• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ewangelia Marka



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Tukidydes z Aten (gr. Θουκυδίδης ὁ Ἀθηναῖος Thukydides ho Athenaios; ur. między 471 p.n.e. a 460 p.n.e., zm. między 404 p.n.e. a 393 p.n.e.) – grecki historyk.List do Rzymian [Rz lub Rzym] – jeden z listów Nowego Testamentu autorstwa apostoł Pawła. List został napisany najprawdopodobniej pod koniec trzeciej podróży misyjnej apostoła Pawła w Koryncie w latach 57/58 n.e. Adresatem listu była rzymska gmina chrześcijańska.
    Zakończenie Ewangelii[ | edytuj kod]

    Wersetów Mk 16,9–20 nie ma w niektórych rękopisach, nie znał ich święty Hieronim oraz Euzebiusz, stąd niektórzy bibliści uważają je za nieautentyczne i w nowych przekładach zaznacza się ich odrębność. Przeważająca liczba rękopisów, włączając w to te najważniejsze, zawiera ten fragment. Problem autentyczności tych wersetów jest dyskutowany od końca XIX wieku przez biblistów i nic nie wskazuje na to, aby w najbliższej przyszłości dyskusja ta została zakończona. Zwraca się uwagę zarówno na różnice jak i podobieństwa stylu. Leonhard Hug był zdania, że zakończenie dodano na początku II wieku. F. G. Kenyon, powołał się na fakt, że w kodeksach najczęściej ulegają uszkodzeniu pierwsze i ostatnie karty kodeksu, więc tekst ten mógł bardzo wcześnie zaginąć. Wedle innego wyjaśnienia, znajdującego pewne oparcie w późnej tradycji, autorem zakończenia jest jeden z siedemdziesięciu uczniów Chrystusa (Arystion) i pochodzi ono z czasów apostolskich. W komentarzu do Biblii Tysiąclecia podano, że niespójność stylistyczna względem wcześniejszego materiału tej Ewangelii może wynikać z tego, że ewangelista Marek postanowił dołączyć relację o ukazywaniu się Chrystusa po jego zmartwychwstaniu tak jak było to w pozostałych dwóch Ewangeliach synoptycznych. Howard Marshall, profesor teologii protestanckiej specjalizujący się w egzegezie Nowego Testamentu, z kolei domniemuje że z powodu uszkodzenia najstarszych kopii Ewangelii Marka wersety 9–20 zostały odtworzone później.

    Biblia warszawska, Nowy Przekład, potocznie: „Brytyjka” – współczesne protestanckie tłumaczenie Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu z języków oryginalnych (hebrajskiego, aramejskiego i greckiego) na język polski, opracowane przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, z inicjatywy Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie. Jest to najpopularniejszy w Polsce protestancki przekład Pisma Świętego.List do Filemona [Flm lub Filem.] – list Pawła z Tarsu, stanowiący księgę Nowego Testamentu, zaadresowany do Filemona – chrześcijanina z frygijskiego miasta Kolosy. List do Filemona jest krótkim osobistym pismem w sprawie Onezyma – zbiegłego niewolnika należącego do Filemona. Apostoł wstawia się za niewolnikiem, który postanowił zostać chrześcijaninem, i obiecuje uiścić odszkodowanie za ewentualne szkody przez niego spowodowane. List ten porusza szereg ważkich kwestii teologicznych dotyczących niewolnictwa i w szerszym kontekście zależności ekonomicznej jednego człowieka od drugiego. Interpretacje zawartych w nim tez zmieniały się na przestrzeni dziejów wraz z przekształceniami systemów ekonomicznych i politycznych.

    Problem autentyczności tego fragmentu wpisuje się w szerszą dyskusję na temat tradycji manuskryptów – zbioru manuskryptów określanych jako Textus receptus (oparte są o nie m.in. polska Biblia gdańska, angielska King James Version, New King James Version i in.) lub tzw. Nestle Aland (m.in. polska protestancka Biblia warszawska, katolicka Biblia Tysiąclecia, angielskojęzyczna New International Version i in.).

    Textus receptus (z łac. tekst przyjęty) – tekst grecki Nowego Testamentu obecny w drukowanych wydaniach XVI-XVII wieku.Problem synoptyczny — określenie w biblistyce nowotestamentowej dotyczące podobieństwa między trzema pierwszymi Ewangeliami kanonicznymi: Mt, Mk, Łk (Ewangelie synoptyczne). Podobieństwa te obserwuje się w treści, strukturze, kompozycji, słownictwie oraz składni; wspólna jest chronologia, kolejność wypowiedzi i wygłoszonych mów.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • warianty tekstowe Ewangelii Marka
  • problem synoptyczny
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Richard Thomas France: The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek Text. Grand Rapids: Wm. Eerdmans, 2002, s. 38, seria: NICNT.
