• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ewangelia Mateusza



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Ojcze nasz, Modlitwa Pańska, Modlitwa wzorcowa (łac. Oratio Dominica, Pater Noster) – najstarsza, a zarazem najważniejsza modlitwa chrześcijan, którą według Nowego Testamentu Jezus przekazał swoim uczniom. Jest to formuła chwaląca wspaniałość Boga, jednocześnie mająca formę błagalną. Według Ojców Kościoła stanowi ona wzór modlitwy chrześcijańskiej. Ojcze nasz jest często używanym narzędziem w językoznawstwie porównawczym.Jean Gaston Maurice Carmignac (ur. 7 sierpnia 1914 w Paryżu, zm. 2 października 1986 w Viroflay) − francuski prezbiter katolicki, biblista, tłumacz manuskryptów wspólnoty qumrańskiej.
    Uwagi[ | edytuj kod]
    1. Józef Kudasiewicz wylicza następujących biblistów opowiadających się za pięcioczłonową strukturą: B.W. Bacon, G.D. Kilpatrick, A. Schlatter, P. Benoit, J. Jeremias, F. Zehrer, W. Schmithals, Ph. Rolland (Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 182.). Polscy autorzy na ogół opowiadają się za tym właśnie modelem (A. Paciorek, Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza, Edycja św. Pawła 2005, część 1, s. 65)
    2. Minuskuły 19, 538, 599, 734 oraz rękopisy koptyjskie umieszczają Mateusza na drugim miejscu, po Ewangelii Jana; minuskuł 720 oraz zachodnio-saksoński rękopis Bodleian MS Halton 38 umieszczają Mateusza na trzecim miejscu; minuskuł 2612 umieszcza Mateusza na końcu. (Patrz. Bruce M. Metzger, The Canon of the New Testament, Clarendon Press: Oxford, 1989, s. 296-297)
    3. m.n. J. Weiss, B. H. Streeter, R. E. Brown, R.H. Gundry, J. Zumstein.
    4. Termin raka może świadczyć o jej syryjskim pochodzeniu (A. Paciorek, Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza, Edycja św. Pawła 2005, część 1, s. 240)
    5. Francesco Spadafora usiłował wykazać, teksty Pawłowe 1 Tes 2,14–16; 5,1–11 oraz 2 Tes 2,1–12 bazują na aramejskim Mateuszu (F. Spadafora, L'eschatologia in San Paolo, w: Gesù e la fine di Gerusalemme, Rovigo 1950, s. 136.)
    6. Tregelles wylicza następujących zwolenników aramejskiego oryginału: Bellarmin, Grocjusz, Casaubon, Walton, Tomline, Cave, Hammond, Mill, Harwood, Owen, Campbell, Clarke, Simon, Tillemont, Pritius, Du Pin, Calmet, Michaelis, Storr, Alber, Grawitz, Davidson, Westcott (Samuel Prideaux Tregelles: An Introduction to the Critical study and Knowledge of the Holy Scriptures. Wyd. 10. Londyn: Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts, 1856, s. 416.)
    7. Tregelles wylicza następujących zwolenników tej teorii: Paraeus, Kalwin, Le Clerc, Fabricius, Pfeiffer, Lightfoot, Beausobre, Basnage, Wetstein, Rumpaeus, Whitby, Edelman, Hug, Fritzsche, Hoffman, Moldenhawer, Viser, Harles, Jones, Jortin, Lardner, Hey, Hales, Hewlett, Alford. (Samuel Prideaux Tregelles: An Introduction to the Critical study and Knowledge of the Holy Scriptures. Wyd. 10. London: Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts, 1856, s. 416.)
    8. Według Mędali z punktu widzenia statystycznego hebrajszczyzna Mateusza może być traktowana „zarówno jako przekład z j. greckiego na hebrajski, jak również jako oryginalna kompozycja” (Mędala Stanisław: Nowe źródło do badań przekazu Ewangelii Mateusza. Ruch Biblijny i Liturgiczny 1989, t. 42 nr 4 s. 249–259)

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Antoni Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Cz. 1. Edycja św. Pawła, 2011, s. 33.
    2. R.T. France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, s. 2.
    3. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 183, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    4. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 152, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    5. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 153.
