• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Exeter



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Szwa – w językoznawstwie, zwłaszcza w fonetyce i fonologii, określenie samogłoski średnio centralnej (zaokrąglonej lub niezaokrąglonej) znajdującej się w środku diagramu samogłoskowego, oznaczaną w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem ə lub inną samogłoską bliską tej pozycji. Dla przykładu w języku angielskim litera a w wyrazie about jest wymawiana przez szwę. W języku angielskim szwa występuje głównie w sylabach nieakcentowanych, ale w innych językach może pojawiać się częściej w sylabach akcentowanych. W polszczyźnie standardowej szwa nie występuje w ogóle. Można ją spotkać tylko w niektórych dialektach lokalnych.
    Gospodarka[ | edytuj kod]
    Siedziba Met Office

    Exeter jest, obok Plymouth, jednym z głównych ośrodków gospodarczych hrabstwa Devon, mającym znaczenie regionalne. W 2012 roku lokalna gospodarka wytworzyła 3,7 mld GBP realnej wartości dodanej, co stanowi 31% ogółu wytworzonego w całym hrabstwie. Jednocześnie wielkość zatrudnienia na terenie Exeteru wyniosła ponad 83 tys., stanowiąc 28% całego zatrudnienia na terenie hrabstwa (dla porównania – liczba ludności miasta stanowi 16% ludności hrabstwa).

    Funt szterling (ang. pound sterling, £), nieoficjalna nazwa funt brytyjski, symbol międzynarodowy GBP – oficjalna jednostka monetarna w Wielkiej Brytanii.Paignton (IPA /ˈpeɪntən/) - miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii w hrabstwie Devon, położone nad zatoką Lyme Bay Wraz z Brixham i Torquay tworzą konurbację Torbay, oficjalnie uznaną w 1998 r. i funkcjonującą na zasadzie gminy miejskiej.

    Lokalna gospodarka opiera się głównie na sektorze usługowym. Głównymi obszarami zatrudnienia są: służba zdrowia i opieka społeczna (18%), handel (17%) oraz edukacja (10%). Największymi pracodawcami (ponad 1000 pracowników) na terenie miasta są: Devon and Cornwall Police, Devon County Council (rada hrabstwa Devon), EDF Energy, Flybe, Met Office, Royal Devon and Exeter NHS Foundation Trust oraz University of Exeter.

    Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Obszarami miasta o szczególnym znaczeniu gospodarczym są miasteczko akademickie Streatham Campus w północnej części miasta, zlokalizowane w centrum kompleksy handlowe Princesshay oraz Guildhall, oraz parki przemysłowe, m.in. Marsh Barton, Sowton Industrial Estate i Matford Business Park, w południowej i wschodniej części miasta.

    Jaz – budowla hydrotechniczna wybudowana w poprzek rzeki lub kanału piętrząca wodę, w celu utrzymania stałego poziomu rzeki dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się też śluzy umożliwiające żeglugę poniżej jazu i przepławki dla ryb.Paddington (London Paddington) – dworzec kolejowy w centralnym Londynie, na terenie gminy City of Westminster, w dzielnicy Paddington. Jest to jedna z głównych stacji kolejowych stolicy, pełniąca funkcję stacji krańcowej dla połączeń kolejowych do południowo-zachodniej Anglii i południowej Walii. W 2019/2020 roku była to szósta pod względem ruchu pasażerskiego stacja w kraju, z roczną liczbą pasażerów szacowaną na blisko 45 mln.

    Poziom bezrobocia w 2012 roku wyniósł 4,9% i był niższy niż średnia krajowa (7,9%). 24,2% mieszkańców w wieku produkcyjnym było biernych zawodowo (średnia krajowa – 22,4%), co w dużej mierze wynika ze znacznego udziału studentów w ogóle populacji.

    Transport[ | edytuj kod]

    Exeter położony jest przy południowo-zachodnim krańcu autostrady M5, prowadzącej w kierunku Bristolu i łączącej miasto z resztą kraju. Alternatywną drogą na wschód jest A30, prowadząca w linii prostej do Londynu. Kontynuację autostrady w kierunku zachodnim, w stronę Kornwalii i zachodniego Devonu, stanowią drogi A30 i A38.