    2. H. Marshall, Ewangelie i Jezus Chrystus [w:] Przewodnik po Biblii, Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, Warszawa 1996 s. 499. ​ISBN 83-7146-010-4
    3. B. Kollmann, Joseph Barnabas, Liturgical Press, 2004, s. 30.
    4. Papias, cytat w Eusebius History of the Church, trans. G.A. Williamson (London: Penguin Books Ltd., 1965). 3.39.15 / ss. 103, 104. Dostępne także na stronie: online
    5. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 113.
    6. Irenaeus, Against Heresies 3.1, także 10:6.
    7. cytat w Eusebius, History of the Church, 6:14
    8. Tertullian, Przeciw Marcjonowi, 4:5
    9. S. Gądecki: Wstęp do Ewangelii Synoptycznych. Gniezno: Gaudentinum, 1999, s. 29.
    10. James R. Edwards: The Gospel according to Mark. Wm. Eerdmans, 2002, s. 6, seria: The Pillar New Testament Commentary.
    11. Udo Schelle, M. Eugene Boring (przeł.): The History and Theology of the New Testament Writings. Minneapolis: Fortress, 1998, s. 200. ISBN 978-0-8010-3604-0.
    12. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne. W: Wstęp do Nowego Testamentu. R. Rubinkiewicz (red.). Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 113-114, seria: Wstęp do Pisma Świętego.
    13. S. Gądecki: Wstęp do Ewangelii Synoptycznych. Gniezno: Gaudentinum, 1999, s. 31.
    14. Richard Thomas France: The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek text. Grand Rapids: Wm. Eerdmans, 2002, s. 39–41, seria: NICNT.
    15. Richard Thomas France: The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek text. Grand Rapids: Wm. Eerdmans, 2002, s. 39, seria: NICNT.
    16. James R. Edwards, The Gospel according to Mark, The Pillar New Testament Commentary, Wm. Eerdmans 2002, s. 9.
    17. Adam Winn, The purpose of Mark's Gospel: an early Christian response to Roman imperial propaganda, Mohr Siebeck, 2008, s. 76.
    18. Ireneusz z Lyonu, Adversus haeresis, III, 1.1 (PG 7, 845)
    19. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 119.
    20. Adam Winn, The purpose of Mark's Gospel: an early Christian response to Roman imperial propaganda, Mohr Siebeck, 2008, s. 59.
    21. Kirsopp Lake: Codex 1 of the Gospels and its Allies. Cambridge: J. Armitage Robinson, 1902 (reprint 2004), s. 93, seria: Texts and Studies, vol. VII. ISBN 1-59244-836-4.
    22. Bruce M. Metzger: Manuscripts of the Greek Bible. An Introduction to Greek Paleography. New York – Oxford: Oxford University Press, 1991, s. 120. ISBN 978-0-19-502924-6.
    23. W. H. Ferrar, T. K. Abbott (ed.): A Collation of Four Important Manuscripts of the Gospels. Dublin: Macmillan, 1877, s. 180.
    24. Martin Ebner, Einleitung in das Neue Testament, W. Kohlhammer Verlag: Stuttgart, 2008, s. 171.
    25. A. H. McNeille, An Introduction to the Study of the New Testament, revised C. S. C. Williams, Clarendon Press: Oxford 1955, s. 67.
    26. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne, w: Wstęp do Nowego Testamentu, red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 130.
    27. Koester Helmut, History and Development of Mark's Gospel (From Mark to Secret Mark and "Canonical" Mark) [w] Colloquy on New Testament Studies: A Time for Reappraisal and Fresh Approaches, red. Bruce Corley, s. 35-57 (patrz również Seminar Dialogue with Helmut Koester, s. 59–85, Macon 1983: Mercer Univ. Press.; Schenke Hans-Martin, The Mystery of the Gospel of Mark, SC, t. 4, s. 65-82; John Dominic Crossan, The Historical Jesus: The Life of a Mediterranean Jewish Peasant, 1991, ​ISBN 0-06-061629-6​ (wyd. polskie: Historyczny Jezus: Kim był i czego nauczał?, 1997, ​ISBN 83-05-12835-0​, s. 349, 350, 450)
    28. Larry W. Hurtado: Lord Jesus Christ: Devotion to Jesus in Earliest Christianity. Grand Rapids: Wm. Eerdmans, 2003, s. 314, 315.