    6. R. T. France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, s. 3.
    7. R. T. France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, s. 15.
    8. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 162–166.
    9. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 162.
    10. A. Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Cz. 1. Edycja św. Pawła, 2005, s. 65.
    11. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 167.
    12. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 168.
    13. Theodor Zahn: Das Evangelium des Matthäus. Leipzig: A. Deichertsche Verlagsbuchhandlung, 1903, s. 15.
    14. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 101–105.
    15. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 139–141.
    16. David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998, s. 41, 42.
    17. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 144 nn..
    18. Pierre Bonnard: L'Évangile selon saint Matthieu. Labor et Fides, 2002, s. 10.
    19. David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998, s. 53 nn.
    20. A. Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Cz. 1. Edycja św. Pawła, 2005, s. 60.
    21. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 139.
    22. David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998, s. 49–51.
    23. David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998, s. 45–48.
    24. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 141.
    25. G. D. Kilpatrick: The Origins of the Gospel According to St. Matthew. Oxford: 1959, s. 130-134.
    26. David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998, s. 48, 49.
    27. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 141, 142.
    28. David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998, s. 41–45.
    29. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 142, 143.
    30. William Hugh Ferrar: A collation of four important manuscripts of the Gospels. ed. T.K. Abbott. Dublin: 1877, s. 105.
    31. Samuel Prideaux Tregelles: An Introduction to the Critical study and Knowledge of the Holy Scriptures. Wyd. 10. London: Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts, 1856, s. 411.
    32. R. T. France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, s. 18.
    33. Por. A. Paciorek, Wstęp do Ewangelii Mateusza w: Biblii Paulistów, 2005, s. 2131.
    34. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 174, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    35. J.A.T. Robinson: Redating the New Testament. Westminster Press, 1976, s. 352.
    36. John W. Wendam: Redating Matthew, Mark and Luke: A Fresh Assault on the Synoptic Problem. Inter Varsity Press, 1992.
    37. Carsten Peter Thiede, (1995) "Papyrus Magdalen Greek 17 (Gregory–Aland P). A Reappraisal" Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik vol. 105: ss. 15–19.
    38. Carsten Peter Thiede & Matthew D’Ancona: Jezusowy papirus. Wydawnictwo Amber, 2007, s. 181.
    39. Peter M. Head. The date of the Magdalen Papyrus of Matthew: A Response to C. P. Thiede. „Tyndale Bulletin 46”, s. 251–285, 1995. 
    40. Alan Ralph Millard: Reading and writing in the time of Jesus „Understanding the Bible and its world”. Continuum International Publishing Group, 2004, s. 57. ISBN 0-567-08348-9.
    41. Robert Horton Gundry: Matthew: A Commentary on His Handbook for a Mixed Church under Persecution. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing, 1994, s. 600.
    42. R. T. France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, s. 19.
    43. Leon Morris: The Gospel according to Matthew. Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1992, s. 8.
    44. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 168, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    45. Euzebiusz, Historia Kościoła, III/39:16.
    46. Euzebiusz, Historia Kościoła, VI/25:4.
    47. Euzebiusz, Historia Kościoła, V/8:2
    48. A. Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Łukasza. Cz. 1. Edycja św. Pawła, 2011, s. 51.
    49. Euzebiusz, Historia Kościoła, V/10:3
    50. Apokryfy Nowego Testamentu Apostołowie. Marek Starowieyski (red.). Cz. 1 i 2. WAM, 2007, s. 958 nn.
    51. Jean Danielou: Teologia judeochrześcijańska. Kraków: WAM, 2002, s. 71.
    52. A. Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Łukasza. Cz. 1. Edycja św. Pawła, 2011, s. 578, 579.
    53. Samuel Prideaux Tregelles: An Introduction to the Critical study and Knowledge of the Holy Scriptures. Wyd. 10. London: Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts, 1856, s. 416.
    54. George M. Lamsa: Holy Bible from the Ancient Eastern Text. Harper & Row, 1985, s. IX.
    55. Literatura grecka, t. III cz. I, PAU, Kraków 1951, s.41
    56. Eugeniusz Dąbrowski: Prolegomena do Nowego Testamentu. Księgarnia św. Wojciecha, 1960, s. 178.
    57. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 164–166.