    Devon and Cornwall Police – brytyjska formacja policyjna, pełniąca funkcję policji terytorialnej na obszarze hrabstw ceremonialnych Devon i Kornwalia. Obszar odpowiedzialności tej służby jest geograficznie największym spośród wszystkich angielskich policji terytorialnych. Według stanu na 31 marca 2012, formacja liczy 3225 funkcjonariuszy, co daje jej piąte miejsce w Anglii i Walii pod względem liczebności.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Przeprawa drogowa przez rzekę Exe odbywa się dwoma mostami zlokalizowanymi w centrum miasta (Exe Bridges), zespołem mostów w dzielnicy Countess Wear oraz autostradą M5 (najbardziej na południe wysunięta stała przeprawa przez Exe).

    W mieście działa system komunikacji autobusowej z centralnym punktem przesiadkowym wzdłuż High Street i na dworcu autobusowym przy Paris Street oraz siecią parkingów typu park and ride.

    Exeter posiada rozbudowaną sieć połączeń kolejowych, z głównym węzłem kolejowym na dworcu Exeter St Davids. Linia kolejowa do Bristolu (Bristol to Exeter Line), zbiega się tutaj z linią West of England Main Line w kierunku londyńskiego dworca Waterloo, kontynuując dalej na zachód w kierunku Plymouth (Exeter to Plymouth Line). Połączenie z Londynem zapewnia także odbijająca od linii bristolskiej odnoga Reading to Taunton Line, która swój bieg kończy na dworcu Paddington. Lokalne linie kolejowe prowadzą do Exmouth (Avocet Line), Paignton (Riviera Line) i Barnstaple (Tarka Line). Zlokalizowany w centrum dworzec Exeter Central obsługiwany jest przez pociągi do Waterloo. Na terenie miasta znajduje się też siedem innych stacji obsługujących ruch lokalny.

    Lincoln – miasto w Wielkiej Brytanii, w środkowowschodniej Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Lincolnshire. Liczba ludności miasta wynosi 85 595 (2001), a powierzchnia 35,69 km². Lincoln jest jednym z trzech najstarszych miast angielskich, tutaj rzymska armia wybudowała między 50 a 60 r. n.e. bastion dla legionu IX Hispana. Dziś Lincoln to ważny ośrodek administracyjny, edukacyjny (uniwersytet) i usługowy z różnorodnym przemysłem (także branży nowych technologii). Miasto jest także popularnym miejscem odwiedzin turystów, szczególnie z racji średniowiecznej katedry (Lincoln Cathedral) oraz zamku (Lincoln Castle).Pennsylvania – dzielnica w Exeter w Anglii, w Devon, w dystrykcie Exeter. W 2011 miejscowość liczyła 5343 mieszkańców.

    Na północny wschód od miasta znajduje się międzynarodowy port lotniczy.

    Kultura[ | edytuj kod]

    Muzea[ | edytuj kod]

    Royal Albert Memorial Museum

    W mieście swoją siedzibę ma Royal Albert Memorial Museum (RAMM), w którego zbiorach znajduje się ponad milion eksponatów z dziedziny archeologii, etnografii, historii naturalnej i sztuki, pochodzących z całego świata. W 2012 roku RAMM nagrodzone zostało tytułem Muzeum Roku (Museum of the Year) przyznawanym przez organizację Arts Fund.

    La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.Pinhoe – stacja kolejowa we wschodniej części Exeteru, w hrabstwie Devon na linii kolejowej West of England Main Line. Stacja bez trakcji elektrycznej.

    W klasztorze św. Mikołaja (St Nicholas Priory) mieści się muzeum życia w epoce Tudorów (XVI wiek), nieczynne ze względu na problemy strukturalne budynku.

    Na terenie kampusu Uniwersytetu w Exeter znajduje się muzeum kinematografii Bill Douglas Centre, upamiętniające reżysera Billa Douglasa.

    W Topsham zlokalizowane jest Topsham Museum poświęcone historii lokalnej tego miasta, obecnie dzielnicy Exeteru.