    29. Stephen C. Carlson: The Gospel Hoax: Norton Smith's Invention of Secret Mark. Waco, Texas: Baylor University Press, 2005.
    30. The Secret Gospel of Mark Homepage (ang.). [dostęp 2011-04-06].
    31. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne, w: Wstęp do Nowego Testamentu, red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 127.
    32. William Wrede: Das Messiasgeheimnis in den Evangelien: Zugleich ein Beitrag zum Verständnis des Markusevangeliums. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1901, s. 115–124.; angielskie wydanie: William Wrede, The Messianic Secret, trans. J. C. G. Grieg (Cambridge: James Clarke & Co., 1971)
    33. John M. DePoe, The Messianic Secret In The Gospel of Mark: Historical Development and Value of Wrede's Theory
    34. Brennan Reed Hamil, A Brief Introduction to the Messianic Secret in the Gospel of Mark Lubbock Christian University 2001
    35. Richard Thomas France: The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek text. Grand Rapids: Wm. Eerdmans, 2002, s. 12, seria: NICNT.
    36. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 75-77, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    37. S. Gądecki, Wstęp do Ewangelii Synoptycznych, Gaudentinum, Gniezno 1999, s. 36.
    38. S. Gądecki, Wstęp do Ewangelii Synoptycznych, Gaudentinum, Gniezno 1999, s. 45.
    39. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne, w: Wstęp do Nowego Testamentu, red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 122.
    40. Manfred Uglorz: Introdukcja do Nowego Testamentu. Warszawa: ChAT, 1994, s. 98.
    41. Gerhard Friedrich, Εὐαγγέλιον, Theological Dictionary of the New Testament, Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1987, t. II, s. 727.
    42. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 35, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    43. Józef Kudasiewicz: Ewangelie Synoptyczne, w: Wstęp do Nowego Testamentu, red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 123.
    44. Również niektóre rękopisy, jak np. rękopisy rodziny Ferrara podają, że została napisana w języku łacińskim W. H. Ferrar, T. K. Abbott (ed.): A Collation of Four Important Manuscripts of the Gospels. Dublin: Macmillan, 1877, s. 180.
    45. F. C. Burkitt. Was the Gospel of Marc written in Latin?. „JTS”. 29, s. 47–51, 1928. 
    46. Manfred Uglorz: Introdukcja do Nowego Testamentu. Warszawa: ChAT, 1994, s. 93.
    47. Manfred Uglorz: Introdukcja do Nowego Testamentu. Warszawa: ChAT, 1994, s. 99.
    48. S. Gądecki: Wstęp do Ewangelii Synoptycznych. Gniezno: Gaudentinum, 1999, s. 33.
    49. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 124.
    50. Oscar Cullmann: Zarys historii ksiąg Nowego Testamentu. przeł. W. Kowalska. Warszawa: PAX, 1968, s. 32.
    51. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 125.
    52. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 126.
    53. C. H. Roberts – T. C. Skeat, The Birth of the Codex, Oksford University Press, New York – Cambridge 1983, ss. 38–61.
    54. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 38, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    55. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. T. 1. Lublin: KUL, 1986, s. 37, 38, seria: Teologia Nowego Testamentu.
    56. Manfred Uglorz: Introdukcja do Nowego Testamentu. Warszawa: ChAT, 1994, s. 100.
    57. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 69, 70, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    58. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 70–72, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    59. Józef Kudasiewicz: Teologia Ewangelii Synoptycznych. Lublin: KUL, 1986, s. 72, seria: Teologia Nowego Testamentu (t. 1).
    60. Roy B. Zuck (red.), Teologia Biblijna Nowego Testamentu, przekład pod red. M. Weremiejewicz, ChIB, Warszawa 2010, s. 79.
    61. K. Aland B. Aland: The Canon of the New Testament: Its Origin, Development, and Significans. Michigan: Oxford University Press, 1989, s. 55. (ang.)
    62. K. Aland B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 85. (ang.)
    63. G.C. Storr, Über den Zweck der evangelischen Geschichte und der Briefe des Johannes, Tübingen 1786, ss. 274–307
    64. C. E. B. Cranfield, The Gospel according to Saint Mark: an introduction and commentary, Cambridge University Press, 1959, s. 10.
    65. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 102.
    66. Roy B. Zuck (red.), Teologia Biblijna Nowego Testamentu, przekład pod red. M. Weremiejewicz, ChIB, Warszawa 2010, s. 80.
    67. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 150.
    68. Komentarz do Mk 16,9-20 w Biblii Tysiąclecia
    69. Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption, and Restoration. New York, Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 325. ISBN 978-0-19-516122-9.