    58. C.S. Petrie, The Authorship of the Gospel according to Matthew, NTS 14 (1968), ss. 15–33.
    59. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 169, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    60. H. C. Thiessen: Introduction to the New Testament. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1976, s. 137.
    61. Mariola Fortuna. Hebrajska Ewangelia św. Mateusza ze średniowiecznego traktatu żydowskiego. „Ruch Biblijny i Liturgiczny”. t. 42, nr. 4, s. 246–248, 1989. 
    62. G. Howard, Was Gospel of Matthew Originally Written in Hebrew?, Bible Review 2 (1986) nr 4, s. 20
    63. Antoni Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Edycja św. Pawła, 2011, s. 66, 67.
    64. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 175, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    65. William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000, s. 80 nn.
    66. George M. Lamsa: Holy Bible from the Ancient Eastern Text. Harper & Row, 1985.
    67. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 179, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    68. A. Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Cz. 1. Edycja św. Pawła, 2005, s. 240.
    69. Theodor Zahn: Das Evangelium des Matthäus. Leipzig: A. Deichertsche Verlagsbuchhandlung, 1903, s. 55.
    70. R. T. France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, s. 26 (przypis 1), 28.
    71. Joel Kennedy: The Recapitulation of Israel: use of Israel's history in Matthew 1:1–4:11. Mohr Siebeck, 2008, s. 38.
    72. Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza, Edycja św.Pawła 2008 cz. 2, s. 607.
    73. H.C. Thiessen: Introduction to the New Testament. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1976, s. 139.
    74. Antoni Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Edycja św. Pawła, 2011, s. 64, 65.
    75. H. C. Thiessen: Introduction to the New Testament. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1976, s. 138.
    76. Antoni Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Edycja św. Pawła, 2011, s. 71.
    77. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 189, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    78. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 186, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    79. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 190, 191, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    80. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 81, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    81. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 191, 192, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    82. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 82, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    83. Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza, Edycja św. Pawła 2008 cz. 2, s. 596.
    84. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 192, 193, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    85. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 193, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    86. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 197, seria: Wstęp do Pisma Świętego.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

    Komentarze
  • Pierre Bonnard: L'Évangile selon saint Matthieu. Genève: Labor et Fides, 2002. ISBN 2-8309-1040-0. (fr.)
  • William David Davies, Dale C. Allison: A critical and exegetical commentary on the Gospel according to Saint Matthew. Continuum International Publishing Group, 2000. ISBN 0-567-09481-2. (ang.)
  • Richard Thomas France: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2007, seria: NICNT. ISBN 978-0-8028-2501-8. (ang.)
  • Robert Horton Gundry: Matthew: a commentary on his handbook for a mixed church under persecution. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing, 1994. ISBN 0-8028-0735-6. (ang.)
  • Leon Morris: The Gospel according to Matthew. Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1992. ISBN 978-0-8511-1338-8. (ang.)
  • John Nolland: The Gospel of Matthew. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2005, seria: NIGTC. ISBN 978-0-8028-2389-2. (ang.)
  • Antoni Paciorek: Nowy komentarz biblijny – Ewangelia według świętego Mateusza. Edycja św. Pawła, 2011. ISBN 978-83-7424-474-9.
  • Theodor Zahn: Das Evangelium des Matthäus. Leipzig: A. Deichertsche Verlagsbuchhandlung, 1903, seria: Kommentar zum Neuen Testament. (niem.)
  • Inne opracowania
  • Joel Kennedy: The Recapitulation of Israel: use of Israel's history in Matthew 1:1-4:11. Mohr Siebeck, 2008. ISBN 978-3-16-149825-1. (ang.)
  • Andrzej Kowalczyk: Wpływ typologii oraz tekstów Starego Testamentu na redakcję Ewangelii Mateusza. Wyd. 2 popr.. Pelplin: Bernardinum, 2004, s. 243. ISBN 83-7380-184-7.
  • Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 151-218, seria: Wstęp do Pisma Świętego. ISBN 83-7014-266-4.
  • Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 79-96, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1). ISBN 83-228-0067-3.
  • David C. Sim: The Gospel of Matthew and Christian Judaism: the history and social setting of the Matthean community. Continuum International Publishing Group, 1998. ISBN 0-567-08641-0. (ang.)
