum Kultury i Promocji Gminy.
    {{Czasopismo infobox}} Nieznane pola: "odpowiednik". Kronika Miasta Poznania – kwartalnik historyczno-miejski, wydawany w Poznaniu od 1923 r.

    Reklama