    Status miasta city w Wielkiej Brytanii jest przyznawany przez monarchę brytyjskiego pewnej określonej grupie miast. Miasta nieposiadające tego statusu noszą nazwę town. Prawo używania nazwy city łącznie z nazwą miasta jest sprawą wyłącznie prestiżu i nie daje żadnych dodatkowych przywilejów. Niemniej tytuł city jest dla miast cenny, stąd też wiele z nich stara się o jego zdobycie. Statusu tego nie uzyskuje się automatycznie po spełnieniu określonych kryteriów. W Anglii i Walii tytuł ten przyznawano tradycyjnie miastom posiadającym katedrę i będącym siedzibami diecezji. Zasadę tę złamano dopiero w roku 1888, przyznając status Belfastowi z przyczyn pozareligijnych. Obecnie o przyznaniu statusu miasta decydują przede wszystkim czynniki geograficzno-historyczne, w tym wielkość populacji. W XX wieku status przyznano tylko 14 miastom. W roku 2000 na 39 miast ubiegających się o status, przyznano go trzem: Brighton, Wolverhampton i Inverness. Ostatnie nadanie tytułu nastąpiło w 2012 roku z okazji diamentowego jubileuszu królowej Elżbiety II. Status city otrzymały wówczas miasta: Chelmsford, St Asaph oraz Perth. Avocet Line – linia kolejowa w Anglii, w hrabstwie Devon o długości 18 km łącząca Exeter i Exmouth na linii brzegowej Kanału La Manche. Linia nie jest zelektryfikowana; szerokość torów na całej długości wynosi 1345 mm. Nazwa stacji pochodzi od ptaka szablodzioba, który zimuje w estuarium rzeki Exe. Linia została wybudowana w latach 1860-1862.

    Literatura[ | edytuj kod]

    Jednym z najważniejszych dokumentów literatury średniowiecznej jest rękopis Exeter Book, przechowywany w miejskiej katedrze. Pochodzi z X wieku i jest jednym z czterech manuskryptów zawierających praktycznie całą zachowaną do dziś poezję staroangielską. Zawiera większość krótkich wierszy, utwory religijne i zbiór zagadek, niekiedy rubasznych. Niektóre z tych zagadek wyryto na stalowym obelisku na High Street, odsłoniętym 30 marca 2005.

    Waterloo Station – międzynarodowy dworzec kolejowy, jeden z największych w Londynie. Podzielony jest na część krajową i międzynarodową. Do 13 listopada 2007 z części międzynarodowej korzystały pociągi Eurostar zapewniające bezpośrednie połączenie z Paryżem i Brukselą. Obecnie ten fragment dworca jest nieużywany. Stacja posiada 19 peronów i obsłużyła w roku 2005 prawie 68,5 mln pasażerów.Monmouthshire (wal. Sir Fynwy) – hrabstwo w południowo-wschodniej Walii. Graniczy od północy z hrabstwem Powys a od wschodu z hrabstwami miejskimi Blaenau Gwent i Torfaen oraz z miastem Newport.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Okręg wyborczy East Devon powstał w 1868 r. i wysyłał do brytyjskiej Izby Gmin dwóch deputowanych. Okręg zlikwidowano w 1885 r. Przywrócono go ponownie w 1997 r. jako okręg jednomandatowy. Obejmuje on wschodnią część hrabstwa Devon.
    Heavitree – dzielnica w Exeter w Anglii, w Devon, w dystrykcie Exeter. W 2011 miejscowość liczyła 5824 mieszkańców. Heavitree jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Hevetrove/Hevetrowa.
    Met Office (dawniej Meteorogical Office) – narodowy serwis meteorologiczny Wielkiej Brytanii. Met Office jest związany z Minsterstwem Obrony.
    Fosse Way – jedna z ważniejszych rzymskich dróg w Brytanii. Wiodła z Isca Dumnoniorum (dzisiejsze Exeter) do Lindum Colonia (dzisiejsze Lincoln), przez Lindinis (Ilchester), Aquae Sulis (Bath), Corinium (Cirencester) i Ratae Corieltauvorum (Leicester). Jej długość wynosi około 300 km.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
    Tarka Line - linia kolejowa w Anglii, w hrabstwie Devon ze stacji Exeter St Davids do Barnstaple. Nazwa linii jest zaczerpnięta z tytułu książki Henry’ego Williamsona Tarka the Otter. Długość trasy wynosi 63 kilometry a przejazd trwa godzinę. Od 1991 r. linia jest utrzymywana w ramach współpracy partnerskiej z władzami lokalnymi hrabstwa Devon.
    Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 3.757 sek.