  • Henry Clarence Thiessen: Introduction to the New Testament. Wyd. 18. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 1976. ISBN 0-8028-3259-8. (ang.)
  • Hans-Friedrich Weiss: Kirche und Judentum im Matthäusevangelium. W: Wolfgang Haase, Hildegard Temporini: Aufstieg und Niedergang der römischen Welt: Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neueren Forschung. T. 36. Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 2038-2098, seria: BEvT. ISBN 3-11-001885-3. (niem.)
  • Jan Kalwin, fr. Jean Cauvin albo również Jean Calvin (ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – teolog, kaznodzieja, pisarz i organizator życia duchowego w Szwajcarii okresu reformacji. Twórca jednej z doktryn religijnych - ewangelicyzmu reformowanego, przyjętej przez kościoły ewangelicko-reformowane, prezbiteriańskie, a następnie przez część kongregacjonalnych, opierającej się głównie na predestynacji oraz symbolicznej, a nie realnej w odróżnieniu od poglądu powszechnie panującego w Kościele Katolickim, obecności Jezusa Chrystusa w Wieczerzy Pańskiej. Nazywany "teologiem par excellence"; "Arystotelesem Reformacji"; "Akwinatą Kościoła reformowanego"; "najbardziej chrześcijańskim mężem swej epoki" czy też "drugim patriarchą reformacji".Ewangelia Hebrajczyków – zaginiona apokryficzna ewangelia powstała wśród chrześcijan pochodzenia żydowskiego (ebionitów). Wierzyli oni w mesjanistyczne posłannictwo Jezusa, lecz zakładali, że Duch Święty spoczął na nim podczas chrztu w Jordanie, natomiast odrzucali myśl o poczęciu z Ducha Świętego.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Papiasz z Hierapolis, cs. Swiaszczennomuczenik Papij Ierapolskij – biskup Hierapolis w Azji Mniejszej, teolog, jeden z Ojców Apostolskich, żyjący prawdopodobnie w latach 70-135, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.
    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.
    Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwoma, tj. Mk 4,1-34 oraz Mk 13,1-37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.
    Idiom, idiomat, idiomatyzm (z łac. idioma – „specyfika języka, osobliwości językowe”; od gr.: idiōma, dop. idiōmatos – „specyficzna cecha; właściwość” od idiousthai – odpowiedni; ídios – „własny; prywatny; swoisty”) — wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia jakie należałoby mu przypisać biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni.
    Bartłomiej Apostoł, Bartłomiej Natanael, Święty Bartłomiej, cs. Apostoł Warfołomiej (ur. w I wieku n.e. w Kanie Galilejskiej, zm. ok. 70 w Albanopolis w Armenii) – jeden z dwunastu apostołów dwojga imion, zwany, w Ewangeliach Mateusza, Marka i Łukasza, Bartłomiejem (grecko-aramejskie bar-Tholomaios "syn Tolomaja-Ptolemeusza" lub "syn oracza"), a przez Jana – Natanaelem (hebr. "Bóg dał"). Wbrew apokryfom i stanowisku Augustyna z Hippony i Grzegorza Wielkiego, Kościół rzymskokatolicki przyjął, że to ta sama osoba; męczennik i święty Kościoła katolickiego oraz prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.
    Jakub Sprawiedliwy, cs. Apostoł Iakow, brat Gospodień po płoti (zm. ok. 62) – brat (rodzony, przyrodni, stryjeczny lub cioteczny; żadna z identyfikacji nie jest pewna) Jezusa Chrystusa, najważniejszy z tzw. braci Pańskich stojący na czele Kościoła w Jerozolimie (w tradycji uważany za pierwszego jej biskupa), męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego i wielu innych.
    Genealogia (z Greki γενεά, genos – "ród" oraz λόγος, logos – "słowo", "wiedza") — jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem więzi rodzinnych między ludźmi na bazie zachodzącego między nimi pokrewieństwa i powinowactwa. W szczególności przedmiotem zainteresowania genealogii są wybrane rodziny i rody, ich pochodzenie, historia oraz wzajemne relacje rodzinne i losy poszczególnych członków rodziny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.063 sek.