    70. Ewangelie Synoptyczne. W: Józef Kudasiewicz: Wstęp do Nowego Testamentu. red. R. Rubinkiewicz. Warszawa: Pallottinum, 1996, s. 134.
    71. H. Marshall, Ewangelie i Jezus Chrystus [w:] Przewodnik po Biblii, Oficyna Wydawnicza "Vocatio", Warszawa 1996 s. 513 ​ISBN 83-7146-010-4​.
    Klemens Aleksandryjski, właśc. Titus Flavius Clemens (ur. prawdopodobnie 150 w Aleksandrii, zm. ok. 212 w Azji Mniejszej) – piszący po grecku teolog wczesnochrześcijański, Ojciec Kościoła opiewany przez Leona VI, poeta; zaliczany w poczet świętych katolickich oraz prawosławnych.Ernst von Dobschütz (ur. 9 października 1870 w Halle, zm. 20 maja 1934 w Halle) – niemiecki biblista i krytyk tekstu Nowego Testamentu. Autor licznych książek, wykładał na Uniwersytecie w Halle, Uniwersytecie we Wrocławiu i Strasburgu. Odwiedzał z gościnnymi wykładami Stany Zjednoczone i Szwecję.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    List do Hebrajczyków [Hbr], List do Żydów [Żyd] – jeden z listów Nowego Testamentu zamieszczany w wydaniach Biblii przed Listami powszechnymi. Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną. Przez długie lata autorstwo przypisywano Pawłowi z Tarsu, pogląd ten jest jednak obecnie zarzucony. Również kanoniczność Listu budziła wątpliwości. Obecnie kwestie autorstwa i kanoniczności nie znajdują się w centrum zainteresowań biblistów, poruszane są natomiast zagadnienia takie jak struktura Listu, tło religijno-historyczne i główne wątki myśli teologicznej.
    Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.
    Kodeks papirusowy Nowego Testamentu – kopia partii tekstu Nowego Testamentu wykonana na papirusie. Data papirusów szacowana jest w oparciu o studia paleograficzne. Generalnie biorąc, są najstarszymi i najważniejszymi świadkami tekstu Nowego Testamentu.
    New International Version – (w skrócie: NIV) to protestancki przekład Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu na język angielski, publikowany przez wydawnictwo Zondervan. Jest to najpopularniejsze w krajach anglojęzycznych współczesne tłumaczenie Biblii.
    Teodor Cressy Skeat, ang. Theodore Cressy Skeat (ur. 15 lutego 1907, zm. 25 czerwca 2003) – bibliotekarz w British Library, gdzie pracował jako asystent kustosza (od 1931), zastępca kustosza (od 1948) i kustosz manuskryptów oraz bibliotekarz Egerton (od 1961 do 1972), po studiach w Cambridge i British School of Archaeology w Atenach. Jego praca zbiegła się z pozyskaniem dwóch ważnych rękopisów przez instytucję, w której pracował, mianowicie Kodeksu Synajskiego i apokryficznej ewangelii Egerton 2 Papirus (Ewangelia Egerton). Stał się znany dzięki znacznemu wkładowi do paleografii, papirologii i kodeksologii (kodykologii), zwłaszcza – choć nie tylko – w nawiązaniu do dwóch wymienionych rękopisów. Był wnukiem znanego filologa Waltera Williama Skeata.
    Drugi List św. Jana [2 J lub 2 Jan] – księga Nowego Testamentu przypisywana św. Janowi Apostołowi, autorowi Ewangelii Jana, autor podobnie jak w 3. Liście św. Jana nazywa siebie prezbiterem. List skierowany do "Wybranej Pani" – co zapewne oznacza nieznaną nam gminę chrześcijańską. Z 13 wersów 7 znajduje się w 1. Liście św. Jana. List zaleca miłość braterską i przestrzega przed "zwodzicielami" "którzy nie uznają, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele ludzkim" (wers 7).
    Szatan (hebr. שטן satan – oskarżyciel; arab.الشيطان Szejtan – przeciwnik, złe moce) – w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest to jeden z aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu i pociągnął do buntu inne anioły, główny sprawca zła na świecie. Niekiedy bywa utożsamiany z Lucyferem. Najczęściej uważany jest za najwyższego rangą demona, przywódcę wszystkich złych duchów. Inne imiona Szatana to: Mastema, Gadriel, Satanael, Samaël, Samiel, Siegel, Satan, anioł Edomu. W tradycji rabinicznej nosi on przydomek "szpetny".

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.269 